Wirus chikungunya – występowanie, objawy, rozpoznanie i leczenie

Wirus chikungunya (czikungunia) przenoszony jest przez komary i wywołuje gorączkę chikungunya. Jego występowanie ogranicza się głównie do obszarów Azji południowo-wschodniej i Afryki Wschodniej, jednak odnotowano pojedyncze przypadki zachorowań także w Europie. Leczenie gorączki chikungunya polega na zwalczaniu objawów. Jedynym sposobem zapobiegania jest unikanie endemicznych miejsc występowania wirusa oraz stosowanie ochrony przed komarami.

Wirus chikungunya – gdzie występuje?

Wirus chikungunya (wirus czikungunia) to drobnoustrój, którego rezerwuarem naturalnym są małpy, zaś wektorem zakażenia są komary z gatunku Aedes. Owady te wyróżniają się charakterystycznymi paskami w kolorze białym na czarnym tułowiu i odwłoku.

Wirus występuje endemicznie na obszarach Azji Południowo-Wschodniej, w Afryce Wschodniej oraz na subkontynencie indyjskim. Po raz pierwszy zidentyfikowano go w 1952 roku w Tanzanii. W ostatnich latach miały miejsce epidemie wywołane przez wirusa czikungunia – m.in. na wyspach położonych na Oceanie Indyjskim (Madagaskar, Mauritius, Seszele czy Malediwy).

Epidemie występują cyklicznie, średnio co 4–8 lat. Odnotowano także pojedyncze przypadki zachorowań w Europie (we Włoszech). Komar przenoszący wirusa chikungunya obecny jest od kilku lat także w innych krajach europejskich: w Niemczech, Belgii, Hiszpanii, Chorwacji, Grecji, Francji, co oznaczać może występowanie tego wirusa w tych krajach.

Nie stwierdzono jak dotąd występowania wirusa chikungunya w Polsce. Jednak według ekspertyzy Europejskiego Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób Polska należy do krajów potencjalnej inwazji populacji komarów Aedes, stanowiących wektor wirusa.

Wirus chikungunya – objawy zakażenia

Zakażenie wirusem chikungunya odbywa się na drodze ukąszenia komara będącego nosicielem wirusa. Okres wylęgania trwa średnio 3–7 dni, po czym dochodzi do pojawienia się pierwszych objawów choroby. Objawy charakterystyczne dla zakażenia chikungunya to:

  • gorączka,
  • bóle głowy i mięśni,
  • wysypka skórna (wybroczynowa lub grudkowo-plamista) i świąd,
  • bóle dużych stawów (kolanowych, nadgarstków),
  • zapalenie spojówek i światłowstręt,
  • nudności i wymioty,
  • zaburzenia krzepnięcia krwi (rzadko).

Bóle stawów i mięśni są na tyle silne, że poważnie zaburzają zdolności ruchowe chorego. Najczęściej bóle te trwają od 1 do 3 tygodni, jednak u kilkunastu procent chorych bóle mogą mieć charakter przewlekły.

Faza przewlekła, poza bólami stawów, cechuje się nawrotami gorączki. Rzadkim powikłaniem gorączki chikungunya są zaburzenia neurologiczne, będące konsekwencją zajęcia ośrodkowego układu nerwowego. Może dojść do rozwoju zapalenia mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia rdzenia kręgowego, mielopatii, porażenia nerwu twarzowego czy nerwu wzrokowego. Śmiertelność to około 1 przypadek na 1000 chorych.

Wirus chikungunya – rozpoznanie

Diagnostyka gorączki chikungunya (jak w przypadku każdej choroby tropikalnej) opiera się na wywiadzie z pacjentem i potwierdzeniu przebywania w rejonach endemicznych. Badania laboratoryjne umożliwiające rozpoznanie choroby to:

  • badanie metodą PCR, w której poszukuje się materiału genetycznego wirusa w badanym materiale,
  • oznaczanie poziomu swoistych przeciwciał klasy IgM.

Diagnostyka różnicowa powinna obejmować zakażenie innymi czynnikami infekcyjnymi (Denga, malaria, leptospiroza), a także choroby nieinfekcyjne (gorączka reumatyczna).

Zakażenie wirusem chikungunya – leczenie i zapobieganie

W przypadku zakażenia wirusem chikungunya choroba jest leczona wyłącznie objawowo. Stosowane są leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe (paracetamol i niesteroidowe leki przeciwzapalne). Ważne jest zapewnienie wysokiej podaży płynów. Nie jest znana szczepionka przeciwko wirusowi chikungunya – jedyną metodą zapobiegania zakażeniu pozostaje unikanie rejonów endemicznych, a także ochrona przed komarami (moskitiery, repelenty, ubranie z długimi rękawami i nogawkami).

Bibliografia

  • Guidelines on clinical management of Chikungunya fever. World Health Organization 2008.
  • Cebula-Byrska I., Kucharz E., Gorączka chikungunya. Reumatologia, 2011, 49, 6: 439–445.
Opublikowano: ; aktualizacja: 30.10.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Środek na komary – jak wybrać najlepszy na ukąszenia?

Ukąszenie komara objawia się pieczeniem i świądem (swędzeniem) skóry, pokrzywką oraz bąblem. Reakcja anafilaktyczna po ...

Wirus Zachodniego Nilu – jak się można zarazić, objawy, leczenie

Gorączka Zachodniego Nilu to tropikalna choroba przenoszona przez komary zainfekowane wirusem Zachodniego Nilu. W związku ...

Domowe i naturalne sposoby na komary

Ukąszenie komara to swędzący i uciążliwy problem, który dotyka wiele osób w okresie wiosenno-letnim. Warto ...

Wideo – Ukąszenia przez komary

Lato to czas odpoczynku na świeżym powietrzu. W miesiącach wiosennych i letnich zwiększa się liczba ...

Wirus Zika – występowanie, objawy, badania, leczenie, szczepionka

Wirus Zika znany jest od 1947 roku, natomiast głośno zrobiło się o nim w 2015 ...

Leiszmanioza (kala-azar, czarna febra, gorączka dum-dum) – przyczyny, objawy, leczenie

Leiszmanioza to choroba wywoływana przez pierwotniaki z rodzaju Leishmania. Można nią się zarazić najłatwiej podczas ...

DEET na komary – szkodliwy czy nie?

Wiele popularnych środków odstraszających komary, które można kupić w zwykłych sklepach i drogeriach, zawiera DEET. ...

Ugryzienie meszki – objawy, leczenie, domowe sposoby, zapobieganie ukąszeniom

Meszki to owady, których ukąszenie jest bardzo bolesne. Objawem ugryzienia przez te owady może być: ...

Preparaty na komary

Pogryzienia przez komary to problem, który dotyczy niemal każdego, szczególnie w okresie wiosenno-letnim, niezależnie od ...

Co na komary u dzieci?

Ukąszenie komara jest najczęściej bardzo przykrym doznaniem dla dziecka, szczególnie dla niemowlęcia. Po ukąszeniu komara ...

Ukąszenie komara – jak sobie radzić?

Komary są najbardziej aktywne wczesnym rankiem, wieczorem oraz nocą. Aby chronić się przed ukąszeniami tych ...

Domowe sposoby na ukąszenia komarów

Po ukąszeniu komara na skórze powstaje rumień. Pojawia się swędzenie skóry, które jest dokuczliwe szczególnie ...

Komentarze (0)