Celuloza E460 – właściwości, występowanie, zastosowanie

Celuloza to naturalny związek chemiczny, polisacharyd budujący ściany komórkowe roślin. Zalicza się ją do błonników nierozpuszczalnych, które pomagają usuwać z jelit zalegające zanieczyszczenia. Nie jest trawiona w organizmie. W produkcji żywności celuloza jest używana jako dodatek E460 o działaniu zagęszczającym, stabilizującym czy emulgującym. Naturalnie znajduje się w zbożach, orzechach, pestkach, warzywach i owocach. Nie jest szkodliwa dla organizmu.

Co to jest celuloza?

Celuloza należy do węglowodanów złożonych. Jest polisacharydem (wielocukrem) występującym naturalnie głównie w roślinach. Celuloza w komórce roślinnej znajduje się w ścianie komórkowej, gdzie jest podstawowym elementem budulcowym. Przeciętnie stanowi około 1/3 wszystkich składników rośliny, jednak w niektórych przypadkach jest jej dużo więcej. Celuloza to ok. 90 proc. składu bawełny i 50 proc. drewna.

Celuloza jest polimerem stosowanym w przemyśle, również w produkcji żywności. Jako dodatek do żywności została oznaczona symbolem E460. Strukturalny wzór celulozy pokazuje, że jest ona zbudowana z co najmniej 3000 cząsteczek glukozy połączonych wiązaniem β-1,4-glikozydowym, co pozwala utworzyć długi, liniowy łańcuch.

Wyizolowana celuloza ma postać nitkowatą i jest bezwonna. Celuloza nie rozpuszcza się w wodzie (ciepłej i zimnej), alkoholu, eterze i roztworze wodorotlenku sodu. Silnie wiąże wodę. Celulozę do zastosowań przemysłowych pozyskuje się głównie z drewna. Możliwe jest także jej syntetyczne otrzymywanie.

Czy celuloza jest trawiona w organizmie człowieka?

Trawienie celulozy zachodzi przy wykorzystaniu enzymu celulazy. Ludzki układ pokarmowy nie wytwarza takiego enzymu, zatem celuloza w organizmie człowieka nie jest trawiona. Jest ona mimo to bardzo ważnym elementem diety człowieka, ponieważ przypisuje się jej miano błonnika nierozpuszczalnego, który pełni wiele bardzo ważnych funkcji prozdrowotnych.

Ponadto, mimo że nie jest trawiona, jest częściowo fermentowana przez bakterie jelitowe. W wyniku tego są wytwarzane krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe odżywiające komórki jelit oraz gazy. Celuloza jest jadalna dla zwierząt roślinożernych, w których przewodach pokarmowych bytują odpowiednie bakterie produkujące enzym celulazę.

Celuloza – zastosowanie

Właściwości celulozy związane ze zdolnością hydratacji (czyli wiązania wody) pozwalają na wykorzystywanie tego polisacharydu jako środka przeciwzbrylającego, emulgatora, stabilizatora, zagęstnika i środka żelującego. Celuloza w tabletkach i kapsułkach (celuloza mikrokrystaliczna) najczęściej jest używana jako substancja wypełniająca, pomocnicza. W zawiesinach pełni funkcję stabilizującą.

Celuloza jest używana do produkcji papieru, a po chemicznej modyfikacji służy do wytwarzania biodegradowalnych tworzyw sztucznych, taśm filmowych i fotograficznych, sztucznego jedwabiu, klejów czy materiałów wybuchowych. Można stosować celulozę jako materiał izolacyjny zapobiegający utracie wilgoci przez produkt.

Celuloza w kosmetykach może być obecna w balsamach do ciała, kremach, szamponach, żelach do mycia, odżywkach do włosów, kosmetykach do makijażu.

Celuloza w jedzeniu przetworzonym – E460

Celuloza w jedzeniu przetworzonym występuje pod symbolem E460. Używa się jej w dwóch formach: celulozy mikrokrystalicznej – E460 (I) oraz celulozy w proszku – E460 (II). Celuloza jako zagęstnik i emulgator jest stosowana w sosach oraz majonezie. Zastępuje też funkcje, które w sosach spełnia tłuszcz, sprawiając, że produkt jest bardziej kremowy. Może być stosowana w lodach i ubijanych kremach, gdyż zwiększa ich napowietrzenie i lekkość. Celuloza jest środkiem przeciwzbrylającym w przyprawach, zupach, sosach i koktajlach w proszku. Może być dodawana do żywności jako suplement błonnika. Często znajduje się w żywności typu „light”, gdzie stanowi zamiennik tłuszczu i pozwala ograniczyć liczbę kalorii w produkcie.

Czy celuloza jest szkodliwa? Spożywana celuloza nie stanowi żadnego zagrożenia zdrowotnego. Nie można też mówić o szkodliwości E460. Jest to błonnik nierozpuszczalny, który stanowi tzw. szczotkę fizjologiczną wymiatającą substancje zalegające w jelitach. Skutki uboczne w postaci bólów brzucha i wzdęć mogą się pojawić przy spożywaniu dużych ilości suplementów błonnikowych.

Celuloza w żywności – gdzie występuje naturalnie?

Celuloza występuje naturalnie tylko w produktach roślinnych:

  • ziarnach zbóż, kaszach, ryżu, płatkach zbożowych, otrębach zbożowych,
  • warzywach kapustnych i krzyżowych (kapusta, brukselka, kalafior, brokuł, rukola, brukselka, jarmuż, kalarepa, rzodkiewki, brukiew, rzepa, rzeżucha),
  • owocach – głównie jabłkach, gruszkach, jagodach, awokado,
  • roślinach strączkowych,
  • orzechach, pestkach,
  • ziemniakach ze skórką.

Bibliografia

  • Lavanya D., Sources of cellulose and their applications – a review. Int. J. Drug Formulation Res., 2011, 2 (6): 19–38.
  • http://www.nutrientsreview.com/carbs/insoluble-fiber-cellulose.html
  • https://www.futurefit.co.uk/nutrition/resources-overview-son/news-and-views/2015/07/13/check-the-label-how-is-cellulose-used-in-food/
Opublikowano: ; aktualizacja: 23.11.2018

Oceń:
4.8


  • Tagi:

Może cię

Guanylan disodowy E627 – właściwości, pochodzenie, wpływ na organizm, szkodliwość

Guanylan disodowy to naturalnego pochodzenia wzmacniacz smaku. Występuje w dużych ilościach w azjatyckich grzybach. E627 ...

Najzdrowsze ziarna – które nasiona warto włączyć do diety?

Ziarna należą do najzdrowszych pokarmów. Są źródłem białka, tłuszczów, wielu składników mineralnych, witamin A, D, ...

ADMF – głodówka modyfikowana – zasady, efekty, skuteczność

ADMF, czyli głodówka modyfikowana czy kontrolowana głodówka, to protokół żywieniowy, który pozwala schudnąć i poprawić ...

Candida – dieta przy grzybicy organizmu – co jeść, a czego unikać?

Odpowiedni jadłospis to istotny element leczenia zakażenia grzybem Candida. Dieta przy kandydozie, czyli grzybicy organizmu, ...

Wideo – Dieta w stłuszczeniu wątroby

Przyczyn stłuszczenia wątroby jest wiele. Prosty podział przyczyn schorzenia to czynniki związane z nadmiernym spożyciem ...

Prawoślaz – jakie ma właściwości? Czy warto stosować syrop prawoślazowy?

Prawoślaz lekarski to roślina często uprawiana w Polsce jako surowiec leczniczy. Najbardziej znana jest ze ...

Dieta niskotłuszczowa – co jeść i jak się odchudzić?

Dieta niskotłuszczowa polega na spożywaniu produktów o niskiej zawartości tłuszczów. Tłuszcz jest niezbędnym składnikiem każdej ...

Akrylamid – powstawanie, występowanie, toksyczność w żywności

Akrylamid jest niebezpiecznym dla zdrowia związkiem chemicznym, który powstaje samoczynnie w żywności podczas obróbki termicznej ...

Dieta bez mięsa – czy warto rezygnować z mięsa w diecie?

Wiele osób zastanawia się, czy można zrezygnować z mięsa w diecie bez szkody dla zdrowia. ...

Potas w diecie – produkty bogate w potas

Potas jest elektrolitem, który pełni szereg ważnych funkcji w organizmie – reguluje gospodarkę wodna, kwasowo-zasadową, ...

Wideo – Jak ograniczyć tłuszcze w diecie?

Typowa polska dieta zawiera dużą ilość tłuszczów – stanowią one 40-45% kaloryczności diety, przy zalecanych ...

Tłuszcze trans – czy powodują choroby i gdzie występują kwasy tłuszczowe trans?

Nieprawidłowo skomponowana dieta stanowi jeden z podstawowych czynników ryzyka rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego. Wśród składników ...

Komentarze (0)