Choroba kociego pazura

Zabawa z kotem nierzadko kończy się zadrapaniami. Mimo że wydają się one zupełnie niegroźne, mogą stać się wrotami infekcji. Jeżeli w miejscu uszkodzenia skóry pojawi się plamka bądź grudka, a okoliczne węzły chłonne ulegną powiększeniu, może to oznaczać chorobę kociego pazura wywoływaną przez bakterie o nazwie Bartonella henselae.

Co to jest choroba kociego pazura?

Choroba kociego pazura to choroba odzwierzęca pochodzenia bakteryjnego. Czynnikiem powodującym jej rozwój są bakterie o nazwie Bartonella henselae, których nosicielami są koty. Bakterie przenikają do organizmu człowieka głównie na skutek zadrapania przez kota.

Bartonella henselae to niewielkie Gram-ujemne pałeczki, należące do rodziny Bartonellaceae, które występują w każdej szerokości geograficznej. Ich rezerwuarem są najczęściej koty, ale także, chociaż zdecydowanie rzadziej, psy i króliki. Według danych szacunkowych zakażenie Bartonella henselae może dotyczyć ponad 80% kotów. Za przekazywanie zakażenia pomiędzy zwierzętami odpowiedzialne są przede wszystkim pchły. Przeniesienie bakterii na człowieka następuje głównie poprzez zadrapanie, aczkolwiek odnotowano przypadki wystąpienia choroby po ugryzieniu lub oślinieniu.

Objawy choroby kociego pazura

Po upływie 3 do 5 dni od momentu wniknięcia bakterii rozwijają się pierwsze objawy choroby kociego pazura. W miejscu zadrapania bądź skaleczenia, czyli najczęściej na kończynach lub twarzy, pojawia się zmiana pierwotna, zwykle w postaci plamki.

Stopniowo, wraz z upływem kolejnych dni, zmienia swoją formę, stając się wyczuwalną pod palcami grudką, aby ostatecznie przybrać postać krostki lub pęcherzyka wypełnionego opalizującą treścią. Zmiana może pozostawić po sobie ślad w postaci różowej grudki utrzymującej się nawet do kilku miesięcy po ustąpieniu innych objawów.

Około 7–14 dni po zaobserwowaniu zmiany pierwotnej uwagę pacjenta przykuwa powiększenie węzłów chłonnych, znajdujących się w okolicy miejsca wniknięcia do organizmu bakterii. Najczęściej dotyczy to węzłów okolicy zgięcia łokciowego, szyi, pachy czy pachwiny.

Powiększeniu może ulec pojedynczy węzeł bądź cała grupa, zazwyczaj po jednej stronie. Zmienione węzły charakteryzuje zwiększona spoistość, są bolesne przy dotyku, ale łatwo przesuwalne względem skóry i podłoża.

Jeżeli ulegną zropieniu, co zdarza się w około 20–30% przypadków, ponownie staną się miękkie. Pozostałe objawy choroby kociego pazura są dość niecharakterystyczne. Obserwujemy:

  • ogólnie złe samopoczucie,
  • osłabienie,
  • zmniejszenie apetytu,
  • stany podgorączkowe lub gorączkę,
  • bóle głowy.

Ponadto mogą pojawić się objawy sugerujące niestrawność – bóle brzucha, nudności i wymioty.

Odrębną postacią infekcji jest tzw. zespół Parinauda. Występuje on w sytuacji zakażenia dospojówkowego. Obejmuje następujące objawy: zapalenie spojówek, pojawienie się w jej obrębie guzka oraz jednostronne powiększenie węzłów chłonnych znajdujących się w okolicy przedusznej.

Powikłania choroby kociego pazura

Mimo że choroba kociego pazura wykazuje niekiedy tendencję do samoograniczenia, może również spowodować wystąpienie poważnych powikłań. Należą do nich:

To ostatnie powikłanie może wystąpić po upływie 1 lub nawet 6 tygodni od wystąpienia pierwszych symptomów choroby kociego pazura. Według różnych danych dotyka ono 0,3–2% pacjentów.

Ogólnie oznacza ono wystąpienie upośledzenia funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego. Możemy zaobserwować:

  • drgawki,
  • śpiączkę,
  • zaburzenia czynności nerwów czaszkowych i obwodowych,
  • objawy zapalenia rdzenia kręgowego i korzonków nerwowych,
  • ataksję móżdżkową, oznaczającą zaburzenia koordynacji ruchowej.

Objawy te na szczęście ustępują.

Ponadto warto wymienić powikłania choroby kociego pazura, charakterystyczne dla osób ze zdiagnozowanym zespołem nabytego niedoboru odporności, czyli AIDS. Należy do nich choroba należąca do zaburzeń proliferacyjnych naczyń – naczyniakowatość pałeczkowata (Bacillary angiomatosis).

W jej przebiegu nadmiernie rozrastające się naczynia tworzą występujące podskórnie sino-czerwone guzki. Zmiany naczyniowe oprócz skóry mogą także dotyczyć kości, mózgu, wątroby oraz innych narządów i określane są niekiedy wspólną nazwą plamica pałeczkowata (Bacillary pelliosis).

Rozpoznanie choroby kociego pazura

Postawienie diagnozy choroby kociego pazura nie sprawia zbyt dużych trudności, o ile pacjent pamięta o bolesnym incydencie związanym z kontaktem z kotem. Poza informacjami pochodzącymi z wywiadu wystarczy stwierdzenie obecności zmiany skórnej z towarzyszącym powiększeniem okolicznych węzłów chłonnych.

Do potwierdzania rozpoznania mogą służyć badania serologiczne, wykrywające obecność przeciwciał w klasie IgG oraz IgM skierowanych przeciwko Bartonella henselae. Ponadto istnieje możliwość wykonania specjalistycznych badań pobranej próbki zmienionej skóry, a także badanie węzłów chłonnych objętych chorobą.

Leczenie choroby kociego pazura

Choroba kociego pazura w wielu przypadkach ma tendencję do samoistnego ustąpienia. Metodą leczenia z wyboru jest antybiotykoterapia. Stosuje się leki z grupy fluorochinolonów (np. ciprofloksacynę), tetracyklin (doksycyklinę) oraz cefalosporyny.

W przypadku wystąpienia powikłań lub wyjątkowo ciężkiego przebiegu można zastosować kombinację 2–3 antybiotyków. Ponadto zropienie węzłów chłonnych jest wskazaniem do ich chirurgicznego usunięcia.

Zapobieganie chorobie kociego pazura

Aby uniknąć zachorowania na chorobę kociego pazura, najprościej byłoby ograniczyć kontakty z kotami. Wiadomo jednak, że dla wielu osób będzie to niemożliwe. Należy zatem pamiętać o myciu rąk i dezynfekowaniu każdego zadrapania bądź skaleczenia. Natomiast właściciele zwierząt powinni zadbać o zabezpieczenie swoich podopiecznych przed pchłami.

Opublikowano: ; aktualizacja: 23.03.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Kleszczowe zapalenie mózgu

Kleszczowe zapalenie mózgu wywołują wirusy z rodziny Flaviviridae. Przebieg kleszczowego zapalenia mózgu jest najczęściej ciężki, ...

HIV

Zakażenie HIV (ang. Human Immunodeficiency Virus), czyli zakażenie ludzkim wirusem niedoboru odporności staje się problemem ...

Ukąszenie przez kleszcza

Ukąszenie przez kleszcza może wywołać między innymi zachorowanie na boreliozę lub kleszczowe zapalenie mózgu. Podstawą ...

Salmonelloza – objawy i leczenie Salmonelii

Salmonelloza to zapalenia przewodu pokarmowego, którego przyczyną jest zakażenie bakterią Salmonella. Objawy u większości dorosłych ...

Papillomawirusy i polyomawirusy

Papillomaviridae to wirusy wywołujące zmiany brodawkowate. Należy do nich wirus brodawczaka ludzkiego (HPV – Human ...

Wirus Epsteina-Barr (EBV)

Wirus Epsteina-Barr (EBV) jest często występującym wirusem należącym do grupy herpes. Jest on przyczyną mononukleozy ...

Wścieklizna

Wścieklizna to ostra choroba wirusowa, która od wieków niezmiennie wzbudza strach. Choroba ta kojarzy się ...

Grypa

Grypa jest chorobą zakaźną. Rozpoczyna się gwałtownie, dając objawy w postaci gorączki, ogólnego rozbicia, dreszczy ...

Dur brzuszny – zakażenie, objawy, leczenie i szczepionka

Dur brzuszny to ogólnoustrojowa choroba o etiologii bakteryjnej, rozwojowi której sprzyjają złe warunki sanitarne. Dur ...

Choroby przenoszone przez koty

Choroby przenoszone przez zwierzęta domowe, przede wszystkim przez koty i psy, występują bardzo często u ...

Wybroczyny

Wybroczyny to drobne wynaczynienia krwi na skórze lub błonach śluzowych. Są to niewielkiej wielkości zmiany ...

Choroba Chagasa

Choroba Chagasa to choroba zakaźna wywoływana przez pierwotniaka Trypanosoma cruzi. W rozwoju choroby można wyróżnić ...

Komentarze (0)