Dieta dla cukrzyków – leczenie dietetyczne w cukrzycy

Dieta przy cukrzycy ma kluczowe znaczenie w leczeniu tej choroby. Stosowanie prawidłowej diety jest podstawową metodą leczenia cukrzycy, a zalecenia dla osób chorych nie różnią się zbytnio od tych kierowanych do ogółu populacji. Poza szczegółowymi zaleceniami dotyczącymi dawkowania leków względem spożywanych pokarmów, dieta cukrzycowa może być skutecznie stosowane przez każdą osobę dbającą o własne zdrowie.

Podstawowe informacje na temat diety w cukrzycy

Choć często można się jeszcze spotkać z określeniem tzw. diety cukrzycowej, już od wielu lat przyjmuje się, że zalecenia dietetyczne dla osób z zaburzeniami metabolizmu glukozy nie odbiegają zbytnio od wskazań dla osób zdrowych. Różnice w diecie dla cukrzyków polegają na pojedynczych szczegółowych zasadach, a także konieczności dopasowywania ilości spożywanych posiłków do dawek leków (lub odwrotnie).

Dieta każdego człowieka powinna być zrównoważona pod kątem zawartości składników odżywczych, a także posiadać odpowiednią wartość kaloryczną, aby pozwolić utrzymać prawidłową masę ciała. U osób z cukrzycą, ze względu na wysokie zagrożenie chorobami naczyń krwionośnych, bardzo ważne jest również kontrolowanie zawartości tłuszczów oraz soli w spożywanych posiłkach, gdyż te składniki mogą prowadzić do rozwoju nadciśnienia tętniczego oraz miażdżycy.

Dieta w cukrzycy – dieta bez cukru?

Wśród cukrzyków, w tak zwanej diecie cukrzycowej, wyjątkowe znaczenie ma również ograniczanie w diecie tzw. cukrów prostych, czyli ogólnie rzecz biorąc produktów słodzonych i cukru, gdyż bardzo gwałtownie podnoszą one poziom cukru we krwi. Ze względu na opóźnione działanie doustnych leków przeciwcukrzycowych oraz insuliny podawanej w zastrzykach, szybkie wahania poziomu cukru są u osób chorych niepożądane, dlatego zaleca się przyjmowanie cukrów złożonych, które mają łagodniejszy i rozłożony w czasie wpływ na glikemię.

Do oceny szybkości, z jaką dany pokarm podnosi poziom cukru we krwi, stosuje się specjalny parametr – tzw. indeks glikemiczny. Wskaźnik ten określa procentowy stosunek poziomu cukru po spożyciu 50 gramów danego produktu względem 50 gramów glukozy. To znaczy, że jeżeli określony pokarm podnosi po pewnym czasie glikemię do poziomu 100 mg/dl, a glukoza do 200 mg/dl, to indeks glikemiczny tego pokarmu wynosi 50%.

Jak powinien odżywiać się chory na cukrzycę?

Aktualne wytyczne Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego zalecają, aby dieta u osób z cukrzycą charakteryzowała się następującym składem:

  1. 1. węglowodany (głównie o niskim indeksie glikemicznym) – 40–50% wartości energetycznej
  2. 2. błonnik pokarmowy – 25–40 g/dzień
  3. 3. tłuszcze – 30–35% wartości energetycznej
  • tłuszcze nasycone – <10%
  • tłuszcze jednonienasycone – 10–15%
  • tłuszcze wielonienasycone – 6–10%
  1. cholesterol – <300 mg/dl (w określonych przypadkach <200 mg/dl)
  2. białka – 15–20% wartości energetycznej
  • białka roślinne i zwierzęce powinny występować w stosunku 1:1
  1. alkohol w cukrzycy – spożycie niezalecane
  • dopuszczalne 20 g/dzień dla kobiet i 30 g/dzień u mężczyzn
  • alkohol może prowadzić do ciężkiej hipoglikemii, gdyż hamuje uwalnianie glukozy z wątroby
  • w niektórych przypadkach (ciężka choroba nerek, zapalenie trzustki) konieczna jest całkowita abstynencja
  1. sól kuchenna – 5–6 g/dzień (w określonych przypadkach nawet <4 g/dzień)

Należy pamiętać, że powyższe zalecenia są tylko ogólnym szablonem i w zależności od stanu pacjenta, współistniejących chorób i powikłań lekarz może w szerokim zakresie modyfikować skład diety, aby jak najlepiej dostosować terapię do potrzeb konkretnego chorego.

W kwestii kaloryczności diety, zalecane jest dostosowanie wartości energetycznej do zapotrzebowania oraz aktywności fizycznej chorego, aby utrzymać prawidłową masę ciała (jeżeli nie występuje nadwaga ani otyłość) lub stopniowo redukować wagę. Dieta odchudzająca dla cukrzyków może mieć charakter diety niskotłuszczowej lub niskowęglowodanowej i powinna prowadzić do powolnej redukcji masy ciała o ok. 0,5–1 kg na tydzień.

Wymienniki węglowodanowe i wymienniki białkowo-tłuszczowe

Jednym z największych problemów w codziennym radzeniu sobie z cukrzycą jest prawidłowe dawkowanie leków – zwłaszcza insuliny – w zależności od spożywanych pokarmów. Do tego celu stosuje się odpowiednie przeliczniki oraz tabele, które pozwalają oszacować skład odżywczy posiłków, a następnie zastosować dawkowanie zalecone przez specjalistę diabetologa.

Najczęściej do przeliczania dawek stosuje się tzw. wymienniki węglowodanowe oraz wymienniki białkowo-tłuszczowe. W niektórych ośrodkach, zwłaszcza skandynawskich, popularne jest także obliczanie przy pomocy wartości energetycznej (tzn. dawka jest dostosowywana względem każdych 100 kcal posiłku), jednak ten model terapii jest w naszym kraju rzadziej stosowany.

Wymiennik węglowodanowy (WW) jest to ilość pokarmu, która zawiera 10 g węglowodanów przyswajalnych – jest to równe np. 25 gramom pieczywa pszennego czy 100 gramom jabłka.

Wymiennik białkowo-tłuszczowy (WBT) określa każde 100 kcal wartości energetycznej posiłku pochodzącej z białek oraz tłuszczy – jest to jednostka uzupełniająca wymienniki węglowodanowe w przypadku posiłków bogatych w składniki inne niż węglowodany, które także podnoszą poziom glikemii, jednak znacznie wolniej.

Obliczanie WBT jest obowiązkowym elementem terapii pompą insulinową, gdyż urządzenia te mają możliwość programowania schematów dawek, które zabezpieczają chorego zarówno przed szybkim wzrostem poziomu cukru wynikającym ze spożytych węglowodanów, jak i przed powolnym wzrostem wynikającym z białek oraz tłuszczy.

Obliczanie zawartości kalorii, WW lub WBT w posiłku prowadzi się przy pomocy specjalnych tabel, coraz częściej spotyka się także kalkulatory zaprojektowane w tym celu – niektóre dostępne w sieci lub jako darmowe aplikacje na telefony komórkowe.

Po obliczeniu ilości odpowiednich jednostek (WW / WBT) w posiłku, można przeliczyć dawkę według wskazań lekarza, np. podać 1,5 jednostki insuliny na każdy 1 WW. Przy odrobinie praktyki obliczenia wykonuje się szybko i sprawnie w każdej sytuacji, a także można często szacować niektóre posiłki na podstawie własnego doświadczenia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.02.2018

Oceń:
4.4


Może cię

Dlaczego cukier jest szkodliwy?

Najczęściej słowo „cukier” kojarzymy jednoznacznie z cukrem spożywczym, czyli sacharozą, wytwarzaną z buraków cukrowych lub ...

Cukrzyca a seks

Mężczyźni chorujący na cukrzycę mogą cierpieć na zaburzenia erekcji, czyli problemy z osiągnięciem lub utrzymaniem ...

Wymienniki białkowo-tłuszczowe

Węglowodany są składnikiem pokarmowym, który w zdecydowanej większości wpływa na poziom cukru we krwi. Jednak ...

Cukrzyca typu 1

Cukrzyca typu 1 (łac. diabetes mellitus typi 1), inaczej zwana cukrzycą insulinozależną, to choroba metaboliczna ...

Pompa insulinowa

Pompa insulinowa to urządzenie stosowane w leczeniu cukrzycy, które w określonym rytmie dostarcza organizmowi właściwe ...

Retinopatia cukrzycowa

Czynnikami ryzyka rozwoju retinopatii cukrzycowej, oprócz czasu trwania i skuteczności kontroli cukrzycy, są także wiek ...

Choroby matki a ciąża

Wiele chorób, na które cierpi bądź cierpiała przyszła mama może negatywnie wpływać na sam przebieg ...

Wymienniki węglowodanowe

Podstawą leczenia cukrzycy jest dieta i dostosowywanie dawek leków do ilości przyjmowanych pokarmów. Dlatego ważne ...

Badanie tylnego odcinka oka

Badanie tylnego odcinka oka (dna oka) umożliwia nam ocenę siatkówki, tarczy nerwu wzrokowego, plamki oraz ...

Cukrzyca a wysiłek fizyczny

Aktywność fizyczna przemyślana i prawidłowo dopasowana do aktualnego stanu wyrównania choroby ma działanie profilaktyczne oraz ...

Dieta a indeks glikemiczny

Indeks glikemiczny określa, w jakim stopniu dany produkt podnosi poziom cukru we krwi. Diety opierające ...

Leczenie cukrzycy u dziecka

W populacji dziecięcej dominuje cukrzyca typu 1. Niestety, w dobie epidemii nadwagi i otyłości dotykającej ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon