Wirus Epsteina-Barr (EBV)

Wirus Epsteina-Barr (EBV) jest często występującym wirusem należącym do grupy herpes. Jest on przyczyną mononukleozy zakaźnej, powodując złe samopoczucie, osłabienie oraz zmęczenie. Wirus EBV odpowiada ponadto za rozwój szeregu nowotworów – raka nosogardła, migdałków podniebiennych, ślinianek oraz ziarnicy złośliwej. Wirus Epsteina-Barr jest również przyczyną zespołu przewlekłego zmęczenia.

Czym jest wirus Epsteina-Barr?

Wirus Epsteina-Barr to jeden z wirusów zaliczanych do tzw. rodziny herpes. Charakteryzuje się on powinowactwem do limfocytów klasy B. Najbardziej typową chorobą wywoływaną przez wirus EBV jest mononukleoza zakaźna.

Wirus Epsteina-Barr bywa jednak odpowiedzialny również za rozwój innych chorób – z uwagi na swój potencjał onkogenny może wywoływać:

a przypuszczanie także takie nowotwory, jak:

Wirus Epsteina-Barr a mononukleoza zakaźna

Najczęściej spotykaną postacią zakażenia wirusem Epsteina-Barr jest mononukleoza zakaźna. Jest to choroba popularnie nazywana „chorobą pocałunków” z uwagi na to, że wirus przenosi się m.in. drogą śliny. Najwięcej zachorowań obserwuje się u młodzieży.

Do objawów mononukleozy zakaźnej zaliczamy:

W okresie rekonwalescencji, nawet przez pół roku od przechorowania, pacjent może odczuwać objawy tzw. zespołu przewlekłego zmęczenia: wzmożoną senność, osłabienie, apatię, szybkie męczenie się. Dodatkowo po przechorowaniu mononukleozy obserwuje się przejściowe obniżenie odporności i związaną z tym większą podatność na infekcje.

W badaniu przedmiotowym u chorego na mononukleozę zakaźną można stwierdzić:

Mononukleoza zakaźna – diagnostyka zakażeń wirusem EBV

W badaniach laboratoryjnych mononukleoza zakaźna daje następujące odchylenia:

  • podwyższenie stężenia białych krwinek z przewagą limfocytów,
  • obecność tzw. limfocytów atypowych (minimalnie 10% krwinek białych),
  • wzrost aktywności aminotransferaz (AspAT i AlAT),
  • obecność przeciwciał anty-EBV w klasie IgM (po przechorowaniu w organizmie na trwałe pozostają przeciwciała anty-EBV w klasie IgG).

W USG jamy brzusznej można uwidocznić powiększone narządy miąższowe: wątrobę i śledzionę.

Czasami w diagnostyce zakażeń wirusem EBV wykorzystuje się odczyn Paula-Bunnella-Davidsohna wykrywający w surowicy krwi tzw. przeciwciała heterofilne, a także testy wykrywające przeciwciała swoiste skierowane przeciwko konkretnym antygenom wirusa Epsteina-Barr.

Mononukleoza zakaźna często bywa mylona z anginą paciorkowcową, dlatego też pacjenci zgłaszający wyżej wymienione objawy nierzadko otrzymują antybiotyk. Charakterystyczną cechą mononukleozy zakaźnej jest pojawianie się uogólnionej, czerwonej wysypki po podaniu amoksycyliny lub ampicyliny.

Powikłania po mononukleozie

Mononukleoza zakaźna może dawać powikłania. Część z nich jest poważna i groźna dla życia i zdrowia, jednak obserwuje się je rzadko. Zaliczamy do nich:

Leczenie mononukleozy zakaźnej ma charakter objawowy. Pacjentowi zaleca się oszczędzający tryb życia (w trakcie choroby najlepiej jest pozostać w łóżku), stosowanie leków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych. Niektóre z powikłań, takie jak nasilona duszność, znacząca małopłytkowość, powikłania ze strony ośrodkowego układu nerwowego, są wskazaniem do leczenia glikokortykosteroidami.

Po przebyciu mononukleozy zakaźnej wirus EBV pozostaje w ślinie jeszcze przez około pół roku, a więc w dalszym ciągu osoba wyleczona pozostaje zakaźna. Powinna zatem unikać całowania innych osób, picia ze wspólnej butelki z innymi itp.

Wirus Epsteina-Barr a nowotwory

Wirus Epsteina-Barr należy do wirusów o potencjale onkogennym, a zatem mających zdolność do prowokowania procesu nowotworzenia. Wirus EBV ma związek z rozwojem chłoniaka Burkitta oraz raka nosogardła,

Chłoniak Burkitta to nowotwór złośliwy wywodzący się z limfocytów B. Jest chorobą stosunkowo rzadką, spotykaną głównie w Afryce Równikowej. Rokowania w przypadku zachorowania na chłoniaka Burkitta są złe. W leczeniu wykorzystuje się leki z grupy cytostatyków (np. cyklofosfamid, metotreksat, winkrystynę).

Rak nosogardła to rzadki nowotwór złośliwy rozwijający się w części nosowej gardła, charakteryzujący się agresywną ekspansją, szybkim naciekaniem sąsiadujących struktur i złym rokowaniem. Zwykle rak rozpoznawany jest w stadium nieoperacyjnym, dlatego najbardziej powszechną metodą leczenia jest radioterapia.

Jak wspomniano wcześniej, przypuszcza się, że wirus Epsteina-Barr może także sprzyjać powstawaniu:

  • ziarnicy złośliwej,
  • chłoniaków ośrodkowego układu nerwowego,
  • raka migdałków podniebiennych,
  • raka ślinianek.

Wirus EBV a zespół przewlekłego zmęczenia

Wirus Epsteina-Barr może być odpowiedzialny za wywoływanie zespołu przewlekłego zmęczenia. Jest to utrzymujące się przez minimum 6 miesięcy uczucie zmęczenia ograniczające codzienną aktywność pacjenta, niewystępujące wcześniej, przy wykluczeniu innych przyczyn symptomu. Dodatkowymi objawami zespołu są:

  • bóle gardła,
  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • bóle mięśni i stawów,
  • bóle głowy,
  • zaburzenia snu (nadmierna senność lub bezsenność),
  • zaburzenia koncentracji,
  • wydłużone zmęczenie po wysiłku fizycznym, który uprzednio był przez chorego dobrze tolerowany.

Uciążliwy zespół przewlekłego zmęczenia może być leczony za pomocą:

Opublikowano: ; aktualizacja: 20.03.2016

Oceń:
4.5


Może cię

Herpeswirusy

Herpesviridae, czyli herpeswirusy, to wirusy, z których osiem wywołuje choroby u ludzi. Herpeswirusy są najlepiej ...

Przeciwciała IgG przeciwko wirusowi Epsteina-Barr (EBNA)

Specyficzne przeciwciała przeciwko antygenom wirusa Epsteina-Barr (EBV) pozwalają na zdiagnozowanie zakażenia wirusem EBV. Badanie jest ...

Przeciwciała IgM przeciwko wirusowi Epsteina-Barr IgM

Badanie na obecność przeciwciał IgM przeciwko wirusowi Epsteina-Barr wykonuje się u pacjentów, u których podejrzewa ...

Mononukleoza

Mononukleoza to ostra choroba wirusowa przenoszona przez ślinę, występująca najczęściej u małych dzieci i nastolatków. ...

Ból gardła u dziecka

Ból gardła, mimo że najczęściej nie jest objawem poważnych chorób, może być uciążliwy dla dzieci. ...

Rak nosogardła

Rak nosogardła posiada bardzo niebezpieczną lokalizację. Umiejscawia się przy ujściu trąbki słuchowej, fazie początkowej uciska ...

Mononukleoza zakaźna

Mononukleoza zakaźna jest ciężką, ogólną chorobą infekcyjną, dotyczącą zarówno dzieci, jak i młodzieży. Występuje w ...

Oznaczanie przeciwciał EBV IgG a mononukleoza

Wirus Epsteina-Barr to szeroko rozpowszechniony czynnik powodujący mononukleozę zakaźną (nazywaną także chorobą pocałunków). Podstawowe znaczenie ...

Mononukleoza zakaźna u dziecka

Objawy grypopodobne, silny ból gardła, uczucie przemęczenia oraz gorączka mogą sugerować zachorowanie na mononukleozę zakaźną ...

O czym świadczą naloty na migdałkach?

Migdałki to niewielkie narządy odpowiedzialne za odporność organizmu. Są podatne na wiele różnych stanów chorobowych: ...

Zapalenie migdałków

Zapalenie błony śluzowej migdałków podniebiennych wywołane jest zakażeniem lub podrażnieniem. Przyczyną są zwykle wirusy, bakterie ...

Mononukleoza zakaźna – przyczyny, objawy, leczenie mononukleozy

Mononukleoza zakaźna („choroba pocałunków”) wywoływana jest przez wirus Epsteina-Barr. W przypadku dzieci symptomy mogą przypominać ...

Komentarze (0)