Dieta po leczeniu onkologicznym

Walka z chorobą nowotworową w zależności od rodzaju wybranego leczenia to proces wiążący się z występowaniem wielu skutków ubocznych. Mogą one utrzymywać się po zakończeniu terapii przez pacjenta. Ryzyko niedożywienia wymaga zwrócenia szczególnej uwagi na prawidłową podaż energii i składników odżywczych.

Nowotwór a odżywiania pacjenta

Sama choroba nowotworowa wywołuje ogromny wpływ na metabolizm człowieka. Namnażające się komórki rakowe zaburzają skomplikowany mechanizm odczuwania głodu i sytości sterowany przez wiele substancji takich jak np. leptyna. W efekcie tego pacjent ma obniżony apetyt i przyjmuje mniej pokarmów. Równocześnie rozwijający się nowotwór wydziela szereg substancji zaburzających metabolizm białek, tłuszczy i węglowodanów w organizmie. Prowadzi to do zwiększonego rozpadu tłuszczu oraz białek. Może się również wiązać ze zwiększeniem syntezy glukozy z składników niecukrowych w wątrobie a guz może produkować substancje o działaniu zbliżonym do insuliny prowadząc do powstawania hipoglikemii. Jeśli rozwija się on w przewodzie pokarmowym lub w lokalizacji bliskiej ważnych dla tego układu struktur będzie on wiązał się również z objawami, które mogą wpłynąć na ograniczenie spożywania pokarmów przez chorego ze względu na np. występowanie trudności z przełykaniem, nudności czy wymioty. Wszystko to wpływa na pogorszenie stanu odżywienia chorego.

Terapia nowotworu a stan odżywienia

Także leczenie nowotworu wiąże się z pogorszeniem stanu odżywienia pacjenta. W zależności od wybranej terapii powoduje zwykle szereg mniej lub bardziej nasilonych skutków ubocznych, które prowadzą do zmniejszenia ilości przyjmowanego pokarmu, ale również mogą wpłynąć nazaburzenia przyswajania składników odżywczych z pożywienia. Jedną z często stosowanych metod leczenia jest chemioterapia, która polega na podaniu leku mającego zniszczyć komórki nowotworowe. Jako, że oddziałuje na cały nasz ustrój, powoduje także uszkodzenia zdrowych komórek ciała. Szczególnie dotyczy to tkanek, których komórki ulegają szybkim podziałom jak np. błona śluzowa przewodu pokarmowego. W efekcie może wiązać się to z występowaniem u pacjentów leczonych chemioterapią biegunek, wymiotów, występowaniem mdłości, braku apetytu czy owrzodzeń jamy ustnej. Zmiany, jakie występują, dotykają również kubków smakowych znacznie utrudniając odczuwanie smaku przez pacjenta. To również nasila brak apetytu i niechęć do spożywania pokarmów. Chorzy zgłaszają często, że podczas spożywania posiłków zawierających produkty białkowe np. mięso, odczuwają charakterystyczny metaliczny posmak.

Radioterapia, czyli metoda leczenia z wykorzystaniem promieni rentgena lub tez innego rodzaju promieniowania nacelowana jest na konkretne miejsce w organizmie. Jednak, podobnie jak chemioterapia, hamuje namnażanie się i rozwój nie tylko komórek nowotworowych ale również zdrowych komórek ciała. Prowadzi to do trudnych do uniknięcia objawów o różnym nasileniu podobnych jak w przypadku chemioterapii, czyli np. nudności, wymiotów, biegunek, suchości i owrzodzeń jamy ustnej. W zależności od typu radioterapii i miejsca, które jest naświetlane mogą pojawić się inne ważne z punktu widzenia wpływu na stan odżywienia pacjenta objawy takie jak np. zakażenia, zapalenie przełyku, przetoki żołądka lub jelit, zwężenie światła jelita, zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, zwężenie przełyku. Także kolejna metoda leczenia, czyli zabiegi operacyjne mają wpływ na stan odżywienia pacjenta. Często leczenie nowotworu polega na łączeniu radio i chemio terapii oraz zabiegu operacyjnego w uzupełnieniu, co wiąże się z wystąpieniem wspomnianych objawów ubocznych prowadzących do zmniejszenia ilości przyjmowanych pokarmów i zaburzeń przyswajania składników odżywczych. Tutaj należy zaznaczyć, że stan odżywienia pacjenta jest ściśle związany z przebiegiem leczenia. Niedożywienie chorego wydłuża czas leczenia i wiąże się z większą liczbą powikłań. Dlatego ważne jest by już na etapie walki z nowotworem zadbać o odpowiednią podaż energii i składników odżywczych.

Dieta po leczeniu onkologicznym

Po zakończeniu leczenia onkologicznego niektóre z wymienionych powyżej uciążliwych skutków ubocznych terapii utrzymują się przez jakiś czas. Pacjent zwykle chce jak najszybciej wrócić do spożywania tradycyjnych posiłków jednak czasami utrudniają mu to utrzymujące się zaburzenia smaku czy trudności z przełykaniem. Pacjent po zakończeniu leczenia nadal zagrożony jest spadkiem wagi i wystąpieniem niedożywienia, dlatego trzeba szczególną uwagę zwrócić na odpowiednią podaż energii i składników odżywczych. Ilość kalorii w diecie zależy ściśle od stanu pacjenta. Jeśli jest on niedożywiony, należy zwiększyć energetyczność diety w stosunku do zapotrzebowania. Należy pamiętać, że proces ten powinien przebiegać stopniowo. Jeśli natomiast mamy do czynienia z nadwaga lub otyłością, szczególnie w przypadku nowotworów hormonozależnych, należy pod okiem dietetyka i lekarza zredukować masę ciała za pomocą racjonalnej, zawierającej wszystkie składniki odżywcze diety redukcyjnej. W okresie rekonwalescencji, kiedy organizm dochodzi do siebie, regeneruje się, wzrasta zapotrzebowanie na białko. Ten składnik odżywczy znajdziemy w mięsie, jajach, nabiale, nasionach roślin strączkowych. Ważne, aby wybierać produkty białkowe z mała zawartością tłuszczu gdyż ten w produktach pochodzenia zwierzęcego to głównie tłuszcz nasycony mogący nasilać zmiany zapalne w organizmie. W diecie znajdą więc zastosowanie produkty nabiałowe chude i półtłuste, drób, chuda wołowina i cielęcina. Okres rekonwalescencji szczególnie po długotrwającej terapii wymagazastosowania u pacjenta diety łatwo strawnej. Odpowiedni dobór technik kulinarnych poprawiających przyswajalność oraz produktów o charakterze łatwo strawnym pozwoli dostarczyć wszystkich niezbędnych składników odżywczych i energii nie drażniąc jednocześnie termicznie, chemicznie czy mechanicznie przewodu pokarmowego. W tym okresie należy unikać pokarmów ciężkostrawnych, tłustych, długo zalegających w żołądku, pikantnych. Podawane posiłki powinny mieć umiarkowaną temperaturę. Należy również unikać większej ilości błonnika pokarmowego nierozpuszczalnego w wodzie, który drażni mechanicznie ściany przewodu pokarmowego (rezygnujemy z pieczywa pełnoziarnistego, otrąb czy dzikiego ryżu). Jeśli utrzymują się u pacjenta zmiany w obrębie błony śluzowej jamy ustnej należy unikać pokarmów kwaśnych i suchych wymagających intensywnego żucia. Uszkodzone po chemio i radioterapii kubki smakowe zwykle regenerują się po około 6-8 tygodniach. Zmiany w ich obrębie mogą także w niektórych przypadkach mieć charakter trwały. Jeśli pacjent nadal odczuwa zaburzenia smaku, należy starać się uatrakcyjnić potrawy używając do ich przyprawiania delikatnych, ale aromatycznych przypraw ziołowych takich jak np. bazylia, tymianek, pietruszka zielona. Jeśli pacjent nie ma owrzodzeń wjamie ustnej można użyć również soku z cytryny, octu. Aby łagodzić metaliczny smak towarzyszący spożyciu mięsa, poleca się je wcześniej marynować w oliwie i wspomnianych przyprawach. Poleca się również korzystanie z plastikowych sztućców i płukanie jamy ustnej przed posiłkiem za pomocą wody. Jeśli natomiast pacjent źle toleruje pokarmy o intensywnym smaku i zapachu należy posiłki wzbogacać o składniki łagodzące smak takie jak np. jogurt.

Postępowanie dietetyczne po leczeniu onkologicznym

Jeśli pacjent cierpi z powodu biegunki należy włączyć do diety pokarmy o charakterze zapierającym tj. kleiki ryżowe, mąkę ziemniaczaną, dojrzałe banany, gotowaną marchew oraz płyny takie jak kakao na wodzie, napar z suszonych jagód, mocną herbatę. Ważną kwestią jest uzupełnianie płynów oraz straconych wraz z nimi elektrolitów. Należy codziennie wypijać więcej niż 2 litry wody mineralnej niegazowanej i innych płynów. Należy unikać słodzonych napojów gazowanych, napojów energetycznych i naturalnej kawy. W jadłospisie należy ograniczyć pełnoziarniste produkty zbożowe dostarczające duża ilość błonnika pokarmowego. Jeśli pacjent ma problemy z przełykaniem, należy przygotowywać posiłki w odpowiedni sposób. W zależności od stopnia problemu możemy podawać pacjentowi dania o różnej konsystencji. Zaleca się by były one płynne (koktajle, zupy) lub papkowate np. w formie puree. Aby ułatwić konsumpcję potrawy, należy polewać ją sosami, drobno siekać mięsa, usuwać skórkę z chleba, chleb można moczyć w wodzie, warzywa podawać w formie puree a owoce w formie musów i soków.

Leczenie onkologiczne wiąże się również z wystąpieniem zjawiska obniżenia odporności. Wymaga to od rodziny i samego pacjenta przestrzegania odpowiedniego poziomu higieny podczas przygotowywania posiłków. Należy korzystać tylko z produktów świeżych, warzywa i owoce dokładnie myć, potrawy spożywać bezpośrednio po przyrządzeniu i unikać dań przygotowanych z surowych produktów pochodzenia zwierzęcego np. tatara czy kogla-mogla.

Dietę powinniśmy komponować z kilku małych objętościowo posiłków. Powinno być ich codziennie najmniej 5 spożywanych w regularnych odstępach czasu. Przygotowując posiłki należy korzystać z gotowania na parze, gotowania w wodzie, duszenia bez obsmażania czy pieczenia bez udziału tłuszczu. Jeśli pacjent w przebiegu leczenia stosował żywienie medyczne w postaci preparatów doustnych w proszku czy płynie należy rozważyć ich dalsze stosowanie po zakończeniu terapii w celu uniknięcia zjawiska spadku masy ciała i w celu pokrycia zapotrzebowania na wszystkie składniki odżywcze.

Po okresie rekonwalescencji, gdy objawy będące skutkiem leczenia ustąpią, a lekarz nie zaleci inaczej, żywienie powinno opierać się na zasadach zdrowej racjonalnej diety dla człowieka zdrowego.

Zasady żywienia po chorobie nowotworowej

Zasady żywienia dla pacjentów po chorobie nowotworowej:

  1. Należy spożywać codziennie przynajmniej 5 małych objętościowo posiłków;
  2. Posiłki należy spożywać regularnie, co 3-4 godziny;
  3. Do każdego posiłku powinno się dodawać warzywo lub owoc (najlepiej - w formie surowej, jeśli trzeba stosować dietę łatwo strawną - w formie gotowanej, przecieranej);
  4. Podstawę diety powinny stanowić produkty zbożowe (w późniejszym okresie pełnoziarniste);
  5. Należy unikać tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, które znajdują się w tłustych mięsach, smalcu, boczku, przetworach mięsnych, tłustym nabiale;
  6. Należy unikać dużej ilości soli oraz cukru w diecie;
  7. Należy gotować na parze, w wodzie, dusić bez obsmażania i piec bez dodatku tłuszczu;
  8. Należy unikać smażenia, pieczenia w tłuszczu i grillowania na otwartym ogniu;
  9. Należy umieścić w swoim jadłospisie ryby;
  10. Należy zadbaj o to, by jadłospis zawierał orzechy, nasiona i nierafinowane oleje roślinne spożywane na surowo np. jako dodatek do surówek czy sałatek;
  11. Należy wypijać przynajmniej 2 litry płynów dziennie.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Kamienie w woreczku żółciowym – jaka dieta?

Kamica pęcherzyka żółciowego to dolegliwość powszechnie występująca w populacji. Jedyną formą jej całkowitego wyleczenia jest ...

Nowotwory u kobiet

Spośród wszystkich nowotworów, na które zapadają kobiety, należy wymienić: raka sutka, raka płuc, raka jelita ...

Dieta antyhistaminowa – dieta w nietolerancji histaminy

Dieta antyhistaminowa zalecana jest osobom z nietolerancją histaminy, jak również pacjentom z uczuleniem na histaminę. ...

Polskie produkty regionalne – jak wpływają na zdrowie?

Podróże po Polsce nieodzownie wiążą się z degustacją lokalnych przysmaków. Spożywanie pierników toruńskich, oscypka czy ...

Orzechy nerkowca – właściwości, wartość odżywcza, kaloryczność nerkowców

Za sprawą wysokiej wartości odżywczej orzechy nerkowca uważane są niezwykle zdrową przekąskę. Za dobroczynne właściwości ...

Powikłania antykoncepcji hormonalnej

Powikłania antykoncepcji hormonalnej to m.in. nudności i wymioty, bolesność piersi, bóle głowy, spadek libido ale ...

Dieta w ADHD

Brak koncentracji, problemy z zapamiętywaniem czy nadmierna impulsywność stanowią duży problem dla rodziców dzieci z ...

Dieta na zaparcia – co jest skuteczne na zaparcia?

To, co na zaparcia sprawdza się najlepiej, to odpowiednia dieta. Najczęstszymi przyczynami zaparć jest brak ...

Palenie papierosów a nowotwory

Palenie tytoniu, w tym papierosów wywiera niezwykle niekorzystne oddziaływanie na organizm. Przyczynia się do wystąpienia ...

Dieta makrobiotyczna – menu i zasady makrobiotyki

Dieta makrobiotyczna jest dietą o niskiej zawartości tłuszczu, obfituje w warzywa oraz produkty zbożowe. Makrobiotyka ...

Dieta warzywna na odchudzanie

Warzywa są bogate w witaminy, składniki mineralne i błonnik, dlatego każdy powinien uwzględniać je w ...

Dieta militarna (3-dniowa) – zasady, efekty jadłospis diety wojskowej

Dieta militarna (dieta 3-dniowa) to program żywieniowy proponowany osobom, które zastanawiają się, jak szybko schudnąć. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon