Tasiemiec nieuzbrojony – charakterystyka, cykl rozwoju, zakażenie, leczenie

Tasiemiec nieuzbrojony (Taenia saginata) to pasożyt pokarmowy bytujący w organizmie człowieka, a także bydła. Wraz z tasiemcem uzbrojonym, tasiemcem bruzdogłowcem szerokim oraz tasiemcem karłowatym, tasiemiec nieuzbrojony prowadzi do rozwoju tasiemczycy. Jakie są drogi zarażenia? Jak leczyć tasiemca nieuzbrojonego?

Tasiemiec nieuzbrojony – charakterystyka

Tasiemiec nieuzbrojony jest pasożytem kosmopolitycznym, spotykanym na całym świecie. Należy do grupy płazińców, gdyż jego kształt przypomina płaską taśmę. Najczęściej pasożyta tego można spotkać w tych rejonach, które cechują się wysokim spożyciem mięsa wołowego. Droga zakażenia to właśnie spożycie niedogotowanego mięsa zakażonego wągrami tasiemca. Tasiemiec nieuzbrojony jest najczęstszą przyczyną tasiemczycy u ludzi. Co roku w Polsce zdarza się około 200 przypadków zakażenia tym pasożytem.

Jaka jest budowa tasiemca nieuzbrojonego? Pasożyt ma długość około 4–10 m, a jego ciało składa się z około 1000–2000 proglotydów (członów). Średnica ciała to zaledwie 8 mm. Na czym polega różnica między tasiemcem nieuzbrojonym a uzbrojonym? Tasiemiec uzbrojony posiada przyssawki i haczyki, którymi przyczepia się do ścian jelit. Ponadto tasiemiec uzbrojony ma krótsze ciało – jego długość nie przekracza 2–3 metrów. Kolejna różnica dotyczy źródła zakażenia – w przypadku tasiemca uzbrojonego jest to mięso wieprzowe, a w przypadku tasiemca nieuzbrojonego – wołowe. Zasadnicza różnica dotyczy lokalizacji larw w ciele człowieka. W przypadku tasiemca nieuzbrojonego larwy osiadają w jelitach, zaś larwy postaci uzbrojonej mogą osiedlić się w oku, mózgu, mięśniach czy innych narządach.

Jak można się zarazić tasiemcem nieuzbrojonym?

Zakażenie tasiemcem nieuzbrojonym następuje po spożyciu niedogotowanego mięsa wołowego, pozyskanego od krów zarażonych tasiemcem nieuzbrojonym. Szczególnie często do zakażenia tasiemcem nieuzbrojonym dochodzi po spożyciu tatara, czyli surowego mięsa. Mięso od krów dotkniętych wągrzycą zawiera larwy tasiemca. Gdy jest niepoddane wystarczającej obróbce cieplnej, wówczas larwy nie są unieszkodliwiane i trafiają do przewodu pokarmowego człowieka.

Tasiemiec nieuzbrojony – cykl rozwojowy

Tasiemiec nieuzbrojony ma dwóch żywicieli – żywicielem pośrednim jest bydło, zaś żywiciel ostateczny tasiemca nieuzbrojonego to człowiek. Po spożyciu zakażonego mięsa w przewodzie pokarmowym człowieka dochodzi do uwolnienia larw tasiemca i ich dalszego rozwoju. Ze spożytego wraz z mięsem wągra wynicowuje się skoleks, czyli główka, która przyczepia się do ściany jelita. Dochodzi wówczas do wzrostu strobili (członów tasiemca) i wydłużania ciała pasożyta. Dojrzałość płciowa osiągana jest po około 10 tygodniach – a to oznacza pojawienie się członów macicznych, zawierających jaja. W takiej postaci tasiemiec nieuzbrojony może bytować w przewodzie pokarmowym człowieka nawet przez 30 lat.

Postać dojrzała tasiemca uwalnia człony maciczne, które wraz z kałem wydalone są poza organizm człowieka. Uwolnione jaja przez około rok mogą przebywać w środowisku zewnętrznym, nie tracąc zdolności do zarażania. Gdy bydło spożyje pokarm lub wodę zanieczyszczone ludzkimi odchodami, wówczas w organizmie zwierzęcia dochodzi do uwolnienia onkosfery w jelicie i jej migracji poza przewód pokarmowy. Najczęściej larwa osadza się w mięśniach, a także innych narządach (wątroba, nerki, płuca) i przekształca się do postaci wągra. W ten sposób zamyka się pełny cykl rozwojowy tasiemca nieuzbrojonego.

Objawy zakażenia tasiemcem nieuzbrojonym

Choroba wywołana przez tasiemca nieuzbrojonego, czyli tasiemczyca, daje objawy związane z obecnością tasiemca w jelicie. Najbardziej charakterystyczne objawy zakażenia to:

  • bóle brzucha,
  • nudności i wymioty,
  • biegunki lub zaparcia.

Zakażeniu tasiemcem towarzyszy często spadek masy ciała, co wynika z utraty apetytu oraz ograniczenia przyswajania wartości odżywczych z przewodu pokarmowego. Niekiedy dochodzi na tym podłożu do rozwoju anemii. Może pojawić się złe samopoczucie ogólne, osłabienie, bóle głowy, a także wysypka skórna.

Zakażenie tasiemcem nieuzbrojonym – diagnostyka

Potwierdzenie obecności tasiemca w przewodzie pokarmowym polega na wykryciu w próbce kału członów tasiemca lub jego jaj. Zazwyczaj wymagane jest pobranie kilku próbek kału, co zwiększa prawdopodobieństwo wykrycia członów tasiemca oraz określenia ich morfologii. Ma to kluczowe znaczenie dla określenia rodzaju tasiemca.

Rzadziej wykonywane są badania krwi, np. badania serologiczne wykrywające obecność przeciwciał przeciwko pasożytowi (głównie ELISA). Pomocniczo mogą być wykonywane badania kału w kierunku obecności koproantygenów, wymaz z odbytu, a także morfologię krwi.

Zakażenie tasiemcem nieuzbrojonym – leczenie

Zdiagnozowanie tasiemczycy wymaga zastosowania leków przeciwpasożytniczych. Najczęściej stosowanym lekiem jest prazykwantel lub niklozamid. Leczenie jest najczęściej długotrwałe, a jego skuteczność oceniana jest na podstawie wykonywanych okresowo badań kału.

Kluczowe znaczenie ma całkowite wyeliminowanie tasiemca z przewodu pokarmowego, także główki tasiemca, z której mogą odrastać nowe człony. Taka długotrwała terapia pozwala pozbyć się skutecznie tasiemca z organizmu.

Jak zapobiegać zakażeniu tasiemcem nieuzbrojonym?

Profilaktyka zakażenia tasiemcem sprowadza się do zachowania podstawowych zasad higieny. Należy unikać spożywania mięsa wołowego nieznanego pochodzenia, nieprzebadanego weterynaryjnie. Bardzo ważne jest ponadto poddawanie mięsa wystarczającej obróbce termicznej – larwy mogą przeżyć nawet w temperaturze 45–50oC.

Bibliografia

  • Virella G., Mikrobiologia i choroby zakaźne. Wydawnictwo Elsvier Urban & Partner, Wrocław 2000.
  • Silva C. V., Costa-Cruz J. M., A glance at Taenia saginata infection, diagnosis, vaccine, biological control and treatment. Infect. Disord. Drug Targets, 2010, 10, 5: 313–321.
  • Deryło A., Parazytologia i akaroentomologia medyczna. Wydawnictwo PWN, Warszawa 2002.
Opublikowano: ; aktualizacja: 11.02.2019

Oceń:
4.3


Może cię

Badanie kału na pasożyty – kiedy wykonać, jak pobrać próbkę i odczytać wyniki?

Ludzkie pasożyty przewodu pokarmowego (glista ludzka, owsiki, wąsogłówka, węgorek jelitowy), mimo dobrych warunków higienicznych, wciąż ...

Paciorkowiec – objawy zakażenia, leczenie, jak można się nim zarazić bakteriami?

Paciorkowce należą do bakterii, które wywołują wiele różnych infekcji w organizmie. Najczęściej dotyczą one układu ...

Czym jest tasiemczyca (tenioza, cestodoza)?

Tasiemczyca (zwana również teniozą lub cestodozą) to choroba pasożytnicza, wywołana przez dorosłe formy tasiemców. Początkowo ...

Pełzakowica (ameboza) – co to jest, jak można się zarazić, jakie są objawy i czy można leczyć?

Ameboza (pełzakowica) to choroba pasożytnicza wywoływana przez pełzaka czerwonki, czyli Entamoeba histolytica. Ta choroba pasożytnicza ...

Malaria

Malaria, znana głównie z lektur szkolnych, nie jest wytworem czysto literackim. Przenoszone przez komary zarodźce ...

Profilaktyka wścieklizny

Wścieklizna jest śmiertelną wirusową chorobą centralnego systemu nerwowego ludzi i zwierząt, wywoływaną przez Rabdowirusy. Obecnie ...

Bruzdogłowiec szeroki – zakażenie, cykl rozwojowy, objawy, leczenie, zapobieganie

Bruzdogłowiec szeroki (Diphyllobothrium latum) to tasiemiec, który u człowieka wywołuje chorobę zwaną difylobotriozą. Do zakażenia ...

Węgorzyca – przyczyny, objawy, leczenie węgorka jelitowego w organizmie

Węgorzyca to choroba pasożytnicza układu pokarmowego, która najczęściej występuje w krajach tropikalnych. Zakażenie węgorkiem jelitowym ...

Leptospiroza – przyczyny, objawy, leczenie

Leptospiroza to zakaźna choroba odzwierzęca, której przyczyną jest zakażenie przez krętki z rodzaju Leptospira. Występuje ...

Toksoplazmoza wrodzona

Badania wykazały że prawie połowa kobiet w wieku rozrodczym, nie zdając sobie z tego sprawy, ...

Choroby pasożytnicze u dziecka

Choroby pasożytnicze u dzieci wywołane np. przez owsiki, wszy czy tasiemce wynikają często z niestosowania ...

Badanie kału – wskazania, jak wykonać?

Badanie ogólne kału (makroskopowa i mikroskopowa analiza stolca) przeprowadza się w przypadku zaburzeń trawienia i ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon