Dieta bezglutenowa

Gluten to mieszanina białek zawarta w ziarnach popularnych zbóż, takich jak np. pszenica, żyto, jęczmień ale też w produktach, takich jak wędliny, jogurty, sery, itd. Gluten u części osób nie jest dobrze tolerowany - u pacjentów z celiakią wywołuje odpowiedź immunologiczną prowadzącą m.in. do zaniku kosmków jelitowych. Konieczne jest wówczas zastosowanie diety bezglutenowej.

Co to jest gluten?

Gluten to mieszanina białek wchodzących w skład takich zbóż jak: pszenica, żyto, pszenżyto, jęczmień, orkisz. Źródłem glutenu są przede wszystkim produkty mączne, jednak poza nimi istnieje wiele ukrytych źródeł glutenu. Są nimi m.in. wędliny i przetwory mięsne, jogurty, sery, słodycze, sosy, przyprawy.

Dieta bezglutenowa – dla kogo?

Dieta bezglutenowa jest zalecana przede wszystkim osobom chorującym na celiakię - chorobę nazywaną inaczej gluetenozależną chorobą trzewną, w przebiegu której dochodzi do charakterystycznych zmian w błonie śluzowej jelita cienkiego, powodując zaburzenia wchłaniania, które prowadzą do niedoborów witamin i minerałów. Objawami celiakii są:

  • bóle brzucha,
  • wzdęcia,
  • biegunki i zaparcia, oddawanie obfitych, cuchnących stolców tłuszczowych,
  • nawracające afty w jamie ustnej,
  • skłonność do próchnicy zębów,
  • zahamowanie wzrostu, niedostateczny przyrost masy ciała,
  • opóźnienie dojrzewania płciowego, zaburzenia miesiączkowania u dziewcząt,
  • niepłodność,
  • osteoporoza,
  • depresja, zaburzenia nerwicowe,
  • podwyższone ryzyko schizofrenii,
  • otępienie,
  • tężyczka,
  • padaczka,
  • osłabienie siły mięśniowej,
  • zaburzenia mowy,
  • choroba Duhringa (opryszczkowe zapalenie skóry),
  • pogorszenie kondycji skóry, włosów i paznokci.

W przebiegu celiakii dochodzi również do niedokrwistości, skazy małopłytkowej, niedoborów witamin i minerałów, podwyższenia ryzyka schizofrenii i otępienia. Z występowaniem celiakii sprzężone jest także podwyższone ryzyko występowania chorób autoimmunologicznych (np. cukrzycy typu 1, choroby Hashimoto, choroby Addisona) oraz nowotworów (zwłaszcza chłoniaków jelita cienkiego).

Podstawową metodą diagnostyki celiakii jest stwierdzenie obecności przeciwciał: przeciwko endomysium mięśni gładkich (EmA), transglutaminazie tkankowej (tTG) oraz deamidowanej gliadynie (zwykle ocenia się stężenia 2 z 3 powyższych przeciwciał). Czasami zdarza się, że przeciwciała nie są wykrywalne, a mimo to istnieją zmiany zanikowe w kosmkach jelitowych, dlatego o pełnym rozpoznaniu można mówić po wykonaniu biopsji jelita cienkiego.

Dieta bezglutenowa a celiakia

Aby zapobiec zmianom w jelicie cienkim i powikłaniom ogólnoustrojowym w przebiegu celiakii, należy przez całe życie stosować dietę bezglutenową, którą należy zalecić pacjentowi po ukończeniu diagnostyki. Jej wdrożenie jest warunkiem regeneracji kosmków jelitowych, która może trwać od kilku tygodni do kilku lat. Każde odstępstwo od diety grozi nawrotem zmian. Po wdrożeniu diety bezglutenowej konieczna jest okresowa kontrola - po 6 miesiącach należy ocenić obraz kliniczny oraz oznaczyć stężenie przeciwciał. Utrzymywanie się dolegliwości oraz stwierdzenie obecności przeciwciał jest wskazaniem do oceny prawidłowości przestrzegania diety.

Ponadto, dieta bezglutenowa jest stosowana u pacjentów z alergią pokarmową na zboża, np. na pszenicę, z przemijającą nietolerancją glutenu występującą np. po operacjach na przewodzie pokarmowym, ataksją związaną z glutenem oraz z nieceliakalną nadwrażliwością na gluten, która dotyczy ok. 6% populacji. O nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten mówimy wówczas, gdy badania diagnostyczne nie potwierdzają celiakii ani alergii pokarmowej, a mimo to po spożyciu glutenu pacjent zgłasza objawy niepożądane. Najczęściej występującymi dolegliwościami występującymi u osób z nieceliakalną nadwrażliwością na gluten są:

  • bóle brzucha,
  • zmiany skórne,
  • zmęczenie,
  • bóle głowy,
  • zaburzenia rytmu wypróżnień (biegunki, zaparcia),
  • wzdęcia,
  • nudności i wymioty.

Dieta bezglutenowa – co zawiera gluten?

Dieta bezglutenowa jest dietą trudną i kosztowną. Stosując ją, pacjent musi liczyć się z wieloma wyrzeczeniami. Oprócz ewidentnego źródła glutenu, jakim są produkty mączne (z mąki pszennej, żytniej, orkiszowej oraz z jęczmienia) - pieczywo, makarony, naleśniki, ciasta, ciastka, itp., otręby oraz kasze (manna i jęczmienna), należy unikać także ukrytych źródeł glutenu, takich jak:

  • produkty mięsne i wędliny,
  • jogurty i serki smakowe,
  • sery,
  • wyroby czekoladowe,
  • lizaki, cukierki, żelki,
  • gumy do żucia,
  • sosy,
  • ketchup,
  • majonez,
  • produkty zawierające konserwanty,
  • kawa zbożowa,
  • cukier waniliowy,
  • piwo,
  • alkohole smakowe,
  • opłatek bożonarodzeniowy.

Dieta bezglutenowa – co nie zawiera glutenu?

Okazuje się zatem, że lista produktów, które mogą spożywać pacjenci stosujący dietę bezglutenową, jest stosunkowo krótka. Na liście produktów dozwolonych znajdują się:

  • ryż,
  • produkty kukurydziane,
  • ziemniaki,
  • gryka,
  • proso,
  • amarantus,
  • kasza jaglana,
  • kasza gryczana,
  • warzywa,
  • owoce (z wyjątkiem owoców suszonych),
  • jajka,
  • świeżo przetworzone mięsa i ryby,
  • mleko,
  • jogurty naturalne,
  • kefir,
  • masło, margaryna, smalec, oleje, oliwa,
  • cukier,
  • miód,
  • dżemy,
  • kawa, herbata, woda, soki owocowe,
  • wszystkie produkty spożywcze oznakowane symbolem przekreślonego kłosa (zawierające < 20 mg glutenu na kg produktu).

Kontrowersje budzi stosowanie produktów owsianych u pacjentów z celiakią lub nieceliakalną nadwrażliwością na gluten. Co prawda sam owies nie zawiera glutenu, jednak w warunkach polskich zwykle jest on zanieczyszczony innymi zbożami, dlatego też produkty owsiane widnieją na liście produktów przeciwwskazanych dla osób stosujących dietę bezglutenową. Wyjątek stanowią produkty owsiane sprowadzane z niektórych krajów zagranicznych, np. z Finlandii.

Dieta bezglutenowa jest dietą ubogą w składniki odżywcze, witaminy, składniki mineralne oraz błonnik, dlatego konieczna jest ich suplementacja.

Dieta bezglutenowa a jakość życia

Konieczność stosowania diety bezglutenowej negatywnie wpływa na jakość życia pacjentów. Robienie zakupów spożywczych i przygotowywanie posiłków jest skomplikowane, ograniczona jest także możliwość stołowania się poza domem, np. w restauracjach. Dzieci stosujące dietę bezglutenową często mają obniżone poczucie własnej wartości, a konieczność rezygnacji z produktów, które mogą spożywać ich koledzy, stanowi dla nich problem.

To wszystko sprawia, że utrzymanie diety bezglutenowej u dziecka jest podwójnie trudne i wymaga olbrzymiej konsekwencji i wsparcia ze strony rodziców. Należy pracować nad tym, aby dziecko zrozumiało, że stosowanie diety jest warunkiem utrzymania zdrowia i uniknięcia dotkliwych objawów, a jedzenie bezglutenowe, co prawda jest inne, ale też może być smaczne.

Naprzeciw potrzebom osób stosujących dietę bezglutenową wychodzi Polskie Stowarzyszenie Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej. Opracowało ono m.in. program "MENU BEZ GLUTENU", w ramach którego stworzono bazę restauracji i kawiarni oferujących posiłki bezglutenowe, a także organizowane są wczasy z wyżywieniem bazującym na produktach bezglutenowych.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2017

Oceń:
4.4


Może cię

Dieta bez pszenicy – co jeść, efekty, produkty i jadłospis

Dieta bezpszeniczna, jak sama nazwa wskazuje, eliminuje z menu produkty zawierające pszenicę oraz inne zboża ...

Wolne rodniki – czym są rodniki i jak wpływają na zdrowie?

Wolne rodniki są atomami o niesparowanych elektronach. Wolne rodniki wpływają niekorzystnie na DNA, białka czy ...

Celiakia

Celiakia (choroba trzewna, glutenozależna choroba trzewna) jest przewlekłym jelitowym zespołem złego wchłaniania o podłożu immunologicznym. ...

Wideo – Dieta bezglutenowa

Dieta bezglutenowa stosowana jest przede wszystkim w celiakii - chorobie polegającej na nietolerancji glutenu, tj. ...

Dieta w łojotokowym zapaleniu skóry – co jeść, a czego unikać w ŁZS?

Przy łojotokowym zapaleniu skóry optymalna dieta stanowi naturalne wsparcie leczenia dermatozy. Jadłospis przy ŁZS powinien ...

Wapń w diecie

Wapń jest pierwiastkiem niezbędnym dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Można powiedzieć, że jest pierwiastkiem życia. ...

Co zakwasza organizm? Jak uniknąć zakwaszenia?

Problem zakwaszenia organizmu pojawia się często i może być przyczyną poważnych zaburzeń. Objawy są różne ...

Gluten

Gluten znajduje się w wielu produktach spożywczych takich jak chleb, słodycze, kasze czy też desery. ...

Candida – dieta przy grzybicy organizmu – co jeść, a czego unikać?

Odpowiedni jadłospis to istotny element leczenia zakażenia grzybem Candida. Dieta przy kandydozie, czyli grzybicy organizmu, ...

Uczulenie na gluten – objawy i leczenie alergii na gluten

Uczulenie na gluten to rodzaj alergii pokarmowej, która może występować zarówno u dzieci, jak i ...

Synbiotyki – jak działają prebiotyki z probiotykami?

Synbiotyki łączą w jednym preparacie funkcje probiotyków i prebiotyków. Jednocześnie dostarczają prozdrowotnych bakterii jelitowych oraz ...

Gluten w diecie dziecka

Wprowadzanie nowych składników do diety dziecka budzi wiele emocji wśród rodziców. Jednym z takich składników ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon