HIV

Zakażenie HIV (ang. Human Immunodeficiency Virus), czyli zakażenie ludzkim wirusem niedoboru odporności staje się problemem coraz bardziej powszechnym. Według statystyk liczba osób, u których wykryto wirus HIV, wynosi w Polsce niespełna 20 tysięcy i nadal rośnie, jednak liczba nosicieli jest zapewne znacznie wyższa. Dlatego warto wiedzieć, jak można uchronić się przed zakażeniem HIV, a niemal zawsze ryzyko to jest zależne od nas.

Wirus HIV – co to jest?

Wirus HIV znany jest w świecie medycznym od lat 80. XX w. Jego niebezpieczeństwo polega na atakowaniu składników układu odpornościowego organizmu i sukcesywnym ich niszczeniu.

Celem wirusa HIV są limfocyty T pomocnicze, makrofagi i komórki mikrogleju (a zatem wszystkie te komórki, które posiadają na powierzchni antygen CD4), co doprowadza do zmniejszania się ich liczby i gorszego pełnienia ich ochronnej funkcji. W konsekwencji organizm staje się coraz słabszy i coraz bardziej podatny na infekcje, wraz z upływem czasu rozwija się nabyty zespół upośledzenia odporności, czyli AIDS.

Jak można zakazić się HIV?

Aby doszło do zakażenia HIV, muszą wystąpić dwa czynniki jednocześnie: obecność materiału zakaźnego i drogi zakażenia. Materiałem zakaźnym są następujące składniki organizmu osoby zakażonej wirusem HIV:

  • krew,
  • sperma i płyn preejakulacyjny,
  • wydzielina z narządu rodnego kobiety (pochwy),
  • mleko matki,
  • płyny ustrojowe, takie jak płyn mózgowo-rdzeniowy, z jamy otrzewnowej, opłucnowej, płyn maziowy (znajdujący się w stawach), osierdziowy, owodniowy (u kobiet w ciąży),
  • inny materiał biologiczny, ale tylko pod warunkiem, że zawiera widoczną ilość krwi, a zatem zakaźna jest krew, nie zaś mocz, kał lub ślina same w sobie.

Drogami zakażenia HIV są otwarta rana oraz błony śluzowe (śluzówki oka, narządów rodnych, jamy ustnej). Kontakt z materiałem zakaźnym może skutkować zakażeniem. Oznacza to, że ryzyko zakażenia HIV związane jest z:

  • uprawianiem seksu bez zabezpieczenia (bez prezerwatywy) z osobą zakażoną HIV, choć trzeba pamiętać, że użycie prezerwatywy nie daje 100% gwarancji uniknięcia zakażenia, ale jest zdecydowanie lepsze niż brak zabezpieczenia;
  • zażywaniem narkotyków drogą dożylną razem z osobami zakażonymi HIV (używanie tych samych igieł, strzykawek czy narkotyku/substancji wstrzykiwanej, zanieczyszczonej krwią),
  • ciążą, porodem, karmieniem piersią przez matkę zakażoną HIV – możliwe jest jednak urodzenie zdrowego dziecka przez matkę zakażoną wirusem HIV dzięki odpowiedniemu leczeniu przeciwwirusowemu przed ciążą, jak i zachowaniu wszelkich środków ostrożności podczas porodu.

HIV a seks

Obecnie duży nacisk kładzie się na zerwanie z mitem o „grupach podwyższonego ryzyka”. W przeszłości stygmatyzowało się na przykład homoseksualistów, osoby uprawiające prostytucję czy zażywające narkotyki, uważając, że tylko w tych grupach społecznych występuje HIV i AIDS.

Zakażenie HIV rozprzestrzenia się zarówno w związkach homoseksualnych, jak i heteroseksualnych, a obecnie nawet częściej wśród tych drugich. W związkach heteroseksualnych na zakażenie bardziej narażona jest kobieta. Wynika to z faktu, iż posiada ona większą powierzchnię błon śluzowych narządu rodnego w porównaniu do powierzchni błony śluzowej na prąciu mężczyzny. Również czas kontaktu z wydzielinami jest dłuższy u kobiet niż u mężczyzn, ze względu na anatomię dróg rodnych kobiety.

Na rany i błony śluzowe nie wolno stosować środków odkażających na bazie alkoholu – powodują one podrażnienie i rozszerzenie naczyń krwionośnych, przez co ułatwiają wniknięcie wirusa HIV do organizmu. W przypadku stosowania lubrykantów do prezerwatyw wolno używać jedynie tych na bazie wody, substancje tłuste mogą bowiem spowodować pęknięcie prezerwatywy.

Objawy zakażenia HIV

Zakażenie HIV w swoim początkowym stadium (trwającym bez leczenia nawet do 10 lat) może przebiegać zupełnie bezobjawowo. Mówi się jednak o tym, że w krótkim okresie po zakażeniu (w ciągu 3 do 6 tygodni) mogą pojawić się:

Powyższe objawy mogą utrzymywać się od kilku do nawet kilkudziesięciu dni. Węzły chłonne mogą pozostać przetrwale powiększone, a po ustąpieniu reszty objawów zakażenie HIV przechodzi w drugi etap bezobjawowego nosicielstwa.

O przetrwałym powiększeniu węzłów chłonnych, czyli tzw. zespole limfadenopatycznym, który może być w tym okresie jedynym objawem zakażenia HIV, mówi się, gdy węzły chłonne przynajmniej dwóch z trzech okolic (pod pachami, pod żuchwą oraz na szyi i karku) są większe niż 1 cm średnicy przez nieprzerwanie 3 miesiące i dłużej.

Obecnie, dzięki wprowadzeniu leczenia przeciwwirusowego, okres bezobjawowy został znacznie wydłużony, jednak wraz z upływem czasu siły organizmu się wyczerpują, a i leczenie sieje spustoszenie poprzez liczne działania niepożądane. W końcowym stadium zakażenie HIV przechodzi w AIDS.

Test na HIV

W każdym przypadku, jeżeli pojawia się choć najmniejsza wątpliwość co do możliwości zakażenia wirusem HIV, należy wykonać test wykrywający zakażenie wirusem HIV. Dzięki temu można szybciej rozpocząć odpowiednie leczenie oraz zapobiec nieświadomemu „przekazywaniu” wirusa dalej, np. kolejnym partnerom seksualnym. Szczególnie ważne, by test na HIV wykonały osoby, które:

  • kiedykolwiek uprawiały seks z mało znaną osobą, osobą zakażoną HIV, osobą z bogatą przeszłością seksualną,
  • miały wielu partnerów/partnerek seksualnych,
  • nie zabezpieczały się prezerwatywą podczas seksu,
  • miały kontakt z osobą przyjmującą dożylnie narkotyki,
  • same zażywały narkotyki drogą dożylną, nie dbały o sterylność strzykawek i igieł, dzieliły sprzęt z innymi osobami,
  • wykonały tatuaż lub kolczykowanie za pomocą niesterylnego bądź wątpliwej sterylności sprzętu,
  • były kiedyś nieświadome swojego zachowania, np. pod wpływem alkoholu, narkotyków czy innych środków odurzających,
  • planują potomstwo (zarówno kobiety, jak i przyszli ojcowie).

Wykonanie testu na HIV

Test na HIV nie wykrywa obecności wirusa, lecz specyficzne przeciwciała, które produkuje organizm w odpowiedzi na zakażenie. Do wytworzenia odpowiedniej ilości przeciwciał, które mogą zostać wykryte w teście, potrzeba czasu – około 12 tygodni od momentu zakażenia.

Ważne jest, aby w tym trzymiesięcznym okresie „niepewności” od ryzykownego kontaktu do wykonania testu zachować abstynencję seksualną, nie narażać innych osób na kontakt z krwią i innymi zakaźnymi wydzielinami, gdyż osoba jest zakaźna już od momentu zakażenia, a ujemny wynik w tym okresie niczego nie wyklucza. Jest to tzw. okienko serologiczne, w którym ilość wytworzonych przeciwciał jest za mała, by obecne metody mogły ją wykryć, stąd wynik testu może być ujemny pomimo zakażenia.

Obecnie na rynku dostępny jest test tzw. HIV DUO, który wykrywa przeciwciała oraz cząstkę wirusa (antygen p24) już po 2 tygodniach od potencjalnego zakażenia, jednak i tak musi być on potwierdzony standardowym testem po 12 tygodniach od ryzykownego zachowania.

Wszystkie testy na HIV wykonywane są z pobranej krwi pacjenta i można je wykonywać w Punktach Konsultacyjno-Diagnostycznych bezpłatnie, anonimowo i bez skierowania. Czas oczekiwania na wynik to od jednego do kilku dni. Wynik negatywny testu na HIV oznacza, że nie wykryto przeciwciał przeciwko wirusowi HIV – osoba nie została zakażona.

Z kolei wynik pozytywny testu na HIV nie jest wynikiem ostatecznym i musi zostać potwierdzony bardziej czułymi metodami. Dopiero pozytywny wynik uzyskany za pomocą dokładniejszych testów traktowany jest jako wynik potwierdzający zakażenie HIV.

Leczenie zakażenia HIV

Istnieją leki opóźniające aktywność HIV, jednak nie ma metod likwidujących wirusa z organizmu. W leczeniu stosuje się terapię skojarzoną, złożoną z wielu leków. Stosowane są: nukleozydowe i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, inhibitory proteazy, fuzji, integrazy oraz blokery koreceptora CCR5. Poszczególne leki hamują przenikanie wirusa do komórek CD4, jego namnażanie wewnątrz i uwalnianie do krwi.

Wskazaniami do leczenia zakażenia HIV są:

  • spadek liczby komórek CD4 poniżej 200 komórek/mm3,
  • wystąpienie chorób wskaźnikowych AIDS (m.in. zapalenie płuc wywołane Pneumocystis carinii, mięsak Kaposiego i wiele innych).

Rozpoczęte leczenie musi być kontynuowane do końca życia. Niestety niesie ono za sobą szereg działań niepożądanych, m.in.:

Warto wspomnieć, że istnieje profilaktyka poekspozycyjna, która polega na podaniu odpowiednich leków przeciwwirusowych w ciągu 72 godzin od narażenia na ekspozycję (ukłucie igłą, seks bez zabezpieczenia, kontakt błon śluzowych lub otwartych ran z materiałem zakaźnym). Szybkie podanie leków pozwala na praktycznie całkowite usunięcie wirusa z organizmu, nie dopuszcza ono bowiem do rozwoju zakażenia. W terapii stosowane są duże dawki leków przez około miesiąc. W Polsce terapia jest płatna, jej koszt szacuje się na około 3000–4000 złotych.

Opublikowano: ; aktualizacja: 11.07.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Choroby przenoszone drogą płciową a ciąża

Choroby przenoszone drogą płciową w większości bez wątpienia mają wpływ na ciążę. Istnieją badania, które ...

Ukąszenie przez kleszcza

Ukąszenie przez kleszcza może wywołać między innymi zachorowanie na boreliozę lub kleszczowe zapalenie mózgu. Podstawą ...

Choroby matki a ciąża

Wiele chorób, na które cierpi bądź cierpiała przyszła mama może negatywnie wpływać na sam przebieg ...

Test na HIV

Do zakażenia wirusem HIV dochodzi najczęściej w czasie kontaktów seksualnych bez zabezpieczenia i przy kontakcie ...

Pokswirusy

Pokswirusy są największymi znanymi wirusami. U ludzi najpoważniejszym zakażeniem była przez długie stulecia ospa prawdziwa, ...

Kolczykowanie ciała (piercing)

Kolczykowanie, zwane inaczej piercingiem, w ciągu ostatnich lat zyskało na popularności. Przekłuwanie dotyczy nie tylko ...

Seks bez zabezpieczeń

Pomimo istnienia wielu metod mechanicznej bądź hormonalnej antykoncepcji, wiele osób rezygnuje z nich z rozmaitych ...

AIDS

AIDS to inaczej zespół nabytego niedoboru odporności. Czynnikiem, który wywołuje AIDS jest wirus HIV. Podstawą ...

Choroby przenoszone drogą płciową

Choroby przenoszone drogą płciową to inaczej choroby weneryczne. Najczęściej diagnozowane z nich to: opryszczka narządów ...

Seks analny a choroby przenoszone drogą płciową

Seks analny kojarzony zazwyczaj z parami homoseksualnymi jest coraz popularniejszy wśród relacji damsko-męskich. I choć ...

Choroby weneryczne – objawy, badania, leczenie i rodzaje

Choroby weneryczne, czyli przenoszone podczas stosunków seksualnych, obejmują coraz to większą grupę ludzi, co może ...

Wideo – Jak można zarazić się HIV?

Najczęściej wirusem HIV można zarazić się przez kontakty płciowe bez stosowania prezerwatyw z osobą zarażoną, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon