Zakażenie wewnątrzmaciczne

O zakażeniu mówimy w sytuacji, gdy do organizmu gospodarza wnikają drobnoustroje i namnażają się w nim. Do zakażenia może dojść podczas życia płodowego, w łonie matki – jest to infekcja wewnątrzmaciczna lub w okresie okołoporodowym. Zagrożenie dla dziecka występuje najczęściej w przypadku toksoplazmozy, różyczki, ospy wietrznej, cytomegalii. Groźne mogą okazać się także zakażenia pochwy.

Jak dochodzi do zakażenia wewnątrzmacicznego?

Skutki zakażenia matczyno-płodowego zależą głównie od wieku ciążowego zarodka lub płodu w momencie zakażenia.

  • Infekcja w bardzo wczesnym etapie zarodkowym (pierwsze 14-16 dni trwania ciąży) prowadzi najczęściej do obumarcia zarodka.
  • Zakażenie we wczesnej embriogenezie (do 6-go tygodnia ciąży) może spowodować poronienie lub ciężkie wady wrodzone.
  • W późniejszym okresie embriogenezy (7-12 tydzień ciąży) ekspozycja na patogeny może zakończyć się rozwojem wad ograniczonym do narządów powstających z określonych listków zarodkowych lab zahamowaniem rozwoju wewnątrzmacicznego.
  • W okresie płodowym, kiedy funkcję ochronną pełni łożysko i błony płodowe do zakażenia może dochodzić na kilka sposobów:
    • drogą przezłożyskową – patogen przedostaje się przez barierę łożyskowo-naczyniową lub wskutek przecieku krwi matki do krążenia płodowego, w ten sposób płód może zakazić się wirusem, bakterią a także pasożytami,
    • drogą wstępującą – patologicznie zmieniona flora w drogach rodnych kobiety doprowadza do zakażenia pochwy, szyjki macicy a następnie błon i wód płodowych, płód zakaża się przez aspirację i połykanie zainfekowanych wód płodowych,
    • przez ciągłość – z ognisk zapalnych w przymaciczu lub rzadziej w otrzewnej,
    • podczas inwazyjnych procedur – takich jak amniocenteza (pobranie płynu owodniowego) czy wewnątrzmaciczna transfuzja krwi płodu,
    • w okresie okołoporodowym zwiększone ryzyko zakażenia wynika z możliwości ekspozycji na krew i wydzieliny kanału rodnego oraz urazu okołoporodowego np. podczas porodu zabiegowego.

Zakażenie toksoplazmozą w czasie ciąży

Do chorób, które mogą spowodować zakażenie wewnątrzmaciczne płodu należy między innymi toksoplazmoza. Jest chorobą wywołaną przez pierwotniaka, który jest rozpowszechniony pośród dzikich i domowych zwierząt (przy czym koty są ostatecznymi żywicielami). Zakażenie następuje najczęściej poprzez spożycie zakażonej żywności. Objawy zakażenia toksoplazmozą w ciąży są niespecyficzne i przypominają zwykłą infekcję wirusową.

Ciężkość toksoplazmozy wrodzonej zależy od okresu, w którym nastąpiło zakażenie pierwotne ciężarnej. Największe ryzyko rozwoju pełnoobjawowej choroby dotyczy infekcji między 10 a 24 tygodniem ciąży, najniższe po 26 tygodniu ciąży, kiedy dziecko już praktycznie zakończyło rozwój najważniejszych organów. Następstwa kliniczne u dziecka mogą objawić się w każdym okresie po urodzeniu. Objawy najczęściej dotyczą narządu wzroku (stany zapalne siatkówki, naczyniówki, zez, ślepota), słuchu (deficyty słuchu) oraz zaburzeń motoryki i rozwoju psychicznego.

Ciężarne zagrożone toksoplazmozą poddane są leczeniu farmakologicznemu, dziecko w toksoplazmozą wrodzoną leczy się do 1 roku życia. W ramach profilaktyki zakażenia toksoplazmozą kobieta ciężarna nie powinna spożywać surowego mięsa, surowych jaj, nieprzegotowanego mleka. Nie powinna dotykać surowego mięsa, jarzyny zabrudzone ziemią myć w rękawiczkach jednorazowych, ograniczyć kontakt z kotami, głównie kocimi odchodami.

Zakażenie różyczką w czasie ciąży

Różyczka jest chorobą wirusową. Zakażenie następuje drogą kropelkową. U ciężarnej na około 24 godziny przed wystąpieniem wysypki występuje powiększenie węzłów chłonnych: karkowych, potylicznych, zausznych, szyjnych. Pojawiająca się później wysypka jest różowa, ma charakter plamisty, rozpoczyna się od twarzy, szybko obejmuje całą powierzchnię skóry za wyjątkiem dołów pachowych i podkolanowych. Po 2-3 dniach wysypka ustępuje. Może wystąpić nieznaczne złuszczenie naskórka, szczególnie na policzkach.

Wrodzona różyczka będąca następstwem infekcji wewnątrzmacicznej jest chorobą poważną, związaną z ryzykiem poronienia lub wystąpienia wad wrodzonych płodu pod postacią ciężkich wad wrodzonych serca a także wad wrodzonych narządu słuchu i wzroku. Największe ryzyko powstania wad wrodzonych istnieje wówczas, kiedy ciężarna zachoruje w okresie do 12 tygodnia ciąży. Po 12-tym tygodniu zakażenie prowadzi głównie do uszkodzenia narządu słuchu.

W przypadku różyczki nie ma leczenia przyczynowego, stosuje się wyłącznie leczenie objawowe. Obecnie w programie obowiązkowych szczepień ochronnych znajduje się szczepionka skojarzona przeciwko odrze, śwince i różyczce. Pierwsza dawka podawana jest wszystkim dzieciom w 13-14 miesiącu życia, druga w 10 roku życia. Seronegatywne kobiety można doszczepić najpóźniej na miesiąc a najlepiej na sześć miesięcy przed zajściem w ciążę.

Ospa wietrzna w czasie ciąży

Ospa wietrzna i półpasiec – objawy zakażenia wirusem poprzedzona są najczęściej przez takie objawy jak: bóle głowy, gorączka, ból brzucha, ogólne osłabienie. Rozpoznanie jest dokonywane na podstawie charakterystycznej wysypki. Zmiany na skórze mają początkowo charakter plamek, następnie grudek, które przechodzą w pęcherzyki wypełnione płynem, by po kolejnych dniach zamienić się w krosty i przyschnąć w postaci strupków. Największy wysiew występuje na głowie i tułowiu, mniejszy na kończynach. Część zmian pojawia się na błonach śluzowych.

Półpasiec występuje u osoby, która przechorowała ospę. Występują u niej podobne zmiany skórne, są one jednak bardziej bolesne i zlokalizowane wzdłuż obszaru skóry zaopatrywanego czuciowo przez jeden nerw rdzeniowy.

Wpływ na płód dotyczy kobiet ciężarnych w pierwszym trymestrze ciąży. W skład zespołu objawów wchodzą: blizny skórne, uszkodzenie narządu wzroku, niedorozwój kończyn, zaniki mięśniowe, zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym, mała masa urodzeniowa. Oprócz infekcji w pierwszych tygodniach ciąży bardzo niebezpieczne jest wystąpienie ospy u matki w okresie 5 dni przed porodem do 2-4 dni po porodzie. Zwiastuje to pojawienie się postaci rozsianej ospy wietrznej u noworodka.

Półpasiec u kobiety ciężarnej nie stanowi zagrożenia dla płodu i noworodka. Leczeniem z wyboru u ciężarnej oraz w ospie wietrznej rozsianej u noworodka jest podawanie immunoglobuliny oraz leków przeciwwirusowych.

Profilaktyka to przede wszystkim szczepienia ochronne oraz unikanie ognisk chorobowych.

Opryszczka w czasie ciąży

Opryszczka – jest spowodowana zakażeniem wirusem opryszczki pospolitej. Do zakażenia dochodzi drogą kontaktu bezpośredniego (np. drogą płciową) lub przez skażone przedmioty osobiste. Rozróżnia się dwa typy wirusa: HSV-1 i HSV-2. Wirus HSV-1 powoduje opryszczkę wargową. Natomiast HSV-2 jest odpowiedzialny za wystąpienie opryszczki narządów płciowych. Zakażenie wirusem HSV-2 w pierwszym trymestrze ciąży bardzo często prowadzi do poronienia.

Do zakażenia noworodka może dojść wewnątrzmacicznie lub podczas porodu. Do infekcji wrodzonych dochodzi najczęściej w III trymestrze ciąży drogą wstępującą np. w sytuacji przedwczesnego pęknięcia błon płodowych. Zakażenie noworodka obarczone jest 50 % śmiertelnością. W pozostałych przypadkach stwierdza się opryszczkę skóry, jamy ustnej, gałki ocznej, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, posocznicę.

W zapobieganiu matczyno-płodowej transmisji zakażenia szczególną rolę odgrywa droga porodu. W przypadku aktywnych zmian należy unikać interwencji przezszyjkowych u pacjentek ciężarnych. Pacjentki z pierwotnym lub nawrotowym zakażeniem wirusem opryszczki z objawami zwiastunowymi lub czynnymi w narządach płciowych powinny zostać zakwalifikowane do ukończenia porodu drogą cięcia cesarskiego. Po porodzie bardzo ważną rolę odgrywa profilaktyka, przestrzeganie zasad higieny w czasie opieki nad noworodkiem. W leczeniu kobiet ciężarnych stosuje się leki przeciwwirusowe.

Cytomegalia w czasie ciąży

Cytomegalia – jest spowodowana zakażeniem wirusem cytomegalii. Jest on najczęstszą przyczyną zakażeń wewnątrzmacicznych płodu. Wirus cytomegalii przenosi się przez: krew, ślinę, mocz, spermę i śluz szyjkowy, w wyniku przetoczenia krwi i preparatów krwiopochodnych, w trakcie transplantacji tkanek. Do zakażenia płodu może dojść przezłożyskowo w czasie ciąży lub też w trakcie porodu i karmienia piersią.

Zakażenie pierwotne w większości przypadków ma charakter bezobjawowy. U niektórych kobiet występują mało charakterystyczne objawy: zmęczenie, gorączka, która może się utrzymywać nawet 30 dni, powiększenie węzłów chłonnych, ból gardła, kaszel.

Najcięższy przebieg ma zakażenie w I trymestrze ciąży lub w pierwszych 20 tygodniach ciąży. Następstwem są zaburzenia w rozwoju psychoruchowym, zaburzenia słuchu, wzroku, autyzm, zaburzenia osobowości, łagodne zaburzenia psychiczne. Do nabytego zakażenia cytomegalią dochodzi w 3-5 % przypadków, najczęściej w trakcie porodu lub podczas karmienia piersią. Najczęściej jest ono bezobjawowe. W nielicznych przypadkach objawia się zapaleniem płuc o ciężkim przebiegu, słabym przyrostem masy ciała, żółtaczką, anemią.

Leczenie cytomegalii u ciężarnych na razie nie zostało opracowane. Brak również skutecznej szczepionki. Jedyną profilaktyką zakażenia cytomegalią jest higieniczny tryb życia, unikanie bliskiego kontaktu ze śliną i moczem małych dzieci, dokładne mycia rąk po zmianie pieluch i wycieraniu wydzielin.

Infekcje pochwy w ciąży

Bakteryjne zakażenia pochwy – jest to stan zaburzenia naturalnej biocenozy pochwy, w którym dochodzi do znaczącego zmniejszenia się liczebności prawidłowej flory bakteryjnej. Naturalna flora bakteryjna pochwy pod postacią pałeczek kwasu mlekowego zostaje zastąpiona chorobotwórczą florą bakterii tlenowych i beztlenowych. Kobiety mają najczęściej zwiększone upławy, nieprzyjemny zapach wydzieliny pochwowej, pieczenie, powiększenie regionalnych węzłów chłonnych. Rozpoznanie stawiane jest na podstawie badań laboratoryjnych.

Infekcja pochwy w ciąży jest przyczyną powikłań położniczych takich jak: poronienie samoistne, zagrażający lub dokonany poród przedwczesny, przedwczesne pęknięcie błon płodowych, zakażenie błon płodowych, połogowe zakażenie błony śluzowej macicy. Zakażenie bakteryjne nie powoduje wad wrodzonych u dziecka. Niemniej kobieta ciężarna powinna podjąć leczenie dopochwowe.

Opublikowano: ; aktualizacja: 18.02.2016

Oceń:
4.5


Może cię

8 tydzień ciąży

W 8 tygodniu ciąży w strukturze zarodka pojawiają się zawiązki oczu, małżowin usznych i wyrostka ...

Toksoplazmoza – zakażenie, objawy, badania, leczenie

Toksoplazmoza jest to choroba wywoływana przez pierwotniaka o nazwie Toxoplasma gondii. Panuje powszechna opinia, że ...

Szczepienie przeciwko różyczce

Różyczka jest chorobą zakaźną powodowaną przez wirusa różyczki. Do zakażenia dochodzi na drodze kropelkowej lub ...

Choroby zagrażające ciąży

Niektóre infekcje bakteryjne i wirusowe zwiększają ryzyko wystąpienia groźnych powikłań, np. porodu przedwczesnego. Najniebezpieczniejsze czynniki ...

Zespół różyczki wrodzonej

Zespół różyczki wrodzonej jest to zespół wad wrodzonych, które powstają w wyniku infekcji przeniesionej na ...

Choroby przenoszone przez koty

Choroby przenoszone przez zwierzęta domowe, przede wszystkim przez koty i psy, występują bardzo często u ...

Różyczka u dziecka – jak wygląda, przyczyny, objawy, leczenie

Różyczka jest dość często występującą chorobą zakaźną wieku dziecięcego. Charakterystyczne dla jej przebiegu jest pojawienie ...

Ciąża a zwierzęta domowe

Ciężarne kobiety posiadające zwierzęta domowe, zastanawiają się czy jest to bezpieczne dla nich, jak i ...

Zagrożenia dla płodu

Zagrożenie dla płodu ma miejsce wtedy, gdy jego życie i/lub zdrowie jest w niebezpieczeństwie na ...

Ciąża a szczepienia i badania

Okres ciąży jest czasem szczególnej ostrożności. Głownie dlatego, że w ciężarnej macicy z dwóch połączonych ...

Toksoplazmoza wrodzona (u dziecka) – jakie są objawy i konsekwencje?

Badania wykazały że prawie połowa kobiet w wieku rozrodczym, nie zdając sobie z tego sprawy, ...

Różyczka a ciąża

Różyczka w ciąży jest niebezpieczna. Zakażenie wirusem różyczki u kobiety ciężarnej może wywołać bardzo groźne ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon