Filarioza – objawy i leczenie zakażenia filariami

Filarioza (łac. Filariasis) to przenoszona przez owady choroba pasożytnicza, za rozwój której odpowiadają nicienie zwane filariami. Tego rodzaju pasożyty w organizmie człowieka, w zależności od lokalizacji żerowania, wywołują filariozę skórną, limfatyczną lub filariozę jam ciała. Objawy to, m.in. powiększenie węzłów chłonnych, ból jąder, zmiany skórne czy słonowacizna kończyn. W leczeniu stosuje się lek o nazwie dietylkarbamazyna. Filarioza w Polsce nie występuje, jednak zakażenie może nastąpić w krajach tropikalnych.

Filarioza – co to za choroba pasożytnicza?

Filarioza (łac. Filariasis) to tropikalna choroba pasożytnicza wywołana przez nicienie, na którą zapadają zarówno ludzie, jak i zwierzęta. Przenoszona jest przez owady, które są nosicielami pasożytów o nazwie filarie. Spośród setek gatunków filarii, jedynie 8 okazuje się być chorobotwórczych dla człowieka. WHO określa filariozę jako drugą po trądzie przyczynę trwałego i poważnego kalectwa na świecie.

Te nicienie występują endemicznie na obszarach Azji, Afryki, Ameryki Południowej i Środkowej. Wuszererioza to najczęstsza postać filariozy. Występowanie filariozy w tej postaci zauważalne jest zwłaszcza w Ameryce Południowej, Oceanii i Malezji a także Azji. Inną odmianą jest loaza spotykana zwłaszcza w Afryce Zachodniej i Środkowej, mansoneloza spotykana w Ameryce Południowej i Środkowej oraz onchocerkoza występująca zarówno w Afryce, jak i Ameryce. Filarioza w Polsce nie występuje.

Jak można się zarazić filariozą? Podczas ukąszenia komara nicienie wraz ze śliną dostają się do krwiobiegu. Przez 9 miesięcy formy larwalne przekształcają się w postacie dorosłe, które po kolejnych trzech miesiącach zaczynają wytwarzać ogromne ilości mikrofilarii. Dojrzały pasożyt może przetrwać w krwiobiegu człowieka od 5 do 7 lat i bytuje w układzie limfatycznym człowieka. Człowiek jest ostatecznym żywicielem filarii.

Filarioza – objawy pasożyta w organizmie człowieka

Objawy filariozy zależne są od kilku czynników – gatunku nicienia oraz lokalizacji pasożyta w organizmie.

Filarioza limfatyczna spowodowana jest przez Wuchereria bancrofti, Brugia malayi, Brugia timori. Zakażenie filariami w tej postaci choroby objawia się gorączką, obrzękiem węzłów chłonnych, zapaleniem naczyń i węzłów chłonnych. Dochodzi wtedy do pojawienia się nagłej gorączki z towarzyszącym powiększeniem węzłów chłonnych pachwinowych, bólem jąder i obrzękami kończyn. Wraz z postępem schorzenia może dojść do rozwoju tzw. słoniowacizny kończyn, czyli ich obrzęku z towarzyszącym stwardnieniem skóry i rozrostem tkanki łącznej. Objawy najczęściej ustępują po około tygodniu. Inne objawy filariozy limfatycznej to tropikalna eozynofilia płucna, rozwijająca się w następstwie nadmiernej reakcji immunologicznej i aktywacji eozynofilów. Pojawia się suchy kaszel, duszności, ogólne osłabienie oraz utrata masy ciała.

W przebiegu filariozy limfatycznej mogą się ponadto pojawić obrzęki jąder i najądrzy, które początkowo mają postać miękką, a z czasem twardnieją. Pojawić może się także chyluria, czyli obecność chłonki w moczu, co daje objaw mlecznego moczu.

Filarioza skórna – przebarwienia i wypryski na ciele

Filarioza skórna, wywoływana najczęściej przez pasożyty z gatunku Onchocerca valvulus, Loa loa oraz Mansonella streptocerca, objawia się zmianami skórnymi oraz w gałce ocznej. Zmiany skórne mają charakter rozległych, swędzących wyprysków na ciele oraz bolesnych obrzęków podskórnych, najczęściej zlokalizowanych w okolicy stawów.

Pojawiają się zaczerwienienia i grudki, przebarwienia oraz zliszajowacenie. Natomiast zmiany w gałce ocznej powodują zapalenie spojówek, naczyniówki i siatkówki, a także zmętnienie rogówki i jaskrę. Może to ostatecznie prowadzić do ślepoty.

Z kolei filarioza jam ciała spowodowana przez gatunki Mansonella perstans i Mansonella ozzardi objawia się powiększeniem węzłów chłonnych, opuchlizną powiek, bólami brzucha oraz swędzącymi zmianami na skórze.

Co ciekawe większość przypadków filariozy przez wiele lat przebiega bezobjawowo. Kiedy nastąpi zakażenie pasożytem u dziecka, dolegliwości pojawiają się dopiero w życiu dorosłym. Występowanie objawów pasożytów filarii obecnych w organizmie skorelowane jest ściśle z cyklem życiowym pasożyta, który wykazuje największą aktywność w godzinach nocnych.

Diagnostyka filariozy – badania na pasożyty

Rozpoznanie filariozy opiera się na wykryciu obecności mikrofilarii we krwi. Pasożyty można wykryć także w moczu czy zmianach skórnych, możliwa jest także obecność filarii w oku (w jego przedniej komorze). Zalecane jest pobieranie krwi do badania na filariozę w nocy, gdyż jest to okres nasilonej aktywności form larwalnych. Z pobranej próbki krwi wykonywany jest rozmaz krwi, w którym zaobserwować można obecność mikrofilarii o podłużnym kształcie.

W związku z zawodnością tej metody i małą jej czułością, wynikającą z konieczności pobrania krwi we właściwym momencie, częściej wykonywane są testy serologiczne na filariozę. Badania serologiczne polegają na wykryciu we krwi obecności antygenów pasożyta. Możliwe jest to także na drodze badań PCR – wtedy wykazywana jest obecność DNA pasożyta w badanym materiale.

Pomocniczo wykonywane badania na filariozę to:

  • poziom eozynofilów oraz IgG i IgE we krwi,
  • RTG płuc,
  • USG naczyń chłonnych,
  • test skórny Mazzottiego, polegający na wywołaniu świądu skóry w przebiegu filariozy; dietylkarbamazyna podana na kilka godzin przed testem spowoduje intensywny świąd skóry.

W diagnostyce filariozy należy ponadto zwrócić uwagę na różnicowanie filariozy z innymi schorzeniami mogącymi powodować obrzęk naczyń limfatycznych: trądem, sarkoidozą, gruźlicą czy bartonelozą.

Dietylkarbamazyna – leczenie zakażenia filariami

Leczenie filariozy polega na stosowaniu dietylkarbamazyny. Terapia trwa 14 dni i polega na stosowaniu dawki leku wynoszącej 6 mg/ kg m.c. Lek powoduje zabicie mikrofilarii, zatem aby organizm nie zareagował silną reakcją alergiczną na rozpadające się pasożyty, należy stopniowo zwiększać dawkę leku. Najlepiej jest rozpocząć od dawki 50 mg podawanej raz dziennie, a w kolejnych dniach zwiększać dawkę do 150 i 300 mg dziennie, dzielonych na 3. W czwartej dobie można już podać pełną dawkę leku.

Innym lekiem na filariozę jest doksycyklina w dawce 100 mg podawanej 2 razy dziennie przez 4 – 6 tygodni. Natomiast w celu eradykacji filariozy w ramach zmasowanych programów profilaktycznych na obszarach endemicznych, stosować można iwermektynę oraz albendazol.

Zapobieganie filariozie polega przede wszystkim na unikaniu możliwości zakażenia na drodze ukąszenia przez komara. Konieczne jest zatem stosowanie repelentów, moskitier, ubrań z długimi rękawami i nogawkami. Na obszarach endemicznych bardzo istotne jest ponadto niszczenie populacji komarów.

Opublikowano: ; aktualizacja: 03.10.2017

Oceń:
4.3


Może cię

Giardioza – przyczyny, objawy, leczenie

Giardioza jest jedną z częstszych chorób pasożytniczych, dotykającą zwłaszcza mieszkańców krajów rozwijających się. Wywoływana jest ...

Wirus Ebola

Wirus Ebola jest u ludzi czynnikiem sprawczym tzw. gorączki krwotocznej Ebola – niezwykle zakaźnej choroby, ...

Wirusowe zapalenie wątroby A (WZW typu A)

Występowanie wirusowego zapalenia wątroby typu A jest ściśle związane z warunkami sanitarnymi. Zwiększoną zapadalność na ...

Bruzdogłowiec szeroki – zakażenie, cykl rozwojowy, objawy, leczenie, zapobieganie

Bruzdogłowiec szeroki (Diphyllobothrium latum) to tasiemiec, który u człowieka wywołuje chorobę zwaną difylobotriozą. Do zakażenia ...

Leiszmanioza (kala-azar, czarna febra, gorączka dum-dum) – przyczyny, objawy, leczenie

Leiszmanioza to choroba wywoływana przez pierwotniaki z rodzaju Leishmania. Można nią się zarazić najłatwiej podczas ...

Grypa – fakty i mity

Grypa to ostra choroba zakaźna, pojawiająca się sezonowo, przede wszystkim w okresie jesienno-zimowym. Istnieje wiele ...

Pełzakowica (ameboza) – co to jest, jak można się zarazić, jakie są objawy i czy można leczyć?

Ameboza (pełzakowica) to choroba pasożytnicza wywoływana przez pełzaka czerwonki, czyli Entamoeba histolytica. Ta choroba pasożytnicza ...

Ospa w ciąży – wirus, objawy, leczenie, powikłania

Ospa wietrzna (wiatrówka) to choroba zakaźna wywoływana przez wirusa VZV. Występuje głównie w wieku dziecięcym ...

Erlichioza – objawy, powikłania i leczenie

Choroby odkleszczowe to grupa schorzeń przenoszonych przez kleszcze. W Polsce są to najczęstsze choroby szerzące ...

Wirus Epsteina-Barr (EBV)

Wirus Epsteina-Barr (EBV) jest często występującym wirusem należącym do grupy herpes. Jest on przyczyną mononukleozy ...

Campylobacter – objawy i leczenie zakażenia

Campylobacter to jeden z najczęstszych czynników etiologicznych zakażeń przewodu pokarmowego, przebiegających z biegunką. Zakażenie bakterią ...

Anaplazmoza – przyczyny, objawy, powikłania, leczenie

Ludzka anaplazmoza granulocytarna to choroba przenoszona przez kleszcze. Występuje rzadko i najczęściej ma bezobjawowy przebieg, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon