Kryptosporydioza – przyczyny, objawy, diagnostyka zakażenia Cryptosporidium parvum

Kryptosporydioza to choroba pasożytnicza wywoływana przez kokcidia z rodzaju Cryptosporidium. Choroba ta dotyka także wiele gatunków zwierząt (np. cieląt). Głównym objawem kryptosporydiozy jest wodnista biegunka. Diagnostyka zakażenia Cryptosporidium parvum polega na przede wszystkim na analizie próbki kału, a leczenie wymaga stosowania leków przeciwpasożytniczych.

Co to jest kryptosporydioza?

Kryptosporydioza (łac., ang. cryptosporidiosis) to powszechnie występująca na całym świecie choroba pasożytnicza u ludzi i u zwierząt. Najczęściej wywołuje ją pasożyt Cryptosporidium parvum, czyli pasożyt zwierząt domowych.

Zakażenie tym pasożytem to jedna z częstszych przyczyn biegunek – może dotyczyć nawet 30–40 proc. wszystkich przypadków. Najczęściej występuje kryptosporydioza u dzieci i osób starszych, a także u osób z osłabionym układem odpornościowym.

Cryptosporidium parvum – jak można się zarazić oocystą?

Inwazyjną postacią pasożyta są oocysty, które rozwijają się w jelicie i są wydalane wraz z kałem. Nosicielem pasożyta jest przede wszystkim bydło domowe, schorzenie może przejść na domowników w gospodarstwie, w którym występuje kryptosporydioza u cieląt.

Kryptosporydiozą można się zarazić na drodze kontaktu bezpośredniego z zakażonymi zwierzętami, a także spożywania zakażonej wody czy nieumytych owoców bądź warzyw. Oocysty są odporne na działanie niskiej temperatury czy chlorowania wody, a ich niewielkie rozmiary uniemożliwiają ich zatrzymanie w procesie filtracji wody. Wszystko to sprzyja łatwemu przenoszeniu się form inwazyjnych pasożyta.

Po połknięciu oocysty dochodzi uwolnienia sporozoitów. W jelicie cienkim wnikają one do komórek nabłonkowych i tu się namnażają, aż ostatecznie powstają dojrzałe oocysty; część z nich wydalana jest na zewnątrz wraz z kałem, zaś część przenika do krwiobiegu i prowadzi do wystąpienia objawów chorobowych.

Kryptosporydioza – objawy

Zakażenie kryptosporydiozą u człowieka może przebiegać bezobjawowo. Najczęściej jednak pojawiają się symptomy choroby – najczęściej około tygodnia po zakażeniu. Kryptosporium namnaża się w przewodzie pokarmowym, a zatem główne objawy kryptosporydiozy dotyczą dolegliwości żołądkowo-jelitowych.

W przebiegu inwazji Cryptosporidium charakterystyczne jest występowanie obfitej, wodnistej biegunki bez domieszki krwi. Najczęściej biegunka mija samoistnie, jednak u osób z upośledzoną odpornością dochodzi do dalszych komplikacji. Rozwija się stan zapalny błony śluzowej jelit, skrócenie kosmków jelitowych i zaburzenia wchłaniania.

Poza luźnymi stolcami, do objawów cryptosporidiosis zalicza się:

Występują także ogólne objawy zakażenia – osłabienie, spadek masy ciała.

Kryptosporydioza – badania

Objawy zakażenia Cryptosporidium parvum nie są charakterystyczne, zatem konieczne jest wykonanie diagnostyki laboratoryjnej. Podstawowym badaniem jest analiza świeżej próbki kału pod kątem obecności oocyst. Możliwe jest także wykrycie pasożyta w próbce kału utrwalonej w formalinie. W kale wykryć można ponadto DNA pierwotniaka metodą PCR, a także antygeny pasożyta wykrywane metodami immunoenzymatycznymi.

Rzadko stosowane badania w diagnostyce kryptosporydiozy to detekcja pasożyta w materiale z biopsji jelita, pęcherzyka żółciowego czy dróg żółciowych, a także próbkach plwociny.

Kryptosporydioza u ludzi – leczenie

Leczenie kryptosporydiozy sprowadza się do stosowania leków przeciwpasożytniczych:

  • nitazoksanidu w dawce 500 mg przyjmowanej dwa razy dziennie przez 3 dni,
  • paromomycyny w dawce 500 mg 4 razy na dobę,
  • spiramycyny,
  • klarytromycyny.

Pomocniczo można stosować elektrolity w przebiegu biegunek, a u osób z zaburzoną odpornością – leki przeciwwirusowe.

Zapobieganie zakażeniu kryptosporium

Profilaktyka kryptosporydiozy – podobnie jak w przypadku innych pasożytów bytujących w przewodzie pokarmowym – sprowadza się do zachowania higieny. Konieczne jest mycie rąk, dokładne mycie warzyw i owoców, unikanie spożywania niedogotowanych owoców morza.

Ponadto należy unikać spożywania nieuzdatnionej wody oraz kąpieli w wodzie, która nie była poddana ozonowaniu.

Bibliografia

  1. J. Cianciara, J. Juszczyk, Choroby zakaźne i pasożytnicze; Wydawnictwo Czelej
  2. G. Virella, Mikrobiologia i choroby zakaźne; Wydawnictwo Urban&Partner.
Opublikowano: ; aktualizacja: 09.10.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Wirusowe zapalenie wątroby C (WZW typu C)

Wirusowe zapalenie wątroby tupu C określane jest cichym zabójcom. Początkowo bezobjawowe, prowadzi do marskości i ...

Plamki Koplika – objawy, wygląd, przyczyny, leczenie plamek Fiłatowa-Koplika

Plamki Koplika to typowy objaw odry, choroby zakaźnej wieku dziecięcego. Zmiany na błonie śluzowej występują ...

Paciorkowiec – objawy zakażenia, leczenie, jak można się nim zarazić bakteriami?

Paciorkowce należą do bakterii, które wywołują wiele różnych infekcji w organizmie. Najczęściej dotyczą one układu ...

Tularemia

Tularemia jest to choroba zakaźna, wywoływana przez Gram-ujemną bakterię o nazwie Francisella tularensis. Do zakażenia ...

Paragrypa i wirus paragrypy

Infekcje wywoływane przez wirusy paragrypy występują często, przede wszystkim w sezonie jesienno-zimowym. Metodami na uniknięcie ...

Mykoplazma

Zakażenie bakteriami Mycoplasma pneumoniae, czyli mykoplazmoza, może powodować wystąpienie różnorodnych objawów. Najczęściej przebiega jako atypowe ...

Bruceloza

Bruceloza, czyli inaczej choroba Banga, jest wynikiem odzwierzęcego zakażenia bakteriami z rodzaju Brucella. Od lat ...

Objawy grypy – jak rozpoznać grypę?

Objawy grypy można poszeregować zarówno jako symptomy grypy, jak również innych chorób. Grypę należy różnicować ...

Zespół różyczki wrodzonej

Zespół różyczki wrodzonej jest to zespół wad wrodzonych, które powstają w wyniku infekcji przeniesionej na ...

Glistnica – objawy i leczenie glisty ludzkiej

Glistnica to choroba pasożytnicza wywołana przez zakażenie glistą ludzką (Ascaris lumbricoides), która w postaci dorosłej ...

Kleszczowe zapalenie mózgu

Kleszczowe zapalenie mózgu wywołują wirusy z rodziny Flaviviridae. Przebieg kleszczowego zapalenia mózgu jest najczęściej ciężki, ...

Wirusowe zapalenie wątroby A (WZW typu A)

Występowanie wirusowego zapalenia wątroby typu A jest ściśle związane z warunkami sanitarnymi. Zwiększoną zapadalność na ...

Komentarze (0)