Benzoesan sodu E211 – występowanie, działanie, zastosowanie, szkodliwość

Konserwant E211 to benzoesan sodu, który – jako dodatek do żywności – najczęściej znajdziemy w napojach i przetworach owocowych, ale też w kosmetykach i syropach. Działanie benzoesanu sodu opiera się na hamowaniu namnażania niektórych bakterii, drożdży i pleśni, przez co trwałość produktów jest wydłużona. Skutki uboczne po spożyciu mogą dotyczyć alergików, astmatyków i osób z chorobami przewodu pokarmowego.

Benzoesan sodu – właściwości i otrzymywanie

Benzoesan sodu to związek chemiczny o wzorze C6H5COONa. W swojej budowie zawiera pierścień benzenowy (benzen). Wzór benzoesanu sodu pokazuje, że jest to sól sodowa kwasu benzoesowego. Benzoesan sodu ma postać białego krystalicznego lub ziarnistego proszku. Nie ma zapachu. Rozpuszczalność benzoesanu sodu jest bardzo dobra w wodzie, dużo słabsza w etanolu. Odczyn benzoesanu sodu jest zasadowy, równy 9.

Do przemysłowego otrzymywania benzoesanu sodu wykorzystuje się toluen, który w reakcji jest utleniany, lub kwas benzoesowy poddawany zobojętnianiu węglanem sodu bądź wodorotlenkiem sodu. Benzoesan sodu można kupić w sklepach z chemią przemysłową. Cena benzoesanu sodu to około 810 zł za kilogram.

Benzoesan sodu ma właściwości bakteriostatyczne i fungistatyczne, hamuje namnażanie bakterii kwasu masłowego i octowego, drożdży i pleśni. To działanie sprawia, że stosuje się go jako konserwant, głównie w żywności. Benzoesan sodu znajdziemy również w kosmetykach i syropach dla dzieci i dorosłych.

Jego aktywność zwiększa się w obecności dwutlenku siarki, dwutlenku węgla, soli kuchennej, cukru spożywczego i kwasu sorbowego. Benzoesan sodu łatwo wchłania się z przewodu pokarmowego, w wątrobie jest metabolizowany do kwasu hipurowego i wydalany wraz z moczem w ciągu maksymalnie 24 godzin.

Zastosowanie benzoesanu sodu – konserwant E211

Benzoesan sodu jest głównie wykorzystywany jako konserwant żywności. W składzie produktów spożywczych znajdziemy go pod oznaczeniem E211. Jego działanie konserwujące polega na niszczeniu błon komórkowwych drobnoustrojów i hamowaniu reakcji enzymatycznych. Konserwant E211 działa najsilniej w kwasowym pH w przedziale 2,5–4,5. Stąd najczęściej wykorzystuje się go w produktach o kwaśnym smaku, takich jak napoje, przetwory owocowe itp. Benzoesan sodu w napojach występuje najbardziej powszechnie.

Poza przemysłem spożywczym znajdziemy benzoesan sodu w kosmetyce, lekach i środkach antykorozyjnych do przechowywania narzędzi chirurgicznych, w systemach mających kontakt z wodą i w niezamarzających płynach chłodniczych. W tworzywach sztucznych poprawia ich wytrzymałość, a w pirotechnice służy do wytwarzania mieszaniny świszczącej. Jest także dopuszczony do produkcji kosmetyków naturalnych.

Benzoesan sodu w kosmetykach pełni też rolę środka konserwującego. Podobnie jest z syropami i innymi płynnymi lekarstwami. Benzoesan sodu w syropach dla dzieci i dorosłych jest stosowany także jako składnik aktywny o działaniu odkażającym i wykrztuśnym.

Benzoesan sodu w żywności

Konserwanty w żywności to bardzo liczna grupa związków chemicznych, których zadaniem jest przedłużanie trwałości produktów spożywczych i zapobieganie ich psuciu. Funkcje E211 obejmują hamowanie namnażania się bakterii octowych i masłowych, drożdży i pleśni.

W czym występuje benzoesan sodu?

  • w pulpach, przecierach owocowych, przetworach owocowych, pomidorowych i rybnych, sosach warzywnych i warzywno-owocowych, koncentratach mieszanek żelujących do niskosłodzonych przetworów owocowych, sałatkach warzywno-mięsnych, warzywno-rybnych i warzywno-owocowych w jednostkowych opakowaniach niehermetycznych do sprzedaży detalicznej, sosach sałatkowych, majonezach wyłącznie z naturalnymi dodatkami, majonezach niskotłuszczowych, musztardach, maśle o obniżonej zawartości tłuszczu, margarynach, tłuszczach cukierniczych, piekarskich i kuchennych, ekstrakcie słodowym stosowanym w piekarstwie: poniżej 1 g na kg produktu,
  • w koncentracie pomidorowym składowanym w beczkach jako półprodukt: poniżej 1,5 g na kg produktu,
  • w krewetkach gotowanych i ich przetworach: poniżej 2 g na kg produktu,
  • w napojach gazowanych: poniżej 0,15 g na litr,
  • w napojach gazowanych typu cola i podobnych zawierających ekstrakt z kawy: poniżej 0,08 g na litr.

E211 – czy benzoesan sodu jest szkodliwy?

Benzoesan sodu należy do kontrowersyjnych dodatków do żywności. Jest uznawany za bezpieczny, jeśli dziennie spożywa się go mniej niż 5 mg na kg masy ciała. Benzoesan sodu w organizmie człowieka jest łatwo metabolizowany i szybko wydalany wraz z moczem.

Analizy spożycia pokazują, że nawet osoby jadające głównie żywność przetworzoną będącą źródłem E211 nie przekraczają dopuszczalnego dawkowania benzoesanu sodu w diecie. W społeczeństwach zachodnich głównym źródłem benzoesanu sodu są słodzone napoje gazowane, a w krajach azjatyckich – sos sojowy. Najwięcej E211 zjadają Amerykanie – 2,3 mg/kg masy ciała dziennie.

Toksyczne działanie benzoesanu sodu wykazano w badaniach na szczurach i myszach, jednak dopiero przy podawaniu ogromnych dawek: rzędu 2000–6000 mg/kg masy ciała, co przekracza dopuszczalne dzienne spożycie dla człowieka co najmniej 400-krotnie. W doświadczeniach tych stwierdzono takie skutki uboczne jak uszkodzenia wątroby, nerek i układu nerwowego. Nie wykazano działania rakotwórczego. Zatem szkodliwość E211 występuje, ale dopiero w dawkach niemożliwych do spożycia z jedzeniem.

O szkodliwości benzoesanu sodu mogą przekonać się jednak osoby wrażliwe – może on zaszkodzić osobom uczulonym i astmatykom, a także osobom z problemami przewodu pokarmowego – nieżytem żołądka, zespołem jelita drażliwego czy wrzodami. Skutkiem ubocznym jego nadmiernego spożycia może być nasilenie objawów astmy i alergii oraz dolegliwości bólowe. Duże spożycie benzoesanu sodu jest powiązane z występowaniem ADHD u nastolatków.

Bardzo często E211 występuje w napojach gazowanych obok witaminy C, ale benzoesan sodu i witamina C nie są dobrym połączeniem. Mogą bowiem zareagować ze sobą wytworzeniem rakotwórczego benzenu.

Dowiedz się, jak wpływa na zdrowie sorbinian potasu.

Bibliografia

  1. http://wnoz.sggw.pl/wp-content/uploads/Sodu-benzoesan-CZDA.pdf
  2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Benzoesan_sodu
  3. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/sodium_benzoate
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4289147/
Opublikowano: ; aktualizacja: 12.08.2018

Oceń:
4.3


Może cię

Które rodzaje słodyczy są najbardziej niezdrowe?

Czy wszystkie słodycze tak samo przyczyniają się do przybierania na wadze i są równie szkodliwe? ...

Dieta przyspieszająca metabolizm

Tempo metabolizmu odgrywa istotną rolę w prawidłowym i skutecznym odchudzaniu. Niestety bardzo często z własnej ...

Dieta MIND – zasady, efekty i jadłospis diety MIND

Dieta MIND to przykład modelu żywienia, którego głównym założeniem jest nie tyle utrata zbędnych kilogramów, ...

Błędy popełniane w kuchni, które poważnie szkodzą zdrowiu

Zdrowa kuchnia to nie tylko wybieranie odpowiednich produktów. Trzeba je też właściwie przygotowywać, ponieważ w ...

Dieta sirtfood – zasady, jadłospis, efekty diety sirt

Dieta sirtfood to sposób odżywiania, który ma zapewnić długie życie i szczupłą sylwetkę. W jadłospisie ...

Dieta w SIBO – co jeść w zespole rozrostu flory bakteryjnej?

W zespole rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego, czyli SIBO, dieta jest ważnym elementem terapii. Naturalne leczenie ...

Naturalne probiotyki – jak działają i w czym są dobre bakterie probiotyczne?

Probiotyki to żywe kultury bakterii lub drożdży, które korzystnie wpływają na przewód pokarmowy i zapewniają ...

Superfoods – co to jest superżywność?

Pojęcie superfoods znane jest zapewne większości osób zainteresowanych tematyką zdrowych diet. Superfoods to inaczej superżywność, ...

Syrop glukozowo-fruktozowy – czy jest szkodliwy i odpowiada za otyłość?

Syrop glukozowo-fruktozowy to płynna substancja słodząca, która jest dostarczana do organizmu często nieświadomie. Stanowi on ...

Dieta w alergii na białko mleka

Alergie pokarmowe stanowią poważny problem społeczny i zdrowotny. Wynikają one z zaburzenia prawidłowej odpowiedzi immunologicznej ...

Najzdrowsze orzechy

Orzechy to grupa produktów o bardzo wysokiej wartości odżywczej. Są źródłem zdrowych tłuszczów, białka, błonnika, ...

Czerwony ryż – właściwości, wartość odżywcza, gotowanie ryżu czerwonego

Ryż to popularne bezglutenowe zboże stosowane w kuchniach całego świata. Występuje on w wielu odmianach, ...

Komentarze (1)


Benzoesan sodu szkodliwy czy nie lepiej unikać
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon