Dieta na trądzik – czego unikać?

Brak zdjęcia

12 grudnia 2013

Pojawienie się trądziku w okresie dojrzewania to dla wielu młodych osób początek długiej i koszmarnej walki o ładny wygląd. W niektórych przypadkach trądzik tak zniekształca skórę, że może doprowadzić do depresji. Ważne jest poszukiwanie nie tylko leków na trądzik, ale i domowych sposobów walki z trądzikiem, takich jak prawidłowa dieta.

Przyczyny trądziku

Jakie są przyczyny trądziku? Wśród czynników predysponujących do rozwoju trądziku wyróżnia się osobniczą skłonność do nadprodukcji łoju i rogowacenia ujść mieszków włosowych, która w niektórych przypadkach może być uwarunkowana genetycznie Wpływ na to może mieć również działanie:

  • leków (steroidy, witamina B12, barbiturany, jod),
  • związków chemicznych, obecnych w niektórych środowiskach pracy (chlor, dziegcie, oleje),
  • kosmetyków (kremy, pudry i róże, które zatykają ujścia zarówno gruczołów łojowych, jak i potowych),
  • olejów mineralnych do pielęgnacji skóry niemowląt (pominięcie etapu zaskórnika, często obecne są torbiele ropne).

Ważną rolę w rozwoju trądziku odgrywają hormony. Szczególnie znaczący jest nadmiar androgenów, a najbardziej ich najsilniejszego przedstawiciela, dihydrotestosteronu. Progesteron w bardzo dużych stężeniach pobudza wzrost gruczołów łojowych. Bakterie beztlenowe Propionibacterium acnes licznie występują w ujściach gruczołów łojowych, a działalność produkowanych przez nie enzymów drażni skórę.

Wśród innych potencjalnych przyczyn trądziku wymieniane są:

  • zaburzenia endokrynologiczne,
  • czynniki emocjonalne,
  • wpływ klimatu oraz diety.

W latach 30. XX wieku większość podręczników do dermatologii zalecało stosowanie przez pacjentów z trądzikiem diety ubogiej w węglowodany i słodycze. Niewystarczające dowody naukowe doprowadziły do wycofania się z tego stanowiska. Dziś powstają liczne publikacje dotyczące korelacji różnych produktów spożywczych i nasilenia trądziku.

Produkty, które pacjenci najczęściej obwiniają o pogorszenie stanu cery i powstawanie zaskórników oraz pryszczy, to:

  • czekolada,
  • przyprawy,
  • potrawy smażone,
  • nabiał – śmietana, mleko, jogurty, sery, jajka,
  • produkty z dużą zawartością tłuszczu,
  • masło, margaryna,
  • orzechy,
  • ciasta,
  • kawa, herbata.

Badania pochodzące z ostatnich lat szczególnie koncentrują się na wpływie diety typu zachodniego oraz mleka na przebieg trądziku. Nie udowodniono powiązania między przyprawami, czekoladą, czy orzechami a trądzikiem.

Trądzik a fast food

Pod pojęciem diety zachodniej większość z nas rozumie przyzwyczajenia żywieniowe, które zawitały do Europy ze Stanów Zjednoczonych – wszelakie burgery, pizze, napoje gazowane. Wypierają one składniki pokarmowe, które dawniej stanowiły podstawę żywieniową. Co dokładnie zawiera w sobie dieta zachodnia, a czego w niej brakuje?

W diecie zachodniej brakuje nienasyconych kwasów tłuszczowych, a stosunek między nimi jest zaburzony. W diecie tej brakuje witamin i przeciwutleniaczy, za to występuje nadmiar węglowodanów o wysokim indeksie glikemicznym i kwasów tłuszczowych typu trans.

Pierwsze spostrzeżenia odnośnie możliwości wpływu diety zachodniej na skłonność do wystąpienia trądziku odnotowano, obserwując ruchy migracyjne. Przykładem mogą być Irlandki, które przeniosły się z terenów wiejskich do Nowej Anglii. Również mieszkańcy Kenii czy Zambii rzadziej cierpią na trądzik niż ich rodacy, którzy wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych. Częstość trądziku zwiększyła się również u zamieszkujących Kanadę Inuitów, którzy zwiększyli konsumpcję napojów gazowanych, wołowiny, nabiału, pokarmów przetworzonych.

Na świecie wciąż istnieją populacje wolne od diety zachodniej – m.in. wyspa Kitava w Nowej Gwinei (dieta opiera się tu na owocach, rybach, kokosach) oraz plemię Ache w Paragwaju (spożywają oni owoce własnych upraw, kukurydzę i ryż). Trądzik nie został stwierdzony u żadnej osoby zamieszkującej dane regiony. Uważa się, że niewątpliwą rolę pełnią tutaj czynniki genetyczne, ale również środowiskowe – spożywanie „zdrowego jedzenia”, ubogiego w produkty silnie podwyższające poziom cukru we krwi.

Cukier a trądzik

Wpływ cukrów na organizm ocenia się m.in. za pomocą indeksu glikemicznego. Ocenia on średni, procentowy wzrost poziomu glukozy we krwi po spożyciu produktu zawierającego 50 g przyswajalnych węglowodanów. Im wyższy indeks, tym wyższy skok glikemii poposiłkowej (mierzonej 2-3 godziny po spożyciu pokarmu). Wartości indeksów glikemicznych danych produktów można sprawdzić w szeroko dostępnych w Internecie tabelach. Do produktów o najwyższym indeksie glikemicznym należą rzeczy często i/lub chętnie przez nas spożywane:

  • białe pieczywo,
  • ciasta,
  • słodkie owoce (brzoskwinie z puszki, rodzynki),
  • makarony,
  • piwo,
  • miód.

Dieta oparta na pokarmach znacznie zwiększających poziom cukru we krwi powoduje wzrost insuliny i czynnika wzrostu podobnego do insuliny 1 (ang. Insulin-like growth factor 1, IGF-1). Czynnik ten pobudza podziały komórek budujących przewody wyprowadzające gruczołów łojowych – pod jego wpływem robią się bardziej wąskie, a łój w nich zalega. Powoduje on również wzrost stężenia androgenów (odgrywają one znaczącą rolę w powstawaniu trądziku), które z kolei podwyższają poziom IGF-1 – powstaje błędne koło i stała nadprodukcja łoju. Nadmiar insuliny powoduje również spadek białka wiążącego IGF-1. Białko to normalnie wiąże się z receptorem dla retinoidów – pochodnych witaminy A, które stosowane są w leczeniu trądziku i innych schorzeń skórnych. Jeżeli mamy jego niedobór, prowadzi to do nasilonego wzrostu komórek, co pogarsza trądzik. Jak widać, udowodniono już szereg mechanizmów, poprzez które pokarmy zwiększające stężenie cukru we krwi mogą wpływać na trądzik.

W jednym z badań grupa badana stosowała dietę zawierającą produkty o niskim indeksie glikemicznym, a osoby w grupie kontrolnej utrzymywały swoje stare przyzwyczajenia – przyjmowanie pokarmów o wysokim indeksie. Po 12 tygodniach obserwacji osoby stosujące dietę miały znacznie mniej wykwitów trądzikowych.

Trądzik – tłuszcze w diecie

Dieta obfitująca w tłuszcze nasycone została powiązana z wyższym stężeniem IGF-1, podczas gdy dieta niskotłuszczowa i bogata w błonnik – z niższym stężeniem IGF-1.

Tłuszcze nasycone występują głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego:

  • mięsie (np. tłusta wołowina, cielęcina, wieprzowina, drób ze skórką),
  • smalcu,
  • śmietanie, maśle, serze i innych wyrobach wyprodukowanych z pełnego lub niskotłuszczowego mleka.

Wymienione pokarmy bogate są również w cholesterol. Pokarmy pieczone i smażone również mogą zawierać sporo tłuszczów nasyconych. Często zawierają one wspomniane wcześniej, występujące w szerokim zakresie w diecie zachodniej, kwasy tłuszczowe typu trans – obecne w krakersach, pączkach, ciastach, frytkach, niektórych margarynach. Niektóre produkty pochodzenia roślinnego, np. olej palmowy, z ziaren palmowych czy kokosowy również zawierają tłuszcze nasycone, ale nie towarzyszy im cholesterol.

Stosunek między kwasami omega-6 (występującymi głównie w oleju słonecznikowym, sojowym, kukurydzianym, orzechach, ziarnach) i kwasami omega-3 (obecnymi w łososiu, makreli, tuńczyku, orzechach włoskich, siemieniu lnianym) powinien wynosić 1 do 1, podczas gdy we wspomnianej diecie zachodniej jest to 20 do 1. Kwasy omega-6 działają prozapalnie, co może pogarszać trądzik. Z kolei kwasy omega-3 działają przeciwzapalnie, dzięki czemu mogą zmniejszać ryzyko trądziku, obniżając poziom IGF-1 i zmniejszając naciek zapalny w obrębie mieszków włosowych.

Badacze brazylijscy przez 3 miesiące podawali grupie pacjentów z trądzikiem niezbędne dawki nienasyconych kwasów tłuszczowych, ale zaobserwowali poprawę jedynie w obrazie mikroskopowym gruczołów łojowych. W badaniach próbek skóry gruczoły te były mniejsze, ale nie wiązało się to ze zmniejszeniem objawów choroby u pacjenta. Być może kontynuacja suplementacji nienasyconych kwasów tłuszczowych mogłaby doprowadzić do zauważalnej poprawy klinicznej, ale póki co nie przeprowadzono takich badań.

Mleko a trądzik

Badanie kliniczno-kontrolne, w którym uczestniczyło 47 tysięcy pielęgniarek, pokazało, iż osoby, które spożywały pokarmy mleczne więcej niż 3 razy dziennie, najczęściej borykały się z trądzikiem, podczas gdy osoby spożywające poniżej 1 produktu mlecznego na tydzień najrzadziej miały wykwity trądzikowe. Korelacja była największa (44% wzrostu) przy spożywaniu mleka odtłuszczonego, co pokazuje, iż zawartość tłuszczu nie była decydująca we wpływie na rozwój trądziku.

Picie mleka oraz spożywanie produktów pochodzących od ciężarnych krów wprowadza do naszego organizmu hormony i inne substancje produkowane przez te zwierzęta. Największą rolę w pogarszaniu zmian trądzikowych mają hormony, które mogą ulec przemianie do dihydrotestosteronu oraz hormony sterydowe i IGF-1. Krowie mleko zawiera również liczne czynniki wzrostu (substancje, które mają na celu zbudować nowy organizm). Osoby, które dotyka trądzik, to nastolatkowie i ludzie dorośli, którzy nie potrzebują już ich, a ich organizmy mogą nie być na nie przygotowane.

Dokładne wyjaśnienie wpływu substancji zawartych w krowim mleku na przebieg trądziku również wymaga dalszych badań, jednak liczne prace wskazywały już na częstsze występowanie tej choroby u osób spożywających dużo produktów mlecznych.

Czekolada a trądzik

Wiele badań wykazało brak wpływu czekolady na przebieg trądziku. Przykładowo – 65 uczestników spożywało codziennie, przez 4 miesiące, 112 g bezmlecznego batonika wzbogaconego o kakao. W grupie kontrolnej osoby zjadały niewzbogacone batoniki. Nie wykazano różnicy w nasileniu trądziku pomiędzy grupami. Badanie to spotkało się z krytyką, ponieważ czekolada w grupie kontrolnej była zastąpiona przez utwardzane oleje roślinne, które również mogą mieć wpływ na trądzik. Oba rodzaje batoników zawierały również bardzo dużo sacharozy, co także mogło wpłynąć na rezultaty.

Wyniki uzyskane w innych testach negujących wpływ czekolady często były uznawane przez różnych badaczy za bezpodstawne lub badania takie nie były prowadzone prawidłowo czy dokładnie – np. według opinii pacjentów po zjedzeniu czekolady szybko występują u nich znaczne krosty. Za to w jednym z badań analizowano przyrost wszystkich wykwitów trądzikowych, a nie ich przejście z zaskórnika w krostę, co przecież również ma wysoką wartość kliniczną. Toteż na podstawie dotychczasowych obserwacji nie można wykluczyć ani potwierdzić roli czekolady.

Trądzik a ostre przyprawy

Na wielu forach czy stronach internetowych można spotkać się z przesłankami dotyczącymi wpływu ostrych potraw i przypraw na trądzik. Część osób sugeruje, iż pogarszają one stan cery – według nich nasilona potliwość towarzysząca spożyciu ostrych potraw mogłaby zatykać pory, zwiększony przepływ krwi powodowałby zaczerwienienie skóry twarzy, a podrażnienie przewodu pokarmowego przez przyprawy mogłoby skutkować nasileniem zmian na skórze.

Inne osoby przekonują z kolei o ochronnym, przeciwzapalnym wpływie zawartej w ostrych pokarmach kapsaicyny, która mogłaby pomóc niwelować zmiany trądzikowe. W ostrych warzywach zawarty jest również szereg witamin – to również mogłoby potencjalnie polepszyć stan cery. Osoby te zaznaczają również różnicę pomiędzy przyprawami kupowanymi w torebeczkach w supermarketach a hodowanymi naturalnie.

Żadna z tych sugestii nie jest potwierdzona naukowo, tak więc problem wpływu ostrych przypraw i produktów pikantnych na przebieg trądziku jest wciąż nierozwiązany. Trzeba pamiętać o tym, iż osoby wypowiadające się na owych forach czy stronach to przeważnie pacjenci piszący o własnych doświadczeniach, a nie osoby związane profesjonalnie z medycyną. Co u jednego człowieka może nie pogarszać trądziku, u kogoś innego może nieć zgoła inne efekty, dlatego bezpieczniej nie sugerować się takimi doniesieniami, o ile nie pochodzą z zaufanego źródła.

Suplementy diety a trądzik

Chorujący na trądzik mają obniżoną zawartość we krwi zarówno cynku, jak i retinolu (jednej z form witaminy A). Im większe nasilenie zmian trądzikowych, tym mniejsza zawartość tych substancji we krwi. Dlatego też przyjmowanie zarówno witaminy A, jak i cynku jest wskazane.

Istnieje szereg suplementów diety, tabletek na trądzik, zawierających np. cynk, ekstrakty ziołowe (wyciąg z korzenia mniszka lekarskiego, wyciąg z fiołka trójbarwnego), wapń, fosfor, magnez, potas, witaminy B6, B1, B2, wyciąg z zielonej herbaty, laktoferrynę, czy drożdże z rodzaju Saccharomyces cerevisiae. Opinie pacjentów wskazują na ich dobrą tolerancję w procesie leczenia trądziku.

Błonnik na trądzik

Dieta bogata w błonnik (w takiej diecie powinien stanowić on ponad 30% pokarmów) ma dobry wpływ na stan cery trądzikowej. Źródłami błonnika są owoce i warzywa, nasiona roślin strączkowych (grochu czy fasoli) oraz otręby zbożowe, kasze, pieczywo razowe, pieczywo żytnie, naturalne płatki zbożowe, niełuskany ryż itp.

Już badanie z 1983 roku pokazało, że dodanie 13 g błonnika to płatków śniadaniowych zmniejszyło nasilenie zmian skórnych. Inne badania zaznaczają spadek stężenia androgenów w moczu i osoczu osób spożywających dużo błonnika, a mało tłuszczu. Tak jak inne wspomniane wyżej założenia odnośnie wpływu diety na trądzik, także i to wymaga jeszcze dokładnych badań.

Opublikowano: ; aktualizacja: 21.06.2016

Oceń:
4.2


Może cię

Dieta przy zapaleniach skóry

Choroby skóry to w dzisiejszych czasach problem dość powszechny. Mają różne podłoże i objawy. W ...

Wideo – Trądzik młodzieńczy

Trądzik młodzieńczy jest jedną z najczęstszych przyczyn porad ambulatoryjnych w poradniach dermatologicznych. Jest to zarówno ...

Trądzik po 30 (trzydziestce) – jakie ma przyczyny? Jak leczyć trądzik u dorosłych?

Trądzik po trzydziestce to coraz częstszy powód wizyt u dermatologa. Przyczyny trądziku u dorosłych są ...

Leki na trądzik

Leczenie trądziku to niejednokrotnie bardzo trudny i długotrwały proces. Z problemem jak skutecznie pozbyć się ...

Trądzik pospolity

Trądzik jest chorobą gruczołów łojowych, charakteryzującą się różnorodnymi wykwitami skórnymi. Są nimi łojotok, tworzenie się ...

Dieta na problemy z cerą – co jeść, by mieć zdrową cerę?

Problemy z cerą towarzyszą wielu chorobom skóry. Bywa, że są wynikiem nieprawidłowej diety lub pielęgnacji. ...

Stres a choroby skóry

Skóra i układ nerwowy są silnie ze sobą związane. Stres jest ważnym czynnikiem etiologicznym wielu ...

Przyczyny trądziku

Wśród przyczyn prowadzących do rozwoju trądziku wymienia się m.in. zaburzenia hormonalne, czynniki genetyczne, zakażenia bakteryjne, ...

Łojotok – jakie są przyczyny, objawy i leczenie wydzielania nadmiaru sebum?

Łojotok to nadmierne wydzielanie sebum (łoju) przez skórę. Przyczyny tego schorzenia to np.: zaburzenia hormonalne, ...

Skuteczne sposoby na trądzik – maść, tabletki, antybiotyki, kremy

Leczenie trądziku jest trudne i długotrwałe. Opiera się o prawidłowe oczyszczanie twarzy, stosowanie leków an ...

Zaskórniki

Zaskórniki to wykwity, które najczęściej towarzyszą trądzikowi młodzieńczemu. Przyczyną ich powstawania jest sebum, czyli łój, ...

Jak pozbyć się trądziku? Jakie są sposoby na trądzik?

Trądzik to nie tylko problem wieku młodzieńczego i okresu dojrzewania. Z powodu trądziku cierpią także ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon