Dieta w artrozie

Artroza, czyli inaczej choroba zwyrodnieniowa stawów, została uznana przez WHO za chorobę cywilizacyjną. Głównym winowajcą występowania tej jednostki chorobowej jest nadwaga lub otyłość oraz brak ruchu. Prawie połowa trzydziestolatków oraz niemal wszyscy ludzie po sześćdziesiątce w mniejszym lub większym stopniu są dotknięci artrozą.

Czym jest artroza?

Artroza stanowi najczęstszą przyczynę zapalenia stawów, zwłaszcza rąk, kolan, bioder oraz stawów szyjnego i krzyżowo-lędźwiowego odcinka kręgosłupa.

Przyczyny zwyrodnienia stawów to m.in.:

  • nadwaga i otyłość – nadmierna masa ciała powoduje stały nacisk na powierzchnie stawowe, co przyspiesza proces niszczenia chrząstki stawowej – dotyczy to przede wszystkim obciążonych stawów kolanowych i biodrowych,
  • płeć – kobiety, zwłaszcza po 60 roku życia częściej chorują na zwyrodnienia stawu kolanowego niż mężczyźni,
  • brak ruchu – zwiększa ryzyko choroby zwyrodnieniowej stawów i przyczynia się do nadwagi,
  • urazy – ludzie, a zwłaszcza sportowcy często doznają urazów kolan i innych stawów,
  • źle leczone złamania kości z przesunięciem w stawie,
  • schorzenia reumatyczne stawów,
  • osteoporoza,
  • choroba nikotynowa i alkoholowa,
  • cukrzyca.

Dieta w artrozie to przede wszystkim dieta, która dostarcza wszystkich niezbędnych składników odżywczych we właściwych proporcjach. Jak wcześniej wspomniano nadmiar masy ciała oraz brak ruchu przyspieszania wystąpienie choroby zwyrodnieniowej stawów. Właściwie zbilansowania dieta prowadzi do stabilnego stężenia glukozy we krwi i lepszej równowagi hormonalnej w organizmie. Równowaga hormonalna przyczynia się do sprawniejszego funkcjonowania układu odpornościowego, łagodzi bóle stawowe, zmniejsza ataki astmy, poprawia sprawność ruchową i intelektualną.

Takie pożywienie zapewnia dużą ilość witamin, składników mineralnych, przeciwutleniaczy i błonnika. Z danych naukowych wynika, że jedynie 10% społeczeństwa odżywia się racjonalnie, zgodnie z zaleceniami żywieniowymi.

Podstawowe zasady diety w artrozie

Aby przygotować właściwą dietę trzeba ustalić właściwe zapotrzebowanie energetyczne – w zależności od aktywności fizycznej oraz prawidłowej masy ciała. Należy obliczyć prawidłową masę ciała na podstawie wskaźnika BMI, określić stopień nadwagi lub otyłości a następnie obliczyć wartość kaloryczną diety.

Ważne jest też określenie zawartości podstawowych składników diety.

Białko

Białka – w zależności od wskaźnika BMI – czyli osoba o BMI 23 i masie ciała 70 kg powinna dostarczyć ok. 70 g białka; ilość białka nie może być zbyt duża ani zbyt mała, ponieważ za mała jego ilość może doprowadzić do utraty masy mięśniowej. Zaleca się podawać białko pełnowartościowe, czyli zwierzęce zarówno w głównych posiłkach jak i przekąskach; powinno się podawać jogurt naturalny bez tłuszczu lub o jego niskiej zawartości, chude mleko, maślanka, kefir, chude mięso cielęce, jagnięce, wieprzowe, filety z kurczaka i indyka bez skóry, dziczyznę (sarnina, zając, bażant), królik, ryby najlepiej tłuste, owoce morza, twaróg, tofu, chuda szynka i polędwica oraz białka jaja kurzego

Tłuszcz

Tłuszcz – zapotrzebowanie wynosi 25-30 % – ok 2% tej energii powinno pochodzić z kwasów tłuszczowych omega-3 (orzechy, olej lniany, tłuszcz rybi), 3-6% to kwasy tłuszczowe omega-6 (np. olej sojowy) a 10% to kwasy tłuszczowe nasycone (nabiał, tłuszcze roślinne), pozostała część to kwasy tłuszczowe jednonienasycone (oliwa z oliwek, olej rzepakowy), do sałatek, sosów czy surówek powinno się używać olejów tłoczonych na zimno (taka informacja powinna być zawarta na opakowaniu); bardzo niebezpieczne są tłuszcze tzw. ukryte (żółtko, śmietana, wędliny, tłuste mięsa, podroby, ciasta, ciasteczka)

Węglowodany

Węglowodany stanowią pozostałą wartość energetyczną, czyli ok 55-60 % węglowodany najbardziej pożądane w diecie to produkty zbożowe z pełnego ziarna (razowy chleb, brązowy ryż, makaron); rośliny strączkowe (fasola, soczewica, ciecierzyca, groch); warzywa (brokuł, brukselka, cebula, czosnek, cukinia, fasolka szparagowa, kalafior, wszystkie odmiany kapusty, karczochy, ogórki, sałata, papryka, pomidory, szpinak, cykoria – w dowolnych ilościach); warzywa korzeniowe (bataty, buraki, marchew, seler, topinambur – podawać 1-2 razy dziennie); owoce (arbuzy, grejpfruty, pomarańcze, jabłka, gruszki, melony, morele, brzoskwinie, nektarynki, owoce jagodowe, wiśnie, winogrona w ilości 100-200g); należy wyeliminować produkty z białej mąki, rafinowanego białego cukru, słodyczy.

Składniki mineralne

Składniki mineralne i witaminy spożywanie warzyw i owoców w ilości 800g na dzień pokrywa w zupełności zapotrzebowanie na składniki mineralne, witaminy i błonnik.

Podstawowe zalecenia żywieniowe diety w artrozie

  • Posiłki powinny być spożywane regularnie, o stałych porach – trzy główne posiłki i dwie przekąski.
  • Należy ograniczyć spożycie soli kuchennej. Należy stosować dodatek przypraw ziołowych i warzywnych (czosnek, cebula, szczypiorek, koperek, papryka, pieprz, musztarda, chrzan) – przyśpieszają metabolizm i spalanie tłuszczu.
  • Należy pamiętać, aby w jadłospisie 3-4 w tygodniu znalazły się ryby morskie (tuńczyk, makrela, łosoś, śledź i inne).
  • Potrawy zamiast smażyć gotować w wodzie, na parze, piec w rękawie, naczyniach żaroodpornych, unikać zabielania potraw.
  • Do sosów, sałatek, surówek stosować oleje tłoczone na zimno.
  • Wypijać do 1,5 l wody dziennie, podzielone na małe objętości; napoje zawierające kofeinę, smakowe gazowane należy wyeliminować – zawierają dużo cukru, psują uzębienie oraz nie gaszą pragnienia. Napoje typu cola tak uwielbiane od małych dzieci do osób dorosłych zwiększają ryzyko osteoporozy i schorzeń stawów już w młodych latach.
  • Należy unikać dań typu fast food, zaliczamy tu m.in. hamburger, hot-dogi, frytki, pizze napoje typu cola; częste spożywanie tych produktów powoduje nie tylko ryzyko powstania nadwagi czy otyłości, ale także prowadzi do powstania chorób układu kostnego.
  • Unikać stresu, alkoholu i nikotyny.

Przykładowy jadłospis

I śniadanie

Kawa z mlekiem, chleb razowy z domowym majonezem, sałatka z kiełków pszenicy i soczewicy, owoce.

II śniadanie

Chleb razowy z pasta z mięsa i warzyw, pomidor.

Obiad

Barszcz czerwony z ziemniakami, królik duszony w jarzynach, kasza gryczana, surówka z jabłek, marchwi i chrzanu, kompot.

Podwieczorek

Galaretka z kefiru udekorowana świeżymi owocami

Kolacja

Zapiekanka z ziemniaków i papryki z serem twarogowym, sos koperkowym, jabłko.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.3


Może cię

Scyntygrafia kości i stawów

Scyntygrafia kości i stawów umożliwia, dzięki niewielkim dawkom izotopów promieniotwórczych, uzyskanie obrazu kości i stawów ...

Zapalenie kości i stawów

Zapalenie kości i stawów jest jedną z najtrudniejszych do wyleczenia chorób zakaźnych. Chorują na nią ...

Reumatoidalne zapalenie stawów – leczenie

Celem leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów jest zmniejszenie dolegliwości bólowych, ograniczenie procesu zapalnego, ochrona struktury i ...

Artretyzm – przyczyny, objawy, leczenie

Przyczyną artretyzmu jest nadmiar kwasu moczowego we krwi, który wywołuje zapalenie stawów. Choroba najczęściej atakuje ...

Ból kości i stawów – skąd się biorą bóle kostno-stawowe?

Bóle kostno-stawowe to jedne z najczęściej występujących dolegliwości u osób starszych. Bóle w stawach są ...

Choroba Stilla

Choroba Stilla jest to układowa postać młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów, czyli MIZS. Nie są znane ...

Reaktywne zapalenie stawów

Termin „reaktywne zapalenie stawów” obejmuje ostre, jałowe i asymetryczne zapalenia stawów, będące powikłaniem toczącej się ...

Co to jest artroza? Jak leczyć chorobę zwyrodnieniową stawów?

Artroza to choroba zwyrodnieniowa stawów. Jest to jeden z najbardziej uciążliwych problemów wieku podeszłego, spowodowany ...

Reumatoidalne zapalenie stawów – objawy

Objawy reumatoidalnego zapalenia stawów obejmują różne układy. We wczesnym stadium choroby występują m.in. bóle mięśni ...

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny

Reumatoidalne zapalenie stawów (skrót – RZS) jest przewlekłą chorobą wielonarządową o nieznanej dotychczas przyczynie. RZS ...

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (skrót – ZZSK) jest schorzeniem zapalnym o nieznanej przyczynie, obejmującym przede ...

Zespół Reitera – przyczyny, objawy, badania, leczenie, rehabilitacja

Zespół Reitera, obecnie znany raczej jako reaktywne zapalenie stawów, to choroba, w której dochodzi do ...

Komentarze (0)