Leiszmanioza (kala-azar, czarna febra, gorączka dum-dum) – przyczyny, objawy, leczenie

Leiszmanioza to choroba wywoływana przez pierwotniaki z rodzaju Leishmania. Można nią się zarazić najłatwiej podczas podróży do krajów tropikalnych. Leiszmanioza przebiega pod wieloma postaciami: od skórnej, obejmującej przewlekłe owrzodzenia, po potencjalnie śmiertelną postać wielonarządową z zajęciem szpiku, wątroby i jelit. Leczenie leiszmaniozy polega na długotrwałym podawaniu leków przeciwpierwotniakowych.

Czym jest leiszmanioza?

Leiszmanioza to choroba tropikalna wywoływana przez pierwotniaki z rodzaju Leishmania. Jest ona przenoszona przez moskity. Występuje w następujących postaciach:

  • skórna,
  • skórno-śluzówkowa,
  • narządowa (trzewna).

Co roku odnotowuje się średnio 1,4 miliona nowych zachorowań na postać skórną oraz ponad 0,5 miliona na postać trzewną.

Leiszmanioza występuje na terenach tropikalnych i subtropikalnych z wyjątkiem Australii i Oceanii. Postać trzewna najczęściej występuje w Afryce, Azji i Ameryce Łacińskiej. Postać skóra i skórno-śluzówkowa występuje głównie w Azji i Ameryce Środkowej. Na terenie Europy większość zachorowań występuje na terenie basenu Morza Śródziemnego.

Choroba ta powoduje ponad 85 tys. zgonów rocznie na całym świecie.

Jakie są objawy leiszmaniozy?

Leiszmanioza skórna

W leiszmaniozie skórnej, znanej również „chorobą z Allepo”, występują zmiany skórne o różnorakim charakterze. Najczęściej lokalizują się na odsłoniętych częściach ciała – kończynach i twarzy.

Pierwszym objawem leiszmaniozy jest czerwona grudka (do 2 cm średnicy). Po kilkunastu tygodniach grudka ta ciemnieje i stopniowo przekształca się w owrzodzenie, z którego stale sączy się płyn lub jest pokryte strupami. Okoliczne węzły chłonne ulegają powiększeniu.

Wokół pierwszej zmiany stopniowo pojawiają się mniejsze zmiany wtórne. Po kilku miesiącach dochodzi do powolnego samoistnego gojenia się owrzodzenia z wytworzenia trwałych blizn i odbarwień. U osób z zaburzeniami odporności przebieg może być gwałtowniejszy, z licznymi grudkami i owrzodzeniami.

Leiszmanioza skórno-śluzówkowa

W leiszmaniozie skórno-śluzówkowej dochodzi początkowo do rozsianych zmian skórnych, podobnych do tych w postaci skórnej. Po kilku latach od wygojenia się zmian skórnych pojawiają się zmiany na śluzówkach: najpierw pod postacią krwawienia i niedrożności nosa, następnie pojawiają się owrzodzenia prowadzące do destrukcji przegrody nosa, warg, nosa. Zmiany te wynikają z wędrowania pierwotniaków ze skóry do śluzówek.

Leiszmanioza trzewna

Postacią o najcięższym przebiegu jest leiszmanioza trzewna. W jej przebiegu dochodzi do uszkodzenia szpiku, wątroby, śledziony i jelit. Czas narastania objawów jest długi, ale przebieg może być bardzo gwałtowny.

Zwyczajowa nazwa leiszmaniozy trzewnej, tzn. kala-azar (czarna gorączka) pochodzi od ciemniejszego zabarwienia skóry w tej chorobie. W trakcie jej trwania dochodzi do wyniszczenia, biegunki, wysokiej gorączki oraz powiększenia wątroby, śledziony i węzłów chłonnych. W wyniku uszkodzenia narządów dochodzi do niedobiałczenia, skazy krwotocznej i obrzęków.

W wykonanych badaniach można stwierdzić:

  • spadek ilości erytrocytów (erytrocytopenia),
  • spadek ilości leukocytów (leukopenia),
  • spadek ilości płytek krwi (trombocytopenia),
  • spadek stężenia albumin,
  • wzrost ilości przeciwciał we krwi (hipergammaglobulinemia).

Wtórnie do powyższych dochodzi do zakażeń przyczyniających się do zgonów.

Jak wykryć leiszmaniozę?

Postać skórną i skórno-śluzówkową leiszmaniozy wykrywa się badając mikrobiologicznie wycinek z owrzodzenia. Hodowla pasożyta jest rzadko stosowana, bo jest trudnym procesem. Stosuje się również test z wykorzystaniem zabitych pierwotniaków (test Motenegro), jednak jest on dodatni dopiero po 10 tygodniach od pojawienia się pierwszych zmian skórnych. Badania serologiczne nie są przydatne.

W postaci trzewnej ważne jest wykonanie biopsji wątroby, śledziony lub szpiku. Wykorzystywana jest również hodowla pasożyta. W diagnostyce również stosuje się:

  • test immunoenzymatyczny (ELISA),
  • metodę Western Blot,
  • metodę PCR.

Jak leczyć leiszmaniozę?

Oporność na stosowane preparaty oraz mnogość gatunków wywołujących leiszmaniozę utrudnia skuteczne leczenie. Postać skórna praktycznie nie wymaga leczenia, z wyjątkiem sytuacji, gdy zmiany są mnogie lub kiedy zajęte są węzły chłonne.

Leiszmanioza śluzówkowa i trzewna muszą być leczone lekami podawanymi dożylnie. Terapia jest długotrwała (do 60 dni) i może wymagać kilkukrotnego powtórzenia. Szansa wyleczenia po 3 cyklach wynosi ponad 90%. W leczeniu wykorzystuje się:

  • związki antymonu,
  • ketokonazol,
  • amfoterycynę B,
  • paromycynę,
  • pentamidynę.

Leczeniu przeciwpierwotniakowemu powinno towarzyszyć leczenie chorób mogących współistnieć z leiszmaniozą, np. gruźlicy, niewydolności wątroby, infekcji HIV.

Jak zapobiegać leiszmaniozie?

Zapobieganie leiszmaniozie polega przede wszystkim na sprawdzeniu, czy w państwie, które jest celem podróży, występuje leiszmanioza. Ponadto należy stosować środki odstraszające owady (repelenty), zawierające DEET. Ważnym elementem w zapobieganiu tej chorobie jest noszenie odzieży z długimi rękawami oraz stosowanie moskitier. Nie ma tutaj profilaktyki lekowej, jak w przypadku malarii.

Opublikowano: ; aktualizacja: 06.02.2018

Oceń:
4.0


Może cię

Wirus chikungunya – występowanie, objawy, rozpoznanie i leczenie

Wirus chikungunya (czikungunia) przenoszony jest przez komary i wywołuje gorączkę chikungunya. Jego występowanie ogranicza się ...

Zespół stopy cukrzycowej

Zespół stopy cukrzycowej to jedno z powikłań długotrwałej lub źle leczonej cukrzycy. Nieleczony prowadzi do ...

Wirusowe zapalenie wątroby C (WZW typu C)

Wirusowe zapalenie wątroby tupu C określane jest cichym zabójcom. Początkowo bezobjawowe, prowadzi do marskości i ...

Wirus Zachodniego Nilu – jak się można zarazić, objawy, leczenie

Gorączka Zachodniego Nilu to tropikalna choroba przenoszona przez komary zainfekowane wirusem Zachodniego Nilu. W związku ...

Piodermia (zgorzelinowe zapalenie skóry) – objawy i leczenie

Zgorzelinowe zapalenie skóry (piodermia, piodermia zgorzelinowa) jest rzadką chorobą skóry. Przyczyny pirodermii nie są do ...

Filarioza – objawy i leczenie zakażenia filariami

Filarioza (łac. Filariasis) to przenoszona przez owady choroba pasożytnicza, za rozwój której odpowiadają nicienie zwane ...

Choroba Chagasa – objawy, leczenie, powikłania

Choroba Chagasa to choroba zakaźna wywoływana przez pierwotniaka Trypanosoma cruzi. W rozwoju choroby można wyróżnić ...

Mykoplazma (mycoplasma pneumoniae) – objawy zakażenia, badania, leczenie

Zakażenie bakteriami Mycoplasma pneumoniae, czyli mykoplazmoza, może powodować wystąpienie różnorodnych objawów. Najczęściej przebiega jako atypowe ...

Choroba Behceta – jakie są objawy, leczenie i rokowanie?

Choroba Behceta to schorzenie układowe – obejmować może wiele różnych układów. Istotą choroby jest zapalenie ...

Plamki Koplika – objawy, wygląd, przyczyny, leczenie plamek Fiłatowa-Koplika

Plamki Koplika to typowy objaw odry, choroby zakaźnej wieku dziecięcego. Zmiany na błonie śluzowej występują ...

Parwowirus B19 – objawy zakażenia, badania, powikłania w ciąży, leczenie

Parwowirus B19 to wirus występujący powszechnie na całym świecie. Zakażenia tym wirusem są częste u ...

Kleszcze – jakie przenoszą choroby?

Powszechnie wiadomo, że kleszcze mogą przenosić na człowieka wiele chorób. Oprócz nagłośnionej ostatnimi czasy boreliozy ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon