Dieta aspirynowa – co jeść, a jakie produkty są zabronione w diecie niskosalicylowej?

Dieta aspirynowa, inaczej zwana niskosalicylanową, to dieta eliminacyjna polegająca na ograniczeniu lub całkowitej eliminacji salicylanów z jadłospisu. Znajduje ona zastosowanie u osób cierpiących na alergię lub nietolerancję tej grupy związków. Salicylany w żywności występują dość powszechnie, dlatego należy dokładnie ustalić, co można jeść, a jakie produkty są przeciwwskazane. Odpowiednio skomponowane przepisy pozwolą uniknąć objawów typowych dla tzw. triady aspirynowej.

Triada aspirynowa – objawy uczulenia na salicylany

Salicylany są to związki organiczne stanowiące sole lub estry kwasy salicylowego. Naturalnie występują w świecie roślinnym. Salicylany w diecie człowieka występują przede wszystkim w takich produktach, jak warzywa, owoce, zioła, ale też napoje. Związki te charakteryzują się licznymi właściwościami prozdrowotnymi – wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwbakteryjne. Obniżają ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych oraz nowotworowych. Niekiedy bywają w związku tym nazywane witaminą S.

Mimo wielu zalet, u pewnych grup osób salicylany mogą powodować reakcje nadwrażliwości. Może ona mieć zarówno charakter odpowiedzi immunologicznej, a zatem alergii pokarmowej, jak i niealergicznej nietolerancji. Uczulenie na salicylany oraz inne reakcje z nadwrażliwości, mogą objawiać się w różnoraki sposób. Do najbardziej charakterystycznych manifestacji tego problemu zaliczamy tzw. triadę aspirynową. Jest ona zespołem objawów obejmującym: przewlekłe zapalenie zatok przynosowych, astmę oskrzelową oraz nietolerancję aspiryny i innych leków przeciwzapalnych. Pokrzywka aspirynowa może być kolejną konsekwencją nieimmunologicznej wrażliwości na salicylany.

W obu przypadkach reakcji na tę grupę związków zalecana jest dieta eliminacyjna. Polega ona na wykluczeniu lub maksymalnym ograniczeniu ich spożycia wraz pokarmami w codziennym menu. Nie ma możliwości określenia uniwersalnego dopuszczalnego poziomu spożycia salicylanów w diecie aspirynowej. Jest to kwestia bardzo indywidualna, a papierkiem lakmusowym skuteczności jadłospisu jest ustąpienie u pacjenta objawów. Dieta przy uczuleniu na salicylany lub w niealergicznej nadwrażliwości wymaga niekiedy całkowitej, restrykcyjnej eliminacji tych związków. Należy mieć świadomość obecności salicylanów w lekach i kosmetykach.

Produkty bogate w salicylany – w czym są salicylany?

Dieta apirynowa to dieta eliminacyjna. Alergia na kwas salicylowy oraz nadwrażliwość na salicylany wymaga zatem usunięcia lub znacznego ograniczenia salicylanów w żywności Związki te naturalnie występują w owocach, warzywach, ziołach, przyprawach, orzechach, napojach bezalkoholowych i alkoholowych. Do produktów o wysokiej ich zawartości salicylanów należą:

  • jabłka, jeżyny, wiśnie, rodzynki, winogrona, porzeczki, nektarynki, pomarańcze, brzoskwinie, morele, śliwki, suszone śliwki, maliny, truskawki;
  • brokuły, cykoria, ogórki, pomidory, rzodkiew, kukurydza, szpinak, oliwki;
  • migdały, orzeszki ziemne, orzechy brazylijskie, orzechy makadamia, pistacje, orzechy włoskie, kokos;
  • kawa, herbata, napoje typu cola, napar z mięty;
  • alkohole z wyłączeniem wódki i dżinu;
  • mięta, tymianek, rozmaryn, estragon, koper, szałwia, bazylia, majeranek, nasiona sezamu i selera;
  • anyż, cynamon, pieprz turecki, kminek, curry, kozieradka, gałka muszkatołowa, papryka, kurkuma, musztarda;
  • miód, cukierki miętowe, przeciery pomidorowe, produkty drożdżowe;
  • żywność wysoko przetworzona.

Salicylany w żywności pełnią rolę mediatora infekcji bakteryjnych i wirusowych. Ich działanie prowadzi do inicjacji reakcji obronnych chroniących roślinę przed zagrożeniami. Warto zaznaczyć, że ich ilość wraz ze stopniem dojrzałości owoców maleje. Podobnie na zawartość salicylanów wpływa gotowanie. Dieta bez salicylanów wymaga bezwzględnej eliminacji pokarmów przetworzonych, takich jak koncentraty, sosy. Na diecie aspirynowej należy także unikać suszonych owoców i zakazanych płynów. Warto dodać, że dieta ubogo salicylanowa powinna być komponowana z produktów roślinnych ekologicznych. Słodycze w diecie aspirynowej nie mogą natomiast zawierać sztucznych barwników i aromatów. Należy w związku z tym unikać pokarmów typu cukierki, lizaki, galaretki czy kisiele.

Dieta aspirynowa – co można jeść – produkty niskosalicylanowe

Dieta niskosalicylanowa mimo pozornie wielu ograniczeń może być urozmaicona i smaczna. Komponując ją, należy opierać się głównie o produkty, które zawierają śladową ilość tych związków. Do produktów dozwolonych na diecie aspirynowej zalicza się:

  • zielona i biała kapusta, fasolka z puszki bez soli i cukru, ziemniaki obrane ze skórki, niektóre rodzaje sałat;
  • banany, gruszki – obrane ze skórki, granat, mango, papaja;
  • gryka, proso, owies, ryż, pszenica, orkisz, żyto;
  • mak;
  • cukier, syrop klonowy;
  • mięso, drób, jaja – wyjątek stanowią wątróbka i krewetki;
  • oleje roślinne (słonecznikowy i sojowy) i masło;
  • mleko, sery (wyjątek stanowi gatunek sera Blue veined), jogurt naturalny;
  • sól, sos sojowy, szafran;
  • woda, kawa bezkofeinowa, mleko sojowe, mleko ryżowe, domowy sok gruszkowy;
  • tofu, kakao.

W diecie aspirynowej wymieniona żywność powinna stanowić podstawę codziennego menu. W zależności od indywidualnej tolerancji pacjenta na różne poziomy salicylanów można je uzupełniać o pokarmy o niskiej zawartości kwasu salicylowego i jego pochodnych, takie jak: brukselka, świeży szczypiorek, koperek, pietruszka, czosnek, pory, czerwoną kapustę, szalotkę, suszony żółty groch, szparagi, buraki, kalafior, cebulę, ziemniaki ze skórką, dynię, kukurydzę, pomidory, rzepę, mrożony szpinak, zieloną fasolkę szparagową świeżą, kabaczki. W jadłospisie diety aspirynowej można także korzystać z zielonych obranych jabłek, świeżych fig, cytryn, mango, jabłek czerwonych bez skórki, rabarbaru, marakui, kaki, orzechów nerkowca, słonecznika, orzechów laskowych, masła klarowanego, świeżych liści kolendry siewnej, czosnku, octu słodowego. Przepisy w diecie aspirynowej powinny być komponowane z produktów wysokiej jakości, nieprzetworzonych i pochodzących z upraw ekologicznych.

Dieta aspirynowa – przykładowy jadłospis diety bez salicylanów

Szacuje się, że średnie dzienne spożycie salicylanów w populacji Polski wynosi około 4,07 mg. Aby prawidłowo skomponować jadłospis dla osoby prezentującej nadwrażliwość na te związki należy zapoznać się dokładnie ich zawartością w poszczególnych produktach spożywczych. Dodatkowo dieta salicylanowa powinna być kompletna i dostarczać wszystkich niezbędnych makro- i mikroskładników zgodnie z indywidualnym zapotrzebowaniem. Nie uznaje się jej za wyjątkowo restrykcyjną. Dieta aspirynowa u dzieci z kolei, co warto zaznaczyć powinna być komponowana szczególnie starannie. Jest to bowiem grupa wiekowa wrażliwa na niedobory pokarmowe.

Przykładowy jadłospis menu niskosalicylanowego może wyglądać następująco;

  • Śniadanie: owsianka na mleku krowim lub sojowym z bananem, makiem i syropem klonowym, kawa bezkofeinowa bez cukru.
  • II śniadanie: chleb orkiszowy z masłem, sałatą lodową, samodzielnie przygotowaną wędliną z piersi z indyka, pomidor, woda niegazowana mineralna.
  • Obiad: pieczone udko z kurczaka, ziemniaki, gotowane buraki i fasolka szparagowa, kompot gruszkowy.
  • Podwieczorek: koktajl z mango z jogurtem naturalnym.
  • Kolacja: pasta z wędzonej makreli z jajkiem ( makrela wędzona tradycyjnie bez dodatku przypraw) i świeżym szczypiorkiem, chleb orkiszowy, pomidor, woda mineralna niegazowana.

Dieta eliminująca lub ograniczająca salicylany w ramach dozwolonych produktów powinna również uwzględniać pokarmy preferowane przez pacjentów. Ułatwia to jej wprowadzenie oraz długofalowe przestrzeganie zasad diety aspirynowej.

Bibliografia:

  1. Swain AR, Dutton SP, Truswell AS. Salicylates in foods. J Am Diet Assoc 1985, 85: s.950-60.
  2. Kupczyk M, Kuna P. Nadwrażliwość na aspirynę i inne niesterydowe leki przeciwzapalne – mechanizmy,diagnostyka, terapia. Pneumonol Alergol Pol 2008, 76: s. 366-377.
  3. Kęszycka P., Gajewska D., Oszacowanie zawartości salicylanów w racjach pokarmowych osób dorosłych, Probl Hig Epidemiol 2015, 96(3):s. 642-644.
  4. Szpital Uniwersytecki w Krakowie, Dieta bez salicylanów, Dietetyczny plan na zdrowie.
  5. https://www.su.krakow.pl/system/files/14970/6779303316.pdf?1446457371(dostęp 13.06.2018)
Opublikowano: ; aktualizacja: 19.06.2018

Oceń:
4.8


Może cię

Dieta na nadciśnienie – co obniża ciśnienie krwi?

Nadciśnienie tętnicze to choroba, która najczęściej rozwija się na skutek niewłaściwego trybu życia. Jednym z ...

Witaminy w diecie

Pojęcie witaminy pochodzi od łacińskiego słowa vita – życie, czyli amina życia i została ona ...

Glutaminian sodu – dodatek do żywności szkodliwy dla zdrowia?

Glutaminian sodu (kwas glutaminowy) to związek chemiczny występujący w żywności naturalnie. Czasem jednak jest on ...

Kwasy omega-3 (zdrowe tłuszcze) – działanie i źródła omega-3

Kwasy tłuszczowe omega-3 to tzw. zdrowe tłuszcze, które chronią przed zachorowaniem na różnego rodzaju schorzenia, ...

ADMF – głodówka modyfikowana – zasady, efekty, skuteczność

ADMF, czyli głodówka modyfikowana czy kontrolowana głodówka, to protokół żywieniowy, który pozwala schudnąć i poprawić ...

Najzdrowsza wersja kawy – jak ją wybrać i przygotować?

Kawa to napój, bez którego wiele osób nie wyobraża sobie poranka. Poza właściwościami pobudzającymi, wyjątkowym ...

Owoce i warzywa oczyszczające organizm

Oczyszczanie organizmu z toksyn poprzez zastosowanie właściwej diety jest zabiegiem mogącym w znaczący sposób poprawić ...

Mleko roślinne czy krowie – który rodzaj mleka jest zdrowszy?

Mleko krowie przez lata stanowiło jeden z głównych składników tradycyjnej polskiej diety. W ostatnim czasie ...

Dieta ujemnych kalorii – zasady, jadłospis, efekty

Dieta ujemnych kalorii polega na wytworzeniu deficytu kalorycznego poprzez włączenie do jadłospisu produktów o ujemnym ...

Barwniki spożywcze - czy są bezpieczne dla zdrowia?

Barwniki spożywcze, oznaczane na etykietach literą E z trzycyfrową liczbą, są dla konsumentów enigmatycznymi i ...

Dieta na choroby wątroby

Dieta wątrobowa powinna być dostosowana do występujących zaburzeń metabolicznych, jakie towarzyszą danej jednostce chorobowej. W ...

Dieta wzmacniająca odporność – dieta na bakterie i wirusy

Okres jesieni i zimy to czas sprzyjający pojawianiu się infekcji bateryjnych oraz wirusowych. Obniżona odporność, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon