Dieta w celiakii

Brak zdjęcia

24 lipca 2013

W celiakii długotrwałe nieprzestrzeganie zaleceń żywieniowych lub niesystematyczne leczenie dają obraz tzw. „celiakii zaniedbanej”. Dominują wówczas objawy wynikające z utrzymującego się niedożywienia, takie jak choćby zahamowanie wzrostu, krzywica, osteoporoza, zmiany skórne czy próchnica.

Czym jest celiakia?

Celiakia, czyli glutenozależna choroba trzewna będąca wrodzoną chorobą, mogącą ujawnić się w każdym wieku, jest trwałą, utrzymująca się przez całe życie nietolerancją glutenu. Częstość występowania celiakii na kontynencie europejskim wynosi 1 na 1000 dzieci, przy czym choroba ta występuje 200 razy częściej w rodzinach obciążonych wystąpieniem celiakii, niż w pozostałej populacji. Czynnikiem prowokującym, który powoduje wystąpienie objawów w celiakii jest gliadyna, będąca frakcją białka pszenicy. Podobne właściwości wykazują białka kilku innych zbóż, a mianowicie żyta, jęczmienia oraz owsa. Białkom tym nadano wspólną nazwę „gluten”. Szkodliwe działanie glutenu prowadzi do następowego zaniku kosmków jelitowych. Zanik kosmków jelita cienkiego, w wyniku którego dochodzi do zmniejszenia powierzchni trawiącej i biorącej udział we wchłanianiu pokarmów, jest przyczyną upośledzonego i ograniczonego wchłaniania składników odżywczych. Natomiast obniżone stężenie enzymów trawiących cukry, które w prawidłowych warunkach znajdują się na powierzchni kosmków, skutkuje upośledzonym trawieniem cukrów, a następnie zwiększonej ich fermentacji przez bakterie jelitowe, czego objawem są wzdęcia, bóle brzucha oraz charakterystyczne dla tej choroby stolce. W wyniku tego dochodzi do niedożywienia i spowolnionego rozwoju fizycznego. Niedożywienie w pierwszych dwóch latach życia, tzn. okresie intensywnego rozwoju układu nerwowego może skutkować trwałym upośledzeniem umysłowym.
Do objawów celiakii należą:

  • przewlekła biegunka– cuchnące, szarożółte stolce oddawane w ilości 3-4 razy na dobę,
  • zahamowanie rozwoju fizycznego przejawiające się niedoborem masy ciała oraz deficytem wzrostu oraz wpływ na usposobienie dziecka w postaci apatii, rozdrażnienia, płaczliwości,
  • obrzęki wynikające z obniżonego stężenia białka w surowicy,
  • napady drgawkowe związane z obniżonym stężeniem wapnia i magnezu,
  • niedokrwistość spowodowana niedoborem żelaza, kwasu foliowego i/lub witaminy B12,
  • krwawienia z powodu niedoboru witaminy K,
  • w okresie zaostrzenia choroby obserwuje się wymioty z objawami odwodnienia, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej.

Znaczenie diety w celiakii

Jedynym sposobem leczenia jest konieczność zastosowania u dziecka diety bezglutenowej. W celiakii uwarunkowanej genetycznie zachodzi konieczność stosowania takiej diety w ciągu całego życia, a wczesne wprowadzenie leczenia żywieniowego pozwala na prawidłowy somatyczny i psychiczny rozwój dziecka,
a u dorosłych – na ustąpienie objawów.
Długotrwałe nieprzestrzeganie zaleceń żywieniowych lub niesystematyczne leczenie nieuchronnie dają obraz tzw. „celiakii zaniedbanej”, gdzie w obrazie klinicznym dominują objawy będące wynikiem długo utrzymującego się niedożywienia, takie jak zahamowanie wzrostu, krzywica, osteoporoza, zmiany skórne, próchnica, opóźnienie pokwitania, padaczka ze zwapnieniami w mózgu, czy zaburzenia emocjonalne.

Zalecenia żywieniowe w celiakii

Dieta bezglutenowa to dieta opierająca się na pożywieniu, z którego całkowicie wyłączone zostają produkty zbożowe zawierające gluten. Produkty pochodzące z pszenicy, żyta, owsa, jęczmienia, prosa należy zastąpić produktami z ryżu, kukurydzy oraz skrobią pszenną.

Dzienny jadłospis powinien składać się z 5 posiłków, podawanych w regularnych odstępach czasowych oraz w niewielkich porcjach. U dzieci chorujących na celiakię występuje na ogół brak apetytu, dlatego duże znaczenie ma urozmaicenie potraw, estetyka przyrządzania i podawania posiłków.

Preferowanymi technikami sporządzania posiłków jest gotowanie w wodzie, na parze, w szybkowarach, naczyniach bez wody lub duszenie bez tłuszczu, pieczenie w folii. Ograniczyć należy potrawy smażone, pieczone w dużej ilości tłuszczu, natomiast w okresie zaostrzenia choroby wskazane jest ich całkowite wykluczenie
z diety.

Wartość energetyczna podawanych pokarmów powinna być zgodna z normami dla danego wieku.

Dieta bezglutenowa powinna być dietą łatwostrawną, powinna być bogata w pełnowartościowe białko, z bogata w witaminy A, D, C, kwas foliowy oraz w składniki mineralne, szczególnie wapń i żelazo.

Produkty zalecane w celiakii

Produktami szczególnie zalecanymi w celiakii są:

  • produkty zbożowe: mąka kukurydziana, kasza kukurydziana, skrobia kukurydziana (meizena), mąka ryżowa, płatki ryżowe, skrobia ryżowa, ryż, kleiki ryżowe, mąka ziemniaczana, kasza jaglana, mąka jaglana, mąka sojowa, soja, soczewica, tapioka (z bulw manioku), sago (z palmy sojowej), sargo, skrobia pszenna, mąka niskobiałkowa, makarony bezglutenowe, kasza gryczana (dla starszych dzieci),
  • wypieki bezglutenowe:
    • pieczywo bezglutenowe, biszkopty, ciasto drożdżowe, ciasto kruche, herbatniki, wafle, krakersy, chrupki (przygotowywane z wyżej wymienionych mąk),
    • do wypieków bezglutenowych należy stosować drożdże, proszek bezglutenowy, ewentualnie sodę,
  • słodycze i desery: budynie, galaretki, kisiele zagęszczane mąką ziemniaczaną, kukurydzianą, ryżową, cukier, miód, dżemy, landrynki, lizaki, dropsy, twarda czekolada mleczna i gorzka,
  • produkty mleczne:
    • mleko, napoje mleczne, kefir, jogurty, sery,
    • w okresie zaostrzenia choroby, wraz z pojawieniem się biegunek należy przerwać podawanie na kilka tygodni mleka i jego przetworów, które zastępuje się wówczas preparatami mleko zastępczymi, które są szeroko dostępne na rynku, a które można podawać zarówno samodzielnie, jak i przygotowywać na nich potrawy analogicznie do mleka,
  • napoje: kakao naturalne, herbata, napary z ziół, kompoty, soki,
  • mięso i wyroby mięsne:
    • chude mięsa (kurczak, indyk, królik, cielęcina, wołowina, ryby), wędliny (szynka, polędwica wieprzowa, z drobiu, baleron), podroby, wątróbka,
    • większe ilości chudego mięsa drobiowego są dobrym źródłem potrzebnego białka, na niedobór którego narażeni są chorzy,
  • tłuszcze: olej sojowy, słonecznikowy, rzepakowy – bezerukowy, oliwa z oliwek, masło, śmietanka,
  • warzywa i owoce:
    • dozwolone bez ograniczeń w postaci soków, napojów, przecierów, potraw gotowanych, dzieciom starszym podawać można również drobno starte surówki,
    • są bogatym źródłem witamin z grupy B (B1, B2, B6, PP) oraz składników mineralnych (żelaza, selenu, manganu), a także błonnika pokarmowego, bardzo pożądanego ze względu na jego małą zawartość, w bezglutenowych produktach zbożowych,
    • powyżej 2 roku życia stopniowo wprowadzać można do jadłospisu nasiona roślin strączkowych, otręby sojowe, kukurydziane, kaszę gryczaną,
    • w okresie nasilenia choroby wskazane jest wykluczenie z diety owoców i warzyw ciężko strawnych,
  • zupy: zupy i sosy mleczne, owocowe, warzywne, chudy rosół z dodatkiem produktów bezglutenowych, zagęszczone mąką kukurydzianą, ziemniaczaną, sojową, skrobią pszenną,
  • przyprawy łagodne: sól, wanilia, cynamon, majeranek, szczypiorek, pietruszka, koperek, kwasek cytrynowy,
  • gotowe produkty bezglutenowe: szeroko dostępne na rynku, posiadają łatwo rozpoznawalny międzynarodowy znak przekreślonego „kłoska”, wg Światowej Organizacji Zdrowia mogą zawierać maksymalnie 1 mg glutenu w 100 g produktu.

Produkty przeciwwskazane w celiakii

Produktami przeciwwskazanymi w celiakii są:

  • produkty zbożowe: mąka pszenna, mąka żytnia, kasza manna, kasza jęczmienna (mazurska, perłowa, pęczak), płatki owsiane,
  • wypieki: chleb, ciasta, sucharki, biszkopty, makarony (wykonane z wyżej wymienionych mąk),
  • słodycze i desery: desery z dodatkiem mąki pszennej, czekolada nadziewana, cukierki nadziewane, batony, wafle, guma do żucia,
  • produkty mleczne: jogurt z dodatkiem mąki,
  • napoje: kakao owsiane, kawa zbożowa „Inka”, napoje gazowane, napoje alkoholowe,
  • mięso i wyroby mięsne: mięsa tłuste, konserwy mięsne, konserwy rybne, kiełbasy niższego gatunku, pasztetowa (mogą zawierać dodatek mąki), półprodukty gotowe – panierowane np. filety i paluszki rybne, kotlety, wszystkie potrawy mięsne obtaczane w mące zawierającej gluten,
  • tłuszcze: smalec, słonina, boczek, kwaśna śmietana,
  • warzywa i owoce: w okresie zaostrzenia choroby: kapusta, fasola, groch, grzyby, cebula, ogórki, gruszki, śliwki, wiśnie, czereśnie,
  • zupy: w początkowym okresie choroby niewskazane są zupy z warzyw wzdymających: wszystkie zupy i sosy zagęszczane zasmażkami, mąką zawierającą gluten, z kluskami, grzankami, makaronem z mąki zawierającej gluten,
  • przyprawy ostre: ocet, musztarda, pieprz, ostra papryka.
Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Dieta bezglutenowa – przepisy, jadłospis, produkty – dla kogo dieta bez glutenu?

Dieta bezglutenowa jest niezbędna przy uczuleniu na gluten, celiakii i nieceliakalnej nietolerancji glutenu, gdyż jest ...

Wzdęcia

Wzdęcie należy do grupy objawów dyspeptycznych, inaczej mówiąc związanych z pracą układu pokarmowego. Jest to ...

Uczucie pełności w jamie brzusznej

Jama brzuszna jest częścią ciała, która łączy w sobie wiele funkcji. W okolicach brzucha znajduje ...

Zaburzenia trawienia u dziecka

Trawienie jest procesem niezbędnym, aby wszystkie ważne substancje zostały wchłonięte. Zaburzenia trawienia są silnie związane ...

Jakie są przyczyny i objawy kaca? Jak leczyć kaca?

Ból głowy, nudności, wymioty, zaburzenia koncentracji i ogólne złe samopoczucie są objawami często występującymi po ...

Gluten w diecie dziecka

Wprowadzanie nowych składników do diety dziecka budzi wiele emocji wśród rodziców. Jednym z takich składników ...

Niedobór magnezu w organizmie – hipomagnezemia

Objawy niedoboru magnezu dotyczą wielu różnych układów. Jego skutkiem są m.in. skurcze mięśni, kołatanie serca, ...

Celiakia

Celiakia (choroba trzewna, glutenozależna choroba trzewna) jest przewlekłym jelitowym zespołem złego wchłaniania o podłożu immunologicznym. ...

Zapalenie jelit

Stan zapalny jelita cienkiego może być wywołany szeregiem różnych przyczyn. Objawy, diagnostyka i leczenie zależne ...

Zaburzenia trawienia i wchłaniania

Zaburzenia trawienia i wchłaniania stanowią relatywnie częsty problem wielu pacjentów. Mówi się o zespole złego ...

Gliadyna – przeciwciała IgG i IgA – badanie, normy, wyniki, cena

Przeciwciała przeciw gliadynie (IgG) to autoprzeciwciała skierowane przeciwko białkom obecnym w pożywieniu (zbożach) – gliadynie ...

Choroby jelit

Choroby jelit obejmują dużą grupę schorzeń, które jako jedne z najczęstszych powodują nieprzyjemne dla pacjenta ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon