Dieta po operacji jelita grubego – zasady i jadłospis, jak długo stosować dietę?

Dieta po operacji jelita grubego jest bardzo istotna w czasie rekonwalescencji. Jadłospis powinien być zawsze ustalany indywidualnie przez dietetyka, po konsultacji z lekarzem. Dietę po operacji jelita grubego rozszerza się stopniowo i jest to uzależnione od typu i zakresu operacji, a także od ogólnego stanu osoby chorej i występujących objawów. Jak długo trwa dieta po operacji jelita grubego? Co jeść po operacji, a czego unikać?

Operacje jelita grubego

Jelito grube to część przewodu pokarmowego znajdująca się pomiędzy jelitem cienkim i odbytem. W tej części przewodu pokarmowego dochodzi do wchłaniania wody, elektrolitów, soli mineralnych, a także do formowania się kału. Choroba tocząca się w obrębie jelita grubego może objawiać się na różne sposoby i uzależnione jest to od lokalizacji i zaawansowania zmian chorobowych. Przede wszystkim uwagę zwrócić powinna obecność krwi lub śluzu w stolcu, zmiany w konsystencji oddawanego stolca, zaburzenia rytmu wypróżnień, wzdęcia i bóle brzucha. Pojawić się może również anemia, a w zaawansowanych stadiach choroby dojść może do utraty masy ciała.

Czasami na skutek urazu czy też choroby jelita grubego lub cienkiego konieczne bywa wyłonienie stomii, czyli sztucznego odbytu. Prowadzi to do wielu zmian w życiu chorego, jednak przede wszystkim na tle psychicznym.

Osoba ze stomią prowadzić może w miarę normalny tryb życia, konieczne jest jedynie przestrzeganie pewnych zasad. Jedna z nich to odpowiednia dieta. Jednak zazwyczaj nie jest konieczne wprowadzanie znacznych ograniczeń i po pewnym czasie dieta chorego jest zbliżona do tej przed zabiegiem.

W zależności od tego, na którym odcinku jelita zostanie przeprowadzony zabieg, pojawiające się w następstwie operacji dolegliwości mogą być różne. Dojść może m.in. do zaburzeń w pasażu jelitowym, czyli w przemieszczaniu się pokarmu wzdłuż jelita. W konsekwencji tego pojawić się mogą biegunki oraz wzdęcia. Dolegliwości takie utrudniają gojenie się jelit oraz sprawiają wiele problemów w codziennym funkcjonowaniu.

Konieczne jest odpowiednie dostosowanie diety, tak aby dostarczyć wszelkie niezbędne składniki pokarmowe oraz uniknąć nieprzyjemnych dolegliwości. Dieta po operacji jelita grubego powinna być dietą lekkostrawną, skonsultowaną z dietetykiem, jednak warto również obserwować swój organizm i jego reakcje na spożywane pokarmy. Dieta lekkostrawna powinna być także stosowana przy raku jelita grubego.

Dieta po operacji jelita grubego – zasady

Czas jaki chory musi spędzić w szpitalu po operacji uzależniony jest od rodzaju wykonywanego zabiegu, od przyczyny operacji, a także od jego ogólnego stanu. Dieta po operacji jelita ma istotne znaczenie. Pacjent, który jest dobrze odżywiony, zdecydowanie lepiej znosi samo leczenie, dodatkowo zwiększa się skuteczność stosowanej terapii oraz zmniejsza ryzyko powikłań. Bezpośrednio po operacji jedzenie i picie jest zazwyczaj całkowicie zabronione, dozwolone jest jedynie lekkie zwilżanie ust i języka za pomocą wilgotnego gazika. W przypadku resekcji jelita stosuje się żywienie pozajelitowe.

Następnie w szpitalu obowiązuje dieta ścisła. Poleca się, aby w pierwszym okresie, gdy chory może już spożywać pokarmy drogą doustną, dieta po resekcji jelita oraz po operacjach jelita grubego była dietą płynną bezresztkową. Dopiero w kolejnych dniach dieta płynna po operacji może zostać zamieniona na dietę niskoresztkową. Po opuszczeniu szpitala chory powinien stosować dietę łatwostrawną z ograniczeniem tłuszczu. Dieta po resekcji jelita grubego powinna dodatkowo ograniczać spożycie cukrów prostych.

Dieta powinna być dostosowana indywidualnie do pacjenta, uwzględniając jego wiek, masę ciała, płeć i aktywność fizyczną. W okresie rekonwalescencji istotne jest dostarczanie odpowiedniej ilości białka, które przyspieszy powrót do zdrowia. Błonnik pokarmowy do diety należy wprowadzać stopniowo. Chory powinien spożywać 5–6 niewielkich posiłków dziennie, co 2–3 godziny. Ostatni powinien zostać spożyty 2–3 godziny przed snem.

Przepisy na potrawy po operacji jelita grubego powinny być jak najbardziej urozmaicone. Gdy lekarz pozwoli na spożywanie produktów lekkostrawnych, chory może wprowadzić do diety drobne kasze, jasne pieczywo pszenne, chude gatunki mięs i chude ryby oraz niskotłuszczowe przetwory mleczne. Warzywa i owoce można spożywać starte lub ugotowane. Owoce mogą być spożywane pod postacią kompotów. Jeść można także jaja, jednak tylko w formie gotowanej na miękko.

Dieta lekkostrawna po operacji jelita grubego powinna opierać się również na ograniczeniu spożycia pewnych produktów – głównie produktów wzdymających, bogatych w błonnik pokarmowy, wędzonych i ostro przyprawionych. Konieczne jest też wyeliminowanie produktów wysokoprzetworzonych, takich jak chipsy, ciastka, parówki czy też dania typu instant.

Przez pewien czas w diecie należy ograniczać także produkty ciężkostrawne, dotyczy to przede wszystkim potraw smażonych. Wyeliminować należy również żółte sery i tłuste twarogi, tłuste gatunki mięs oraz razowe, pełnoziarniste pieczywo. Pestki i orzechy można próbować spożywać w formie zmielonej, jednak nie każdy będzie je dobrze tolerować.

Dieta po operacji jelita grubego – stomia jelitowa

Stomia, a dokładnie stomia jelitowa to utworzone chirurgicznie połączenie pomiędzy światłem jelita, a powierzchnią ciała. Dzięki temu połączeniu możliwe jest wydalanie treści jelitowej. Często wyłonienie stomii jest zabiegiem ratującym życie lub przynoszącym znaczną poprawę stanu zdrowia. Stomia może mieć charakter czasowy, wyłaniana jest np. na czas niezbędny do wygojenia się jelita po przebytej operacji. Wówczas po wyleczeniu przywraca się ciągłość przewodu pokarmowego. Jednak zdarzają się sytuacje, w których konieczne jest posiadanie stomii do końca życia.

Samo przebycie operacji oraz wyłonienie stomii nie wymaga przestrzegania bardzo restrykcyjnych zasad żywieniowych. Często po pewnym czasie osoba chora sama potrafi określić, które pokarmy dobrze toleruje, a których nie. Bezpośrednio po operacji dieta chorego uzależniona jest od długości resekcji jelita, a także od tego, na jakim odcinku jelita wyłoniona została stomia. Dieta po operacji jelita cienkiego będzie się różnić od tej stosowanej w przypadku operacji jelita grubego.

Na początku, aby uniknąć nieprzyjemnych dolegliwości, zalecane jest stopniowe wprowadzanie do diety pojedynczych produktów w niewielkich ilościach oraz obserwowanie reakcji organizmu. Już po kilku tygodniach od zabiegu często możliwe jest powrócenie do zwyczajowego odżywiania z zachowaniem zasad zdrowego żywienia.

Wśród najważniejszych zaleceń żywieniowych dla chorych ze stomią należy wymienić:

  • spożywanie co najmniej 3 posiłków dziennie – posiłki powinny być spożywane w regularnych odstępach czasu, o mniej więcej tych samych porach, jedzenie późnym wieczorem nie jest zalecane;
  • powolne i dokładne przeżuwanie pokarmów, jednorazowe porcje nie powinny być zbyt duże;
  • urozmaiconą dietę bogatą w witaminy i składniki mineralne;
  • spożywanie przede wszystkim świeżych produktów i potraw; zalecane jest unikanie konserwantów i sztucznych barwników;
  • ograniczanie spożycia tłuszczów – produkty tłuste należy zamieniać na te, które zawierają mniejsze ilości tego składnika, np. zamiast tłustego sera lepiej wybierać ser chudy;
  • umiarkowaną ilość błonnika pochodzącego z pełnoziarnistych produktów zbożowych oraz z warzyw i owoców – produkty bogate w błonnik powinni spożywać przede wszystkim chorzy zmagający się z zaparciami, w przypadku biegunek lub nadmiernego odchodzenia gazów zalecane jest ograniczenie spożycia produktów zbożowych pełnoziarnistych, surowych owoców oraz warzyw gazotwórczych;
  • wypijanie 2 litrów płynów dziennie, najlepiej wody – do posiłków i pomiędzy posiłkami;
  • potrawy gotowane tradycyjnie lub na parze i ewentualnie pieczone w folii; należy unikać potraw smażonych, a także pieczonych i duszonych z wcześniejszym obsmażaniem;
  • unikanie spożycia lub spożywanie w ograniczonych ilościach alkoholu, słodyczy, napojów gazowanych, nadmiernych ilości jaj, soli i ostrych przypraw; bezwzględnie zakazane jest piwo;
  • w przypadku stomii wyłonionej z jelita cienkiego konieczne jest wyeliminowanie produktów, które nie ulegają całkowitemu strawieniu, ponieważ mogą one zablokować stomię.

Dieta po operacji jelita grubego jest dietą indywidualną. Stomia powodować może różne dolegliwości, przede wszystkim zaparcia, biegunki, a także zwiększoną ilość gazów o nieprzyjemnym zapachu. Wówczas konieczne jest wdrożenie specjalnego postępowania żywieniowego. W przypadku biegunek, czyli wtedy gdy występuje powyżej 4–6 wodnistych stolców w ciągu doby, chory powinien spożywać:

  • chleb, sucharki, potrawy mączne, kluski,
  • banany, rodzynki, czekoladę, kakao na wodzie,
  • biały ryż, ziemniaki, kleiki ryżowe,
  • większe ilości płynów – gorzkiej herbaty, naparu z suszonych jagód.

W przypadku zaparć do diety należy wprowadzić:

  • świeże oraz suszone owoce i orzechy,
  • warzywa, surówki i sałatki, buraczki ćwikłowe,
  • otręby pszenne i chleb z mąki grubo mielonej,
  • grubo mielone siemię lniane,
  • soki owocowe i kawę.

Gdy choremu dokucza zwiększona ilość gazów, ich głośne oddawanie oraz nieprzyjemny zapach, warto z diety wyeliminować produkty, takie jak:

  • rośliny strączkowe, szparagi, brukselka, kapusta zwykła i kiszona, cebula, czosnek, por, kalafior oraz grzyby,
  • jaja i przetwory z jaj,
  • niektóre gatunki serów, np. pleśniowy,
  • ryby,
  • ostre przyprawy,
  • napoje gazowane i drinki alkoholowe,
  • kawa oraz napoje z kofeiną.

W pochłanianiu nieprzyjemnego zapachu pomocne mogą być jogurty, szpinak, sałata, pietruszka, a także borówki i sok z borówek.

Zaparcia po operacji jelita grubego

Operacje w obrębie końcowych odcinków jelita grubego (odbytnicy i odbytu) stanowią istotny czynnik ryzyka rozwoju zaburzeń w wydalaniu stolca. Pojawić się mogą zaburzenia trawienia i przyswajania składników odżywczych, biegunki oraz zaparcia. Potrzebny jest czas, aby organizm dostosował się do nowych warunków. Po pewnym czasie wszelkie dolegliwości powinny ustąpić lub się zmniejszyć.

Dieta pooperacyjna jest dietą ubogą w błonnik, jednak na zaparcia po operacji jelita grubego zaleca się spożywanie fermentowanych produktów mlecznych – kefirów i jogurtów, a także naparów z rumianku i kopru. Nie tylko wpłyną one korzystnie na samą konsystencję stolca, ale również pomogą zapobiegać występowaniu wzdęć.

Jak długo stosować dietę po operacji jelita grubego?

Stosowanie diety po operacji jelita grubego ma też swoje wady. Często bardzo trudne jest dostarczenie niezbędnych składników odżywczych. Niewystarczająca ilość energii i składników odżywczych w krótkim okresie czasu nie stanowi problemu. Jednak dłuższe niedobory prowadzą do niedożywienia oraz do pogarszania się ogólnego stanu osoby chorej. W takim przypadku zalecane jest rozważenie dostarczania składników odżywczych i energii z innych źródeł. Warto skonsultować z lekarzem możliwość wprowadzenia suplementów diety pod postacią tzw. nutridrinków.

To, jak długo dochodzi się do siebie po operacji jelita grubego, uzależnione jest od przyczyn operacji jelita grubego, a także od rodzaju wykonywanego zabiegu. W przypadku tradycyjnej resekcji jelita, która jest operacją bardzo inwazyjną, powrót do pełnej sprawności może zająć nawet 6 tygodni. W przypadku zabiegu laparoskopowego czas ten ulega skróceniu. Zazwyczaj już kilka dni po zabiegu można wchodzić po schodach czy prowadzić samochód.

Jak długo stosować dietę po operacji jelita grubego? Nie ma konkretnego, wyznaczonego czasu, przez jaki należy przestrzegać konkretnej diety. Uzależnione jest to od stanu pacjenta po operacji, od typu wykonywanego zabiegu, a także od przyczyn przeprowadzonej operacji. Przykładowo zaleca się, aby stosować specjalną dietę po resekcji jelita grubego przez okres 2–8 tygodni. Dieta po operacji zawsze powinna być konsultowana z dietetykiem i lekarzem.

Dieta po operacji jelita grubego – jadłospis

Przepisy na diecie po operacji jelita grubego powinny być w miarę możliwości jak najbardziej urozmaicone, aby możliwe było uniknięcie niedoborów pokarmowych i monotonii spożywanych posiłków. Poniżej znajduje się przykładowa jednodniowa dieta po operacji jelita grubego z wyłonieniem stomii, którą można stosować w późniejszym etapie leczenia.

Śniadanie: sałatka jarzynowa z dodatkiem niskotłuszczowego majonezu (gotowana marchew, pietruszka, ziemniaki i jabłko bez skórki), pieczywo pszenne, kompot owocowy.

Drugie śniadanie: koktajl z jogurtu naturalnego i borówek.

Obiad: Zupa krem z marchwi z pszennymi grzankami, klopsiki drobiowe w sosie koperkowym i ziemniaki puree, pomidory bez skórki, herbata.

Podwieczorek: Kisiel bez cukru z jabłkiem, biszkopty.

Kolacja: Pszenna bułka z masłem, 2 jajka gotowane na miękko, kompot owocowy.

Bibliografia

  • Ciborowska H., Rudnicka A., Dietetyka – żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, s. 244–258.
  • www.czerwonachirurgia.pl/chirurgia_jelita_grubego.html
  • Gawor E., Nowotwór jelita grubego – postępowanie dietetyczne, Gerontol. Współcz., 2014, 4, 2: 180–184.
  • Hermann J., Kościński T., Drews M., Praktyczne zasady postępowania w zaparciach u dorosłych. Ginekol. Pol., 2012, 83: 849–853.
  • www.sages.org/publications/patient-information/informacja-dla-pacjenta-laparoskopowa-resekcja-jelita-grubego/
  • Jarosz M., Żywienie przez stomię. Zasady prawidłowego żywienia chorych w szpitalach. Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2011, s. 166–174.
  • ncez.pl/choroba-a-dieta/choroby-ukladu-pokarmowego/stomia-----na-co-zwracac-uwage-w-diecie
Opublikowano: ; aktualizacja: 23.05.2019

Oceń:
4.4


Może cię

Co jeść przy wymiotach? Jaka dieta przy wymiotach jest najlepsza?

Dieta przy wymiotach jest bardzo ważnym elementem leczenia. Bez względu na ich przyczynę należy stosować ...

Dieta lekkostrawna – jakie są zasady diety łatwostrawnej?

Dieta lekkostrawna skomponowana jest głównie z produktów łatwych do strawienia i przyswojenia. Najczęściej wykorzystuje się ...

Dieta łatwostrawna

Dieta łatwostrawna zakłada wyeliminowanie produktów, które nadmiernie obciążają pracę przewodu pokarmowego. Przepisy na dietę łatwostrawna ...

Jak pozbyć się boczków?

Problem nieestetycznych boczków dotyczy wielu osób, zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Główną przyczyną ich powstawania ...

Dieta płynna – wskazania, zasady, działanie, przepisy, jadłospis, co jeść?

Niektóre jednostki chorobowe uniemożliwiają pacjentom przyjmowanie pokarmów w tradycyjnej postaci. Dochodzi wtedy do konieczności mniejszego ...

Oczyszczanie nerek – jak oczyścić nerki ziołami i dietą?

Oczyszczanie nerek wspomaga naturalne procesy filtracyjne tych ważnych organów. Aby przeprowadzić detoks, warto sięgnąć po ...

Najzdrowsza wersja kawy – jak ją wybrać i przygotować?

Kawa to napój, bez którego wiele osób nie wyobraża sobie poranka. Poza właściwościami pobudzającymi, wyjątkowym ...

Produkty tłuste i ciężkostrawne – kto i dlaczego powinien ich unikać?

Pokarmy tłuste i smażone uchodzą powszechnie za niezdrowe i ciężkostrawne. Ich regularne spożywanie w nadmiernej ...

Dieta niskotłuszczowa – co jeść i jak się odchudzić?

Dieta niskotłuszczowa polega na spożywaniu produktów o niskiej zawartości tłuszczów. Tłuszcz jest niezbędnym składnikiem każdej ...

Dieta ubogoresztkowa – zasady, wskazania, jadłospis diety bezresztkowej

Dieta ubogoresztkowa (inaczej dieta niskobłonnikowa lub dieta bezresztkowa) to przede wszystkim dieta lecznicza. Stosuje się ...

Prawoślaz – jakie ma właściwości? Czy warto stosować syrop prawoślazowy?

Prawoślaz lekarski to roślina często uprawiana w Polsce jako surowiec leczniczy. Najbardziej znana jest ze ...

Jaka dieta poprawia potencję? Co jeść w zaburzeniach erekcji?

Na potencję wpływa wiele czynników, wśród których wymienić można styl życia. Większość osób nie zdaje ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon