Opuchlizna w ciąży

Obrzęki to nadmierne gromadzenie się płynu w tkankach i jamach ciała wskutek ogólnoustrojowego zaburzenia gospodarki wodnej i białkowej lub miejscowych zmian zakłócających wymianę wody między układem krwionośnym a tkankami. Opuchlizna w czasie ciąży pojawia się u wielu kobiet. Puchną nogi, kostki, ręce, okolice twarzy. Istnieje wiele prostych sposobów na obrzęki w ciąży.

Przyczyny powstawania obrzęków i opuchlizny w ciąży

Obrzęki powstają, gdy w przestrzeni międzykomórkowej gromadzi się zbyt wiele płynów. Obrzęki i opuchlizna w czasie ciąży mogą powstawać z różnych powodów:

  • gdy pijemy za mało płynów (organizm wtedy gromadzi wodę w przestrzeni międzytkankowej, by nie dopuścić do odwodnienia),
  • gdy w diecie brakuje białka (białka są najszerzej wykorzystywane w ustroju ludzkim, ogrywają rolę nośnika materiału genetycznego – genów, chromosomów, zapewniają materiał do podziałów komórkowych, pod postacią enzymów kontrolują prawie wszystkie reakcje chemiczne, biorą udział w tworzeniu globiny – składowej hemoglobiny; intensywność procesów syntezy białka jest szczególnie duża w ciąży, aminokwasy pochodzące z przyjętych pokarmów są zużywane na rozwój nowych struktur tkankowych matki, na podtrzymanie i maksymalną wydolność organów matczynych, na przygotowanie odpowiednich rezerw w okresie porodu i połogu oraz na zabezpieczenie jaja płodowego; w czasie ciąży gdy zmniejsza się stężenie białek, obniżeniu ulega ciśnienie osmotyczne przy niezmienionym ciśnieniu hydrostatycznym, w rezultacie czego więcej wody i chlorku sodowego przechodzi do tkanek,
  • gdy w diecie brakuje potasu (potas bierze udział w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej, równowagi osmotycznej a przede wszystkim jest podstawowym czynnikiem wewnątrzkomórkowej aktywności),
  • gdy nadużywana jest sól, czyli chlorek sodowy (składnikiem soli jest sód, który jest mikropierwiastkiem niezbędnym do życia). Sód reguluje gospodarkę wodną organizmu, odpowiada za stan uwodnienia komórek i tkanek oraz odgrywa istotną rolę w utrzymaniu odpowiedniej pobudliwości komórek nerwowych oraz mięśniowych, sód razem z potasem jest odpowiedzialny za utrzymanie właściwego ciśnienia osmotycznego we krwi, chroni organizm przed nadmierną utratą płynów. Niedobór sodu w organizmie jest najczęściej spowodowany biegunką lub wymiotami. Duża utrata jonów sodu następuje z potem, zwłaszcza podczas pracy fizycznej w upalne dni. Niedobór sodu objawia się zaburzeniami pracy serca, następują skurcze mięśni, bóle i zawroty głowy, a nawet utrata przytomności. Długotrwały niedobór sodu może prowadzić do śmierci. Z kolei nadmiar sodu w organizmie zwiększa ciśnienie tętnicze krwi, stanowi bezpośrednią przyczynę obrzęków, które są spowodowane przewodnieniem komórek. Głównym źródłem sodu w organizmie są spożywane wysoko przetworzone produkty spożywcze (zupy z torebki, gotowe dania), mieszanki przyprawy, kostki bulionowe, sery żółte, wędliny, pasztety, parówki.

Przyczyny powstawania opuchlizny w ciąży

W prawidłowo przebiegającej ciąży w organizmie kobiety dochodzi do zmian anatomicznych i fizjologicznych, które są wynikiem adaptacji do wymagań płodu i które przygotowują organizm do porodu. W organizmie kobiety ciężarnej krąży ponad dwa litry krwi więcej a jej przepływ utrudnia ciężarna macica.

Organizm kobiety w ciąży zawiera więcej wody niż zazwyczaj. Woda może się gromadzić w tkankach, w wyniku czego puchną np. stopy i ręce. Obrzęki mogą pojawić się w drugiej połowie prawidłowo przebiegającej ciąży. Zazwyczaj obserwuje się je wieczorem, zwłaszcza na kończynach dolnych (w okolicy stawów skokowych, stóp). Znikają po wypoczynku nocnym. Znaczenie ma też pora roku, podczas upałów, pozostawania w pomieszczeniu, gdzie panuje wysoka temperatura zwiększa się prawdopodobieństwo wystąpienia obrzęków.

Opuchlizna w ciąży w nieznacznym stopniu mogą też występować na twarzy, dłoniach. Twarz staje się bardziej zaokrąglona, kobieta nie może nosić biżuterii na dłoniach (pierścionków, obrączki). Jeśli objawy te pojawiają się pod koniec dnia a rano ich nie ma, to ciężarna nie musi się niepokoić.

Jeśli obrzęki kończyn dolnych nie ustępują po nocnym wypoczynku, a ulegają nasileniu lub występują obrzęki uogólnione (widoczne na twarzy, górnej części nóg i podbrzusza) może to być zapowiedzią powikłania zwanego zatruciem ciążowym, w którym oprócz obrzęków pojawia się białkomocz lub/i nadciśnienie tętnicze krwi. Za patologiczne zatrzymanie wody uważa się stan, gdy masa ciała kobiety w ostatnich 3 miesiącach ciąży wzrasta o więcej niż 80 g dziennie.

Nieznane są wszystkie powody, dla których kobieta ciężarna zatrzymuje tyle wody w ustroju. Być może jest to mechanizm obronny w sytuacjach, gdy dochodzi do dużego krwawienia w czasie porodu lub połogu. Szybkie narastanie ilości zatrzymanych płynów u kobiety ciężarnej, które powodują wystąpienie uogólnionych obrzęków nie jest zjawiskiem normalnym.

Sposoby radzenia sobie z opuchlizną w ciąży

Jak sobie radzić z opuchlizną w ciąży:

  • często odpoczywać z nogami uniesionymi wyżej niż tułów,
  • unikać wykonywania ciężkich prac fizycznych,
  • unikać słońca,
  • unikać przebywania w gorących pomieszczeniach,
  • unikać dalszych podróży, które wiążą się z jednakową, przymusową pozycją siedzącą, utrudniającą odpływ krwi żylnej z kończyn dolnych,
  • podczas wykonywania pracy związanej z długim siedzeniem – często wstawać i poruszać kończynami dolnymi i górnymi,
  • zakładać specjalne rajstopy ściągające dla kobiet w ciąży,
  • nie nosić ciasnych skarpet ani podkolanówek z obcisłym ściągaczem,
  • nosić wygodne, przewiewne buty z szerokimi noskami na niskim obcasie,
  • odpowiednio się odżywiać, aby utrzymać odpowiednią masę ciała,
  • spożywać więcej owoców (zwłaszcza jabłek) i surowych warzyw (pietruszki, selera, pora),
  • pić dużo płynów obojętnych, aby usprawnić filtrację nerek,
  • do snu układać się na lewym boku,
  • ograniczyć spożycie soli kuchennej (niedosalanie potraw).
Opublikowano: ; aktualizacja: 23.01.2018

Oceń:
4.6


Może cię

28 tydzień ciąży

Kolejny już miesiąc III trymestru ciąży wiąże się z dynamicznym przybywaniem płodu na wadze oraz ...

Obrzęk kostek – przyczyny, leczenie i domowe sposoby na opuchnięte kostki

Obrzęki kostek są częstą dolegliwością, z którą zmagają się zwłaszcza osoby starsze. Wśród przyczyn opuchlizny ...

Obrzęki a choroby serca

Obrzęki są wywołane nadmiernym gromadeniem się wody poza naczyniami i komórkami. Najczęstszą chorobą serca, w ...

Omdlenia i zawroty głowy w ciąży

Omdlenia i zawroty głowy są zjawiskiem, z którym boryka się wiele kobiet podczas ciąży. Przyczyny ...

Przyczyny obrzęków

Obrzęki, czyli powiększenie objętości danej części ciała lub danego narządu, związane z nagromadzeniem się większej ...

Przyczyny obrzęków

Dlaczego dochodzi do zachwiania bilansu wodnego w ustroju, zatrzymywania wody i powstawania obrzęków? Skąd bierze ...

Obrzęki – jakie są przyczyny obrzęków miejscowych i uogólnionych

Obrzęk (inaczej opuchlizna) jest w medycynie objawem dość często spotykanym, którego przyczyny są bardzo różnorodne, ...

Obrzęk nóg w ciąży

Obrzęki nóg, w tym głównie stóp to typowy problem okresu ciąży, dotykający bardzo dużą część ...

Czy obrzęki w ciąży są groźne? Czy mogą oznaczać chorobę?

Obrzęki występują u znacznego odsetka ciężarnych pod koniec trwania ciąży. Na ogół jest to niegroźny ...

Drenaż limfatyczny

Drenaż limfatyczny nazywany jest również masażem uciskowym. Jest on jedną z częściej stosowanych metod leczenia ...

Obrzęki w ciąży

Obrzęki nóg oraz rąk w czasie ciąży są powszechnym problemem u ciężarnych. Szacuje się, że ...

Obrzęki a nadmiar wody w organizmie

Jeżeli obrzęki pojawiają się rzadko, szybko ustępują samoistnie i nie towarzyszą im inne objawy, zwykle ...

Komentarze (0)