Japońskie zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka

Japońskie zapalenie mózgu jest chorobą zakaźną wywołaną przez wirusa przenoszonego przez komary. Zdecydowana większość przypadków przebiega bez żadnych symptomów, niektórzy chorzy doświadczają jednak objawów oponowych lub przypominających grypę, a także groźnego dla życia zapalenia mózgu. Skuteczną metodą profilaktyki jest szczepienie na japońskie zapalenie mózgu. Leczenie natomiast jest jedynie objawowe.

Japońskie zapalenie mózgu – jakie są przyczyny?

Japońskie zapalenie mózgu (ang. Japanese encephalitis, JE, encephalitis B) jest chorobą zakaźną wywołaną przez arbowirusy z rodziny flawiwirusów. Głównymi gospodarzami tego wirusa są: ptaki, gady, zwierzęta domowe oraz nietoperze. Wirus przenoszony jest przez komary, które to roznoszą go pomiędzy zwierzętami.

Człowiek zaraża się przypadkowo od zakażonych zwierząt. Nie jest możliwe zarażenie się od innego człowieka. Co roku na tę chorobę zapada kilkadziesiąt tysięcy osób – głównie mieszkających na terenach wiejskich i w okresie kończącej się pory deszczowej. Na zachorowanie najbardziej narażone są dzieci.

Kraje, gdzie występuje japońskiezapalenie mózgu – Tajlandia, Chiny, Indie, Japonia, Korea, Wietnam, Malezja, Filipiny, Sri Lanka, Birma, Laos, Kambodża, Nepal. Choroba występuje ponadto w Australii i Oceanii.

Japońskie zapalenie mózgu – objawy

Okres wylęgania tej choroby wynosi od 5 do 15 dni. Zdecydowana większość pacjentów nie odczuwa żadnych dolegliwości lub doświadcza objawów japońskiego zapalenia mózgu przypominających grypę, takich jak:

  • uczucie osłabienia,
  • gorączka (utrzymuje się około 10 dni),
  • nudności, wymioty,
  • ból głowy,
  • dreszcze,
  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Jedynie u około 1 proc. chorych rozwija się najcięższa postać choroby z zajęciem ośrodkowego układu nerwowego. U pacjentów tych mamy do czynienia z zapaleniem mózgu, które objawia się: zaburzeniami świadomości i zachowania, obecnością objawów oponowych, napadami drgawkowymi. Może dojść także do osłabienia siły mięśniowej kończyn czy niezborności ruchowej.

U niektórych pacjentów z powikłaniem japońskiego zapalenia mózgu mogą wystąpić objawy parkinsonowskie, czyli spowolnienie ruchowe, wzmożone napięcie mięśni, drżenie. U innych z kolei występują ruchy mimowolne w postaci wyginania i skręcania różnych części ciała, czyli dystonie.

W około 30 proc. przypadków przebieg zapalenia mózgu jest na tyle ciężki, że kończy się śmiercią pacjenta. Zakażenie w początkowym okresie ciąży może doprowadzić do poronienia.

Japońskie zapalenie mózgu – badania

Wstępne podejrzenie choroby stawia się podczas zbierania wywiadu z pacjentem. Ważną wskazówką jest fakt, że chory przed zachorowaniem przebywał w krajach Azji południowo-wschodniej.

Istotną rolę w diagnostyce odgrywa badanie laboratoryjnie krwi, które może ujawnić podwyższone parametry stanu zapalnego, takie jak leukocytoza, czyli wzrost ilości białych krwinek.

W diagnostyce przeprowadza się izolację wirusa z krwi oraz płynu mózgowo-rdzeniowego. Można również oznaczyć poziom swoistych przeciwciał klasy IgG i IgM.

Na początku choroby rośnie poziom przeciwciał IgM przeciw wirusowi japońskiego zapalenia mózgu. Obecność tych przeciwciał, a także podwyższony poziom IgG świadczyć może o infekcji tym wirusem.

Interpretując wyniki badań serologicznych, powinno się brać pod uwagę możliwość zaistnienia reakcji krzyżowej – między innymi wirusami należącymi do flawiwirusów, co stwarza ryzyko wyniku fałszywie dodatniego.

Do rodziny flawiwirusów należą ponadto wirusy: zachodniego Nilu, Zika, Denga, kleszczowego zapalenia mózgu, żółtej gorączki. Do dyspozycji lekarza jest również badanie rezonansu magnetycznego, które może ujawnić obustronne zajęcie pnia mózgu i wzgórza.

Zapobieganie i leczenie japońskiego zapalenia mózgu

Leczenie japońskiego zapalenia mózgu jest wyłącznie objawowe. Pacjenci otrzymują leki przeciwzapalne oraz przeciwgorączkowe. Ryzyko zakażenia można zmniejszyć, unikając ukąszenia komarów. Dobrze, aby w oknach pomieszczeń, w których przebywamy, znajdowały się moskitiery. Ważna jest również odzież, która powinna zasłaniać największą możliwą powierzchnię ciała.

Na skórę należy nanosić repelenty. Na komary tropikalne najskuteczniejsze są preparaty zawierajcie DEET. To środki biobójcze, które należy stosować, zachowując dużą ostrożność. Nie wolno przekraczać zalecanych dawek, zwłaszcza u dziecka.

Dostępne są one w sprayu i sztyftach. W przypadku ochrony twarzy preparat taki należy delikatnie wcierać w skórę, unikając przy tym kontaktu ze śluzówkami i oczami.

Japońskie zapalenie mózgu – szczepionka

Pomimo że nie istnieją metody leczenia przyczynowego, możemy skutecznie zabezpieczyć się przed zachorowaniem, szczepiąc się przed wyjazdem do krajów występowania wirusa. Szczepionką zarejestrowaną do użycia w Unii Europejskiej, w tym w Polsce jest IXIARO.

Substancją czynną jest inaktywowany (czyli zabity) wirus japońskiego zapalenia mózgu. Układ odpornościowy osoby zaszczepionej pobudzony zostaje do wytwarzania przeciwciał przeciwko wirusowi, co sprawia, że organizm przy następnym kontakcie z tym wirusem szybciej zaczyna wytwarzać przeciwciała i jest w stanie poradzić sobie z infekcją.

Szczepionkę na japońskie zapalenie mózgu podaje się domięśniowo w dwóch dawkach, drugą dawkę wstrzykuje się po 28 dniach od pierwszej. Ochronę uzyskuje się po tygodniu od zaszczepienia. Nie każdy jednak może zostać zaszczepiony.

Nie wolno jej podać osobom uczulonym na substancję czynną lub inną pomocniczą substancję zawartą w szczepionce. Osoby przechodzące infekcję z towarzyszącą gorączką również nie powinny być szczepione. Nie zaleca się jej kobietom będącym w ciąży oraz w okresie laktacji.

Po zastosowaniu szczepienia na japońskie zapalenie mózgu skutki uboczne mogą wystąpić tak jak w przypadku każdej innej szczepionki. Działania niepożądane występują często w miejscu iniekcji, należą do nich: ból, zaczerwienienie, świąd, obrzęk, stwardnienie skóry, krwawienie.

Ponadto zdarzają się także inne objawy: gorączka, nudności, wymioty, bóle mięśni i stawów, ból głowy, zawroty głowy, biegunka, bóle brzucha, wzmożona potliwość, męczliwość, powiększenie węzłów chłonnych, kołatanie serca, wysypka.

Pacjent przed zaszczepieniem na japońskie zapalenie mózgu przechodzi kwalifikację w placówce medycznej przez lekarza, który biorąc pod uwagę wszystkie przeciwwskazania, decyduje o podaniu szczepionki. Koszt jednej dawki szczepionki to około 300–400 zł.

Bibliografia:

  • Rowland L. P., Pedley T. A., Neurologia Meritta, red. wyd. pol. Kwieciński H., Kamińska A., wyd. 3. Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2012.
  • Kozubski W., Liberski P. P., Choroby układu nerwowego, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2003.
  • https://tropikalne.info/choroby/japonskie-zapalenie-mozgu.
  • https://www.doz.pl/leki/p9902-Ixiaro.
Opublikowano: ; aktualizacja: 20.11.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Odra u dziecka – pierwsze objawy, szczepienie i leczenie

Objawy odry u dziecka i objawy odry u dorosłych są podobne. Charakterystyczną oznaką odry są ...

Pokswirusy

Pokswirusy są największymi znanymi wirusami. U ludzi najpoważniejszym zakażeniem była przez długie stulecia ospa prawdziwa, ...

Kleszczowe zapalenie mózgu – objawy, leczenie, skutki i szczepionka

Kleszczowe zapalenie mózgu to choroba wirusowa atakująca ośrodkowy układ nerwowy. Może dawać objawy zapalenia opon ...

Leczenie kiły

Kiła to układowa choroba zakaźna, weneryczna. Odpowiedzialny za jej wywołanie jest krętek blady (łac. Treponema ...

Dur brzuszny – zakażenie, objawy, leczenie i szczepionka

Dur brzuszny to ogólnoustrojowa choroba o etiologii bakteryjnej, rozwojowi której sprzyjają złe warunki sanitarne. Dur ...

Escherichia coli – objawy i leczenie zakżenia bakterią

Escherichia coli to inaczej pałeczka okrężnicy. Może występować nie dając żadnych objawów na skórze, w ...

Herpeswirusy

Herpesviridae, czyli herpeswirusy, to wirusy, z których osiem wywołuje choroby u ludzi. Herpeswirusy są najlepiej ...

Wideo – Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego

Płyn mózgowo-rdzeniowy badamy wówczas, gdy podejrzewamy: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, zapalenie korzeni rdzeniowych, krwawienie ...

Gronkowiec złocisty – przyczyny, objawy i leczenie zakażenia

Gronkowiec złocisty (łac. Staphylococcus aureus) jest bakterią występującą powszechnie w otaczającym nas środowisku. Wielu ludzi ...

Zapalenie mózgu – rodzaje, objawy, przyczyny, leczenie, powikłania

Zapalenie mózgu (ang. encephalitis) jest rzadką, ale bardzo poważną chorobą zapalną, która stanowi zagrożenie życia ...

Żółta febra – jak można się zarazić, jakie są objawy, kiedy przyjąć szczepienie na żółtą gorączkę?

Żółta gorączka (żółta febra) to tropikalna choroba wirusowa. Wektorem wirusa żółtej febry jest komar, którego ...

Badanie poziomu immunoglobuliny M (IgM)

Badanie poziomu immunoglobuliny M (IgM) zalecane jest w celu wykrycia dziedzicznych lub nabytych niedoborów przeciwciała ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon