Dieta ketogeniczna – rodzaje, efekty, zasady, odchudzanie

Dieta ketogeniczna, okreslana także jako dieta ketogenna, to model żywienia opierający się na wysokim spożyciu produktów tłuszczowych, odpowiedniej ilości produktów białkowych z równoczesnym ograniczeniem pokarmowych źródeł węglowodanów. Stanowi restrykcyjny sposób żywienia stosowany zwykle w leczeniu wąskiej grupy chorób, takich jak np. padaczka lekooporna.

Zasady diety ketogenicznej

Dieta ketogenna to powstały w latach XX ubiegłego wieku sposób żywienia charakteryzujący się wysokim spożyciem pokarmów zawierających tłuszcz. Jest to równocześnie dieta niskowęglowodanowa. Znacząco, więc odbiega od zasad zdrowego odżywiania. W klasycznym jadłospisie rozkład makroskładników wygląda następująco:

  • około 25–35 proc. energii dostarczane jest z tłuszczami;
  • około 10–15 proc. energii dostarczane jest z białkami;
  • około 50–65 proc. energii dostarczane jest z węglowodanami.

Dieta ketogenna odwraca zatem proponowane w tradycyjnej diecie proporcje składników pokarmowych. Podstawowym paliwem energetycznych dla ludzkiego organizmu są węglowodany proste. Jeśli ich ilość w diecie zostaje drastycznie ograniczona, ustrój szuka zastępczego materiału energetycznego, którym stają się kwasy tłuszczowe. W procesie ich utleniania w wątrobie powstają w takich okolicznościach ciała ketonowe takie jak aceton, kwas acetylooctowy, kwas betahydroksymasłowy. W diecie niskowęglowodanowej organizm będzie z nich korzystał, jako z alternatywnego źródła energii dla komórek tkanki mózgowej, serca czy mięśni szkieletowych. Prowadzi to do określonych zmian w funkcjonowaniu organizmu.

Rodzaje diety ketogenicznej

W praktyce stosowanie diety niskowęglowodanowej wymaga eliminacji z diety nie tylko oczywistych źródeł węglowodanów jak cukier, słodzone napoje, słodycze, ale również pieczywa, kasz, ryżu, makaronu, owoców, płatków, warzyw skrobiowych, takich jak ziemniaki. Jest to dieta restrykcyjna. Zakłada spożycie około 4 posiłków dziennie o takiej samej wartości odżywczej. Znajduje swoje zastosowanie w medycynie, jako model żywienia proponowany w leczeniu min. padaczki lekoopornej u dzieci.

Wyróżniamy dwa typy tej diety:

  • opartą o długołańcuchowe trójglicerydy – stosunek spożycia tłuszczu i białka do węglowodanów wynosi w tym przypadku zwykle 4:1 lub 3:1, jej wprowadzanie wymaga monitorowania poziomu ciał ketonowych, jest stosowana okresowo przez około 2–3 lata;
  • opartą o trójglicerydy MCT (średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe), z nieco wyższym spożyciem białka i węglowodanów.

Dieta ketogenna – jakie daje efekty?

Dieta ketogenna w medycynie znalazła kilka zastosowań. Stanowi przede wszystkim model terapii padaczki trudno poddającej się leczeniu konwencjonalnemu za pomocą leków neurologicznych. Stosowana u dzieci cierpiących na tę chorobę zwykle pozwala uzyskać spadek częstotliwości ataków oraz ich łagodniejszy przebieg. Wysoki poziom ciał ketonowych w mózgu wpływa prawdopodobnie na wzrost aktywności enzymów katalizujących reakcje syntezy kwasu GABA, który jest neurotransmiterem o działaniu hamującym (hamuje nadmierną aktywność komórek nerwowych).

W takim zastosowaniu dieta ketogeniczna jest prowadzona pod kontrolą lekarza i dietetyka. Rozpoczyna się zwykle krótkotrwałą głodówką, po której stopniowo zwiększa się udział tłuszczu w diecie dziecka. Może wymagać również ograniczenia spożycia płynów. Stale prowadzone są badania, które mają na celu sprawdzenie zastosowania diety ketogenicznej w leczeniu innych chorób układu nerwowego takich jak choroby neurodegeneracyjne (choroba Alzheimera czy stwardnienie rozsiane) oraz niektóre nowotwory mózgu (glejak wielopostaciowy).

Niektóre badania sugerują również zasadność stosowania diety niskowęglowodanowej u pacjentów z cukrzycą. Warto jednak pamiętać, że ten model żywienia wymaga pozostania pod stałą kontrola lekarza i dietetyka.

Dieta ketogeniczna a redukcja i odchudzanie

Dieta ketogenna w różnych jej interpretacjach znalazła również zwolenników wśród osób pragnących zredukować nadmierną masę ciała. Bez wątpienia jej stosowanie prowadzi do efektywnego spadku kilogramów. Dodatkowo podwyższony poziom ciał ketonowych może wiązać się w występowaniem stanu pobudzenia, dobrego samopoczucia a nawet euforii. Należy wspomnieć, że dieta ta charakteryzuje się wysokim poziomem sytości.

Mimo wielu zalet ten model żywienia ma także kilka wad, które należy wziąć pod uwagę przed podjęciem decyzji o jego zastosowaniu. Diecie ketogennej towarzyszyć mogą:

Niski poziom węglowodanów w diecie może prowadzić do wystąpienia zaburzeń pracy tarczycy. Duże spożycie tłuszczu zmuszą również wątrobę do intensywnej produkcji żółci. W pewnych okolicznościach może wpływać na podniesienie ryzyka kamicy pęcherzyka żółciowego. Przy niedostatecznej ilości warzyw w diecie jadłospis taki może dostarczać także zbyt niskiej ilości antyoksydantów. Nie zaleca się go prowadzić samodzielnie. Dieta ketogeniczna nie powinna być stosowana w żywieniu osób cierpiących na choroby wątroby, nerek, dzieci i młodzieży, osób starszych, kobiet w ciąży i karmiących.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.11.2017

Oceń:
4.1


Może cię

Sposoby na niestrawność

Objawy niestrawności pojawiają się najczęściej po obfitym, tłustym posiłku. Są to wzdęcia, bóle brzucha, uczucie ...

Akrylamid – powstawanie, występowanie, toksyczność w żywności

Akrylamid jest niebezpiecznym dla zdrowia związkiem chemicznym, który powstaje samoczynnie w żywności podczas obróbki termicznej ...

Dieta Atkinsa

Dieta Atkinsa to przykład diety niskowęglowodanowej, a jednocześnie bogatej w białko i tłuszcze, głównie zwierzęce. ...

Metabolizm typu B – co to jest i co można jeść przy węglowodanowym typie metabolzimu?

Typy metaboliczne można podzielić na białkowy (A), węglowodanowy (B) i mieszany (C). Osoby z metabolizmem ...

Dieta niskowęglowodanowa

Dieta niskowęglowodanowa, jak sama nazwa wskazuje, to dieta ograniczająca podaż węglowodanów, zwłaszcza cukrów prostych. Rezygnacja ...

Dieta białkowo-tłuszczowa – zasady, efekty, przykładowy jadłospis

Dieta białkowo-tłuszczowa opiera się na wysokim spożyciu produktów białkowych oraz tłuszczowych przy niskiej podaży pokarmów ...

Czym jest dieta low carb? Jak i kiedy ją stosować?

Dieta low carb to dieta niskowęglowodanowa, która zakłada ograniczenie spożycia produktów bogatych w cukry. To ...

Czy cola light jest niezdrowa? Czy ma kalorie?

Czy cola light ma kalorie? Czy jest niezdrowa? Czy wybrać colę zero czy light? Bezcukrowe ...

Dieta na trądzik – czego unikać?

Pojawienie się trądziku w okresie dojrzewania to dla wielu młodych osób początek długiej i koszmarnej ...

Zasady zdrowego żywienia

Stosując zasady zdrowego żywienia z pewnością można zachować odpowiednią sylwetkę, cieszyć się dobrym samopoczuciem, a ...

Dieta cud – czy istnieje?

Czy istnieje „dieta cud”? Czy poszukiwanie diety będącej panaceum na wszelkie problemy żywieniowe, może zakończyć ...

Które ryby wybierać? Które są najzdrowsze?

Ryby powinny znaleźć się w diecie przynajmniej dwa razy w tygodniu. W wielu domach jednak ...

Komentarze (0)