Ciąża a praca

Niektóre ciężarne są w stanie pracować aż do terminu porodu, inne potrzebują zmiany rozkładu i trybu pracy, bo ta nie spełnia wymogów bezpieczeństwa dla kobiet ciężarnych. Inne zaś muszą na pewien okres ciąży przejść na zwolnienie lekarskie. Warto jednak wcześniej zaznajomić się z sytuacją prawną ciężarnej.

Czy w ciąży można pracować?

Wszystko zależy od rodzaju wykonywanej pracy, a także od stanu zdrowia kobiety i jej dziecka. Niektóre zawody są nieodpowiednie i zbyt niebezpieczne dla zdrowia matki i dziecka, w takiej sytuacji pracodawca ma obowiązek zapewnić kobiecie odpowiednie warunki do pracy. Jeżeli ma to miejsce, a ciężarna czuje się dobrze, ma czas na odpoczynek, a lekarz nie widzi żadnych medycznych przeciwwskazań, kobieta może pracować nawet do ostatniej chwili. Jeżeli jednak u ciężarnej albo dziecka istnieje stan zagrożenia życia bądź zdrowia, lekarz może wystawić zwolnienie z pracy – jest to traktowane jak zwolnienie chorobowe.

Praca nieodpowiednia dla kobiet w ciąży

Wykaz prac szczególnie uciążliwych dla zdrowia kobiet, w tym ciężarnych, został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 1995 roku. Według tego rozporządzenia, do prac szczególnie szkodliwych dla ciężarnych należą między innymi:

  • prace wymagające ręcznego przenoszenia ciężarów, w tym przenoszenia pod górę (np. po schodach),
  • prace w pozycji wymuszonej,
  • prace w pozycji stojącej przez ponad trzy godziny w ciągu zmiany,
  • prace w środowisku, w którym występują nagłe zmiany temperatury o ponad 15°C,
  • prace w warunkach narażenia na duży hałas, lub hałas infradźwiękowy i ultradźwiękowy,
  • prace w środowisku, w którym występuje wysokie stężenie promieniowania ultrafioletowego lub szkodliwych dla zdrowia czynników,
  • prace przy komputerze przez więcej niż 4 godziny na dobę,
  • prace na wysokościach,
  • prace w warunkach podwyższonego lub obniżonego ciśnienia atmosferycznego,
  • prace, w których istnieje podwyższone ryzyko zakażenia wirusami, między innymi zapalenia wątroby typu B, różyczki, cytomegalii, HIV,
  • prace w narażeniu na działanie substancji chemicznych i czynników rakotwórczych,
  • prace grożące ciężkimi urazami fizycznymi i psychicznymi.

Kobieta wykonująca tego typu pracę musi zostać przeniesiona na okres ciąży do innych zajęć, bezpieczniejszych dla zdrowia jej i jej dziecka. Jeżeli nie ma takiej możliwości, pracodawca ma obowiązek zwolnienia pracownicy z obowiązku udzielania świadczeń pracy z zachowaniem dotychczasowego wynagrodzenia.

Ciężarna ma prawo do zwolnienia z pracy na badania lekarskie związane z ciążą, jeśli nie mogą one być wykonane poza godzinami pracy. Zachowuje wówczas prawo do pełnego wynagrodzenia. Pracownica może także korzystać ze zwolnienia lekarskiego, otrzymując wynagrodzenie chorobowe.

Praca w ciąży a zmiana nocna

Kobieta w ciąży nie może pracować w nocy. O ile pracownica potwierdzi ciążę odpowiednim zaświadczeniem lekarskim, pracodawca ma obowiązek zmienić jej rozkład czasu pracy w taki sposób, by mogła wykonywać pracę w godzinach dziennych. Jeżeli jest to niemożliwe, pracodawca musi zmienić pracownicy rodzaj pracy na taką, której wykonanie nie wymaga pracy w ciągu godzin nocnych. Jeżeli zmiana pracy wiąże się ze zmianą wynagrodzenia, pracownica ma prawo do dodatków wyrównawczych – wynagrodzenie nie powinno ulec zmianie na niekorzyść pracownicy.

Ciąża a rozwiązanie umowy o pracę

Wszystko zależy od rodzaju podpisanej umowy. Jeżeli pracownica zatrudniona jest na podstawie umowy zlecenia, nie chroni jej kodeks pracy i umowa może w każdej chwili być rozwiązana przez każdą ze stron. Kodeksowi pracy podlega umowa o pracę, dająca kobiecie pewną ochronę na czas ciąży i kilku miesięcy po porodzie:

  • jeżeli pracownica zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, pracodawca nie może rozwiązać z nią umowy w okresie ciąży ani urlopu macierzyńskiego. Wyjątek stanowi ogłoszenie upadłości bądź likwidacja pracodawcy;
  • jeżeli pracownica zatrudniona jest na czas określony, a umowa uległaby rozwiązaniu po zakończeniu trzeciego miesiąca ciąży, pracodawca ma obowiązek przedłużyć umowę do dnia porodu. Wyjątkiem jest sytuacja, w której pracownica została zatrudniona na zastępstwo za innego pracownika podczas jego nieobecności;
  • jeżeli pracownica zatrudniona jest na okres próbny na czas przekraczający jeden miesiąc, a umowa uległaby rozwiązaniu po zakończeniu trzeciego miesiąca ciąży, pracodawca ma obowiązek przedłużyć umowę do dnia porodu;
  • jeżeli pracownica zatrudniona jest na okres próbny nie przekraczający jednego miesiąca, umowa może ulec rozwiązaniu.

Problematyka pracy w okresie ciąży jest zatem skomplikowana i nie ma jednej odpowiedzi na pytanie „do kiedy można pracować w ciąży”. Wiele kobiet czuje się na tyle dobrze, by pracować aż do zaawansowanej ciąży – praca w odpowiednich warunkach pozwala ciężarnej rozwijać się zawodowo, daje jej stałe, codzienne zajęcie, a także umożliwia pozostanie w kontakcie z innymi ludźmi, co ma bardzo duży wpływ na jej dobre samopoczucie. Warto zatem zastanowić się, czy pójście na zwolnienie lekarskie, gdy nie ma ku temu wskazań, jest dla kobiety dobrym rozwiązaniem.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Wideo – Jak nie przytyć w ciąży?

Okres ciąży jest dla kobiety okresem szczególnym. Nie jest to właściwy czas na radykalne odchudzanie. ...

Podróż samolotem w ciąży

Zdaniem lekarzy ciąża nie powinna być pretekstem do zmiany środka transportu. Niewątpliwie, z uwagi na ...

Seks w ciąży

Zarówno kobieta jak i mężczyzna boją się, że współżyjąc ze sobą w ciąży, mogą zrobić ...

Wideo – Rozstępy

Rozstępy są rodzajem blizn, o kształcie wrzecionowatych pasm koloru czerwonego lub białego. Powstają jako efekt ...

Kosmetyki dla kobiet w ciąży

Wiele kobiet używa na co dzień różnych kosmetyków. Należy jednak mieć świadomość, że nie wszystkie ...

Opieka nad ciążą mnogą

Ciążą mnogą, inaczej wielopłodową, nazywamy jednoczesny rozwój w jamie macicy co najmniej dwóch zarodków. W ...

Jak zapobiegać rozstępom po ciąży?

Rozstępy to problem dotykający wiele kobiet ciężarnych. Pojawiają się na brzuchu, na piersiach, a czasem ...

Jak dbać o higienę intymną w ciąży?

Higiena intymna w ciąży wymaga od przyszłej mamy szczególnej uwagi i troski. Jej podstawą pozostaje ...

Obrzęk nóg w ciąży

Obrzęki nóg, w tym głównie stóp to typowy problem okresu ciąży, dotykający bardzo dużą część ...

Wegetarianizm a ciąża

Wegetarianki planując ciążę zastanawiają się czy wegetarianizm jest zdrowy dla dziecka, czy kuchnia wegetariańska jest ...

Jazda samochodem w ciąży

Jeżeli jest to możliwe, ciężarna powinna być pasażerem aniżeli kierowcą, szczególnie jeżeli jest ona w ...

Dieta w ciąży a przyrost wagi w ciąży

Odpowiednia dieta matki w czasie trwania ciąży wpływa na jej zdrowie i prawidłowy rozwój płodu ...

Komentarze (0)