Erlichioza – objawy, powikłania i leczenie

Choroby odkleszczowe to grupa schorzeń przenoszonych przez kleszcze. W Polsce są to najczęstsze choroby szerzące się za pośrednictwem wektorów, a zachorowalność na nie stale wzrasta. Poza kojarzoną przez wszystkich boreliozą jest wiele innych chorób przenoszonych przez ukąszenie kleszcza. Choroby te to m.in. babeszjoza, bartonella, anaplazmoza granulocytarna, tularemia czy erlichioza.

Erlichioza – co to jest i jak można się zarazić?

Erlichioza to choroba roznoszona przez kleszcze, która występuje głównie w Meksyku i Stanach Zjednoczonych. W Polsce to stosunkowo nowa choroba przenoszona przez kleszcze, której do tej pory odnotowano zaledwie kilka przypadków.

Erlichiozę mogą przenosić pchły i wszy, jednak najczęstsza droga zakażenia to ukąszenie kleszcza. Nazwa choroby pochodzi od wywołującej ją bakterii. Jakie choroby roznosi kleszcz? Erlichioza to choroba odkleszczowa wywołana przez bakterię Ehrlichia chaffeensis. Taka postać choroby określana jest jako ludzka monocytarna erlichioza. Choroba może być wywoływana także przez Anaplasma phagocytophilum – wtedy mówimy o ludzkiej granulocytarnej erlichiozie. Bakteria ta bytuje w organizmie kleszcza czarnonogiego. Czy wszystkie kleszcze przenoszą choroby? Nie – groźne jest jedynie ukąszenie kleszcza zainfekowanego erlichią.

Erlichioza u ludzi jest rzadko spotykana, głównym rezerwuarem choroby jest dzika zwierzyna leśna (sarny i jelenie). Na zakażenie tą chorobą przenoszoną przez kleszcze najbardziej narażone są osoby z osłabioną odpornością oraz osoby starsze.

Zakażenie erlichiozą następuje po ukąszeniu kleszcza zakażonego przez Ehrlichia chaffeensis. Okres wylęgania choroby trwa średnio 5–10 dni. Bakterie przenikają wraz ze śliną kleszcza do krwiobiegu, a następnie atakują monocyty i makrofagi, które rozsiane są w całym organizmie. Ich największe skupiska to węzły chłonne oraz wątroba, śledziona, płuca, nerki, opony mózgowo-rdzeniowe. W miejscach tych dochodzi do powstania nacieków limfocytarnych, a zakażone komórki rozpadają się uwalniając bakterie i prowadząc do wtórnego rozsiewania zakażenia.

Erlichioza – objawy

Jak w przypadku każdej choroby odkleszczowej, objawy pojawiają się po kilku dniach od ukąszenia przez kleszcza. Jak objawia się erlichioza? Objawy choroby odkleszczowej mogą nieco przypominać grypę – są to niecharakterystyczne objawy towarzyszące wielu infekcjom. Pojawia się:

  • gorączka powyżej 39°C,
  • bóle mięśniowe,
  • dreszcze,
  • brak apetytu,
  • ogólne osłabienie,
  • nadmierna potliwość,
  • wysypka skórna (głównie na stopach i dłoniach),
  • powiększone węzły chłonne,
  • kaszel,
  • nudności i wymioty.

Wymienione objawy ustępują samoistnie po kilku dniach. Niekiedy może jednak dojść do rozwoju powikłań choroby roznoszonej przez kleszcze. Objawy choroby wywoływanej przez kleszcze zależą wówczas od lokalizacji zmian chorobowych. W przypadku zajęcia układu nerwowego możliwe jest występowanie porażenia nerwu twarzowego, bólów głowy, nerwobóli, neuropatii obwodowej (zaburzeń czucia). Może rozwinąć się zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, które objawia się bólem i sztywnością karku, bólami głowy i zaburzeniami świadomości. Innym powikłaniem tej choroby wywołanej przez kleszcze u ludzi są zaburzenia krzepnięcia krwi.

Erlichioza – powikłania i skutki odległe choroby

W przebiegu erlichiozy dochodzi do rozwoju małopłytkowości (towarzyszyć jej mogą krwawienia do przewodu pokarmowego) oraz plamicy małopłytkowej z anemią hemolityczną.

Kolejne powikłanie erlichiozy to zapalenia mięśnia sercowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, niewydolność nerek, zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, a nawet posocznica. U około 1 proc. pacjentów może dojść do śmierci.

Rozpoznanie erlichiozy odbywa się na drodze wywiadu lekarskiego i wystąpienia charakterystycznych objawów. Ponadto – jak w przypadku innych chorób wywołanych przez kleszcze – można wykonać badania krwi w kierunku obecności specyficznych przeciwciał, a także badanie PCR w kierunku obecności materiału genetycznego bakterii.

Jak leczyć erlichiozę?

W przypadku tej roznoszonej przez kleszcze choroby leczenie polega na stosowaniu antybiotyków. W przypadku bakterii erlichii skuteczne są: doksocylina, ryfampicyna oraz chloramfenikol. U osób chorych na tę chorobę odkleszczową leczenie powinno przynieść poprawę już po kilku dniach.

Bibliografia

  • Kmieciak W., Ciszewski M., Szewczyk E., Choroby odkleszczowe w Polsce – występowanie i trudności diagnostyczne. Medycyna Pracy, 2016, 67, 1: 73–87.
  • Virella G., Mikrobiologia i choroby zakaźne. Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2000.
Opublikowano: ; aktualizacja: 26.09.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Ukąszenia owadów

Ukąszenia owadów w większości przypadków nie wiążą się z poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi. Najczęściej pojawia się ...

Glistnica – objawy i leczenie glisty ludzkiej

Glistnica to choroba pasożytnicza wywołana przez zakażenie glistą ludzką (Ascaris lumbricoides), która w postaci dorosłej ...

Neuroborelioza

Neuroborelioza (borelioza układu nerwowego) to choroba obwodowego i ośrodkowego układ nerwowego. Zaliczana jest do chorób ...

Mykoplazma

Zakażenie bakteriami Mycoplasma pneumoniae, czyli mykoplazmoza, może powodować wystąpienie różnorodnych objawów. Najczęściej przebiega jako atypowe ...

Jak usunąć kleszcza?

Pogryzienie przez kleszcza może powodować rozwój groźnych chorób, takich jak kleszczowe zapalenie mózgu oraz borelioza. ...

Jersinioza

Jersinioza należy do grupy schorzeń wywoływanych przez Gram-ujemne bakterie z rodzaju Yersinia – stąd nazwa ...

AIDS

AIDS to inaczej zespół nabytego niedoboru odporności. Czynnikiem, który wywołuje AIDS jest wirus HIV. Podstawą ...

Ukąszenie przez kleszcza

Ukąszenie przez kleszcza może wywołać między innymi zachorowanie na boreliozę lub kleszczowe zapalenie mózgu. Podstawą ...

Ukąszenia przez owady u dzieci

Ofiarami ukąszeń owadów bardzo często są dzieci. Ukąszenia u dzieci najczęściej wywoływane są przez osy, ...

Choroby przenoszone przez koty

Choroby przenoszone przez zwierzęta domowe, przede wszystkim przez koty i psy, występują bardzo często u ...

Przeciwciała przeciwko boreliozie

Badanie wykrywające przeciwciała przeciwko boreliozie wykonuje się u pacjentów, którzy w wywiadzie potwierdzają ukąszenie przez ...

Poród kleszczowy

Kleszcze są najstarszym narzędziem pozwalającym na szybkie ukończenie porodu drogami naturalnymi. Operacja kleszczowa ma na ...

Komentarze (0)