Stan przedrzucawkowy

Stan przedrzucawkowy zwany preeklampsją jest to zespół objawów chorobowych pojawiający się po ukończonym 20. tygodniu ciąży jak również w okresie porodu lub połogu. Związany jest z nadciśnieniem tętniczym występującym w ciąży. W Polsce nadciśnienie tętnicze wikła około 6-8 % wszystkich ciąż.

Kto jest zagrożony stanem przedrzucawkowym?

Czynnikami predysponującymi do wystąpienia nadciśnienia w ciąży są:

  • pierwsza ciąża i pierwszy poród,
  • wiek poniżej 18 lat lub powyżej 35. roku życia,
  • przebyta rzucawka lub wystąpienie stanu przedrzucawkowego w najbliższej rodzinie (siostra, matka),
  • schorzenia naczyń krwionośnych (samoistne lub wtórne nadciśnienie tętnicze krwi),
  • choroby układowe np. toczeń trzewny,
  • współistniejące choroby nerek,
  • wielowodzie,
  • ciąża wielopłodowa,
  • cukrzyca,
  • zaśniad groniasty,
  • obrzęk uogólniony płodu,
  • nieprawidłowa dieta ciężarnej,
  • stres.

Do chwili obecnej nie są znane przyczyny wystąpienia stanu przedrzucawkowego. Charakterystyczną cechą choroby jest uogólniony skurcz naczyń krwionośnych, który powoduje wzrost oporu naczyniowego i rozwój nadciśnienia tętniczego. Podwyższone ciśnienie tętnicze krwi jest objawem poważnych zaburzeń ogólnoustrojowych. Objawy stanu przedrzucawkowego wiążą się z obecnością żywego jaja płodowego, przy czym decydujące znaczenie ma obecność czynnej tkanki łożyskowej – objawy chorobowe ustępują po zakończeniu ciąży. Stan przedrzucawkowy rozpoznawany jest gdy u ciężarnej po zakończeniu 20. tygodnia ciąży występuje wzrost ciśnienia tętniczego krwi > 140/90/mmHg oraz w moczu stwierdza się obecność białka.

Rodzaje stanu przedrzucawkowego

Wyróżnia się łagodny i ciężki stan przedrzucawkowy.

Łagodny stan przedrzucawkowy:

  • ciśnienie tętnicze > 140/90 mmHg mierzone 2-krotnie w odstępie sześciogodzinnym,
  • białkomocz – dobowa utrata białka z moczem > 300 mg.

Ciężki stan przedrzucawkowy:

  • ciśnienie tętnicze krwi w czasie spoczynku w łóżku > 160 mmHg (skurczowe) lub > 110 mmHg (rozkurczowe), mierzone co najmniej 2 razy w odstępie sześciogodzinnym u ciężarnej po odpoczynku w łóżku,
  • białkomocz – dobowa utrata białka z moczem > 2 g,
  • skąpomocz, dobowa ilość wydzielonego moczu < 500 ml,
  • zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego lub narządu wzroku: bóle i zawroty głowy, zaburzenia widzenia, zaburzenia świadomości,
  • obrzęk płuc lub sinica,
  • bóle w nadbrzuszu lub prawym podżebrzu,
  • upośledzenie funkcji wątroby,
  • małopłytkowość (liczba płytek krwi < 100 000/mm3,
  • ograniczenie wewnątrzmacicznego wzrastania płodu.

Jeśli u pacjentki z objawami stanu przedrzucawkowego pojawiają się drgawki toniczno-kloniczne, które nie mają innej przyczyny, stan ten określa się mianem rzucawki.

Do powikłań stanu przedrzucawkowego w ciąży zalicza się:

  • u matki: niewydolność nerek, niewydolność krążenia, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, encefalopatię nadciśnieniową, krwawienie do ośrodkowego układu nerwowego i siatkówki,
  • u dziecka: zgon wewnątrzmaciczny, wcześniactwo i jego konsekwencje, ograniczenie wewnątrzmacicznego wzrastania, przedwczesne oddzielenie się łożyska, niedotlenienie wewnątrzmaciczne.

Leczenie stanu przedrzucawkowego

Najważniejszym elementem w postępowaniu przedporodowym w ciąży powikłanej stanem przedrzucawkowym jest monitorowanie stanu płodu i rozwoju choroby u matki. Leczenie farmakologiczne ma na celu zapobieganie rzucawce i innym powikłaniom stanu przedrzucawkowego. W przypadku stanu przedrzucawkowego z łagodnie podwyższonym ciśnieniem tętniczym nie stosuje się leków obniżających ciśnienie. Leczenie rozpoczyna się przy wartościach ciśnienia rozkurczowego > 100 mmHg. Pacjentki z lekką postacią stanu przedrzucawkowego gotowych do współpracy leczy się ambulatoryjnie. Zalecony jest wypoczynek w łóżku, regularna kontrola ciśnienia tętniczego krwi oraz ocena stanu płodu poprzez kardiotokograficzny test niestresowy.

Każdy przypadek ciężkiej postaci stanu przedrzucawkowego wymaga hospitalizacji:

  • przed 34. tygodniem ciąży można prowadzić postępowanie wyczekujące pod warunkiem stałego nadzoru stanu ciężarnej (reżim łóżkowy, kontrola ciśnienia tętniczego krwi najrzadziej co 4 godziny oraz codziennej ocenie: masy ciała, morfologii krwi, parametrów wątrobowych i nerkowych, białkomoczu dobowego, stanu płodu),
  • u pacjentek między 28. a 32. tygodniem ciąży należy wdrożyć profilaktykę zaburzeń oddychania podając glikokortykosterydy (leki, które przyspieszają dojrzewanie płuc płodu),
  • u wszystkich ciężarnych z rozpoznaną preeklamsją ciążę należy zakończyć przed upływem 40. tygodnia ciąży; indukacja porodu może być wskazana w 38. tygodniu ciąży z łagodną postacią stanu przedrzucawkowego i dojrzałą szyjką macicy,
  • w przypadku ciężkiej postaci stanu przedrzucawkowego decyzję o czasie i sposobie ukończenia ciąży wyznacza stan ciężarnej i płodu,
  • zakończenie ciąży u pacjentek ze stanem przedrzucawkowym jest jedynym skutecznym sposobem leczenia.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Nadciśnienie i stan przedrzucawkowy w ciąży

Niewystarczające ukrwienie bądź przedwczesne oddzielenie łożyska mogą być efektem nadciśnienia tętniczego, które może poważnie zagrozić ...

Przyrost masy ciała w ciąży

W czasie trwania ciąży każda kobieta przybiera na wadze. Składa się na to wiele czynników: ...

Objawy i leczenie zatrucia ciążowego

Zatrucie ciążowe, zwane gestozą, dotyczy 6-20 % ciężarnych i stanowi jedną z głównych przyczyn zgonu ...

Nagłe cięcie cesarskie

Operacyjne rozwiązane porodu nosi nazwę cesarskiego cięcia. Powinno być ono przeprowadzone, gdy istnieją konkretne wskazana ...

31 tydzień ciąży

Maluch ciągle przybywa na wadze. Dziecko zwiększa swoją masę o około 200 gramów. Reaguje zmianą ...

Stan przedrzucawkowy – jakie są przyczyny i objawy?

Stan przedrzucawkowy, czyli zatrucie ciążowe dotyczy około 5 % kobiet ciężarnych. Bardzo ważne jest jego ...

Zespół antyfosfolipidowy

Zespół antyfosfolipidowy (zespół Hughesa) jest chorobą układową, w przebiegu której dochodzi do wytwarzania krążących we ...

Nadciśnienie w ciąży

Nadciśnienie w ciąży to poważny problem zarówno dla matki, jak i dla życia dziecka. Przewlekłe ...

Zakrzepica żył a ciąża

Podczas ciąży w organizmie kobiety zachodzi szereg zmian predysponujących do rozwoju zakrzepicy żylnej. Następstwa zakrzepicy ...

Niedokrwistość w ciąży

Niedokrwistość, przez pacjentów częściej nazywana anemią, to stan, w którym zmniejsza się ilość hemoglobiny we ...

Toksoplazmoza w ciąży

Toksoplazmoza to bardzo popularny temat wśród kobiet ciężarnych. Najczęściej spotykamy się ze stwierdzeniem, że szczególnym ...

Ciąża mnoga – ciąża wysokiego ryzyka?

Ciąża mnoga na pewno wiąże się z większą ilością zagrożeń niż ciąża pojedyncza. Jednak nie ...

Komentarze (0)