Łożysko przodujące – co to znaczy, przyczyny, zagrożenia, rozpoznanie, postępowanie, poród

Łożysko przodujące to powikłanie ciąży, w przebiegu którego łożysko zagnieżdża się w macicy nieprawidłowo nisko. Wyróżnia się łożysko centralnie przodujące i nisko położone. Do przyczyn i czynników ryzyka zalicza się m.in. cesarskie cięcia w przeszłości i ciążę mnogą. Groźnym powikłaniem jest masywne krwawienie. W wielu przypadkach istnieje konieczność wcześniejszego rozwiązania ciąży.

Łożysko przodujące – co to znaczy?

Łożysko to narząd, który powstaje z połączenia tkanek płodu i matki. Służy jako miejsce wymiany substancji pomiędzy nimi. Zaopatruje płód w tlen i składniki odżywcze. Łożysko przodujące to łożysko zagnieżdżone w dolnym odcinku macicy. Pokrywa ono ujście wewnętrzne kanału szyjki macicy lub znajduje się w jego pobliżu.

Tradycyjny podział łożyska przodującego obejmuje:

  • łożysko centralnie przodujące,
  • częściowo przodujące (łożysko przodujące brzeżnie),
  • nisko schodzące (łożysko nisko usadowione).

Unowocześniona klasyfikacja jest prostsza i zakłada podział na dwie kategorie:

  • łożysko centralnie przodujące – gdy łożysko leży nad ujściem wewnętrznym kanału szyjki,
  • nisko położone łożysko – gdy powyżej 16 tygodnia ciąży brzeg łożyska znajduje się bliżej niż 20 mm od ujścia kanału.

Łożysko przodujące występuje w 1 na 200 ciąż. Jest coraz częstsze, ze względu na rosnącą popularność cięć cesarskich, technik wspomaganego rozrodu oraz coraz starszy wiek rodzących kobiet.

Łożysko przodujące – przyczyny – kiedy się rozwija?

Występowanie łożyska przodującego próbuje się tłumaczyć nieprawidłowościami śluzówki macicy w miejscach, gdzie została ona naruszona przez poprzednie ciąże lub zabiegi. Zmniejsza to obszar, na którym może zagnieździć się kolejne łożysko i czyni bardziej prawdopodobnym, że stanie się to w dolnej części macicy.

Znane czynniki ryzyka przodującego łożyska obejmują:

  • cięcie cesarskie w przeszłości – im większa liczba przebytych cięć, tym większe ryzyko łożyska przodującego,
  • palenie tytoniu przez matkę,
  • ciąża powstała poprzez techniki wspomaganego rozrodu,
  • ciąża wielopłodowa.

Rozpoznanie łożyska przodującego – jak wygląda diagnostyka?

Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników zaleca ocenę łożyska, w tym jego położenia podczas badania ultrasonograficznego w 18–22 oraz 28–32 tygodniu ciąży.

Złotym standardem diagnostycznym jest ultrasonografia (USG) przezpochwowa, która pozwala na dokładniejszą niż w USG przezbrzusznym ocenę położenia łożyska i odległości jego brzegu od ujścia wewnętrznego szyjki macicy.

Warto pamiętać, że przodujące łożysko rozpoznane we wczesnym okresie ciąży „unosi się” i oddala od szyjki macicy, co spowodowane jest rozwojem dolnego segmentu macicy w III trymestrze. Łożysko nisko schodzące przestaje być problemem w 90 proc. przypadków przed terminem porodu.

Łożysko przodujące – postępowanie i zagrożenia

U kobiet, u których utrzymuje się łożysko przodujące lub nisko położone, stosuje się pojedynczo sterydoterapię pomiędzy 34 + 0 a 35 + 6 tygodniem ciąży. Ma to przyspieszyć dojrzewanie płuc płodu i zmniejszyć ryzyko powikłań wcześniactwa. Jeśli lekarz obawia się, że może dojść do porodu przedwczesnego, to sterydy podaje się nawet przed 34 tygodniem. Czasem ciężarnym podaje się tokolityki (leki mające zahamować akcję skurczową macicy), aby zyskać na czasie i podać pełen kurs sterydoterapii.

Jeśli łożysko jest centralnie przodujące (znajduje się bezpośrednio nad ujściem kanału szyjki macicy), to ciążę bezwzględnie rozwiązuje się poprzez cięcie cesarskie. Jeśli ciężarna nie miała epizodów krwawienia i płód prawidłowo się rozwija, to cięcie przeprowadza się pomiędzy 36 + 0 a 37 + 0 tygodniem ciąży. Kontynuowanie ciąży zwiększa ryzyko masywnego krwotoku, które przewyższa zagrożenia związane z wcześniactwem u dziecka.

Poród naturalny czy cesarskie cięcie?

Jeśli wystąpiło krwawienie z dróg rodnych lub czynniki ryzyka porodu przedwczesnego, to cięcie przeprowadza się jeszcze wcześniej – pomiędzy 34 a 36 + 6 tygodniem ciąży. Ma to zapobiec nagłemu początkowi porodu, bez pomocy lekarskiej.

W przypadku łożyska nisko schodzącego, jeśli odległość pomiędzy brzegiem łożyska a ujściem wewnętrznym szyjki jest większa niż 10 mm, wytyczne podają, że można rozważyć poród siłami natury. Powinna to być jednak decyzja podjęta wspólnie przez lekarza i kobietę, po dokładnym poinformowaniu jej o potencjalnym ryzyku.

Jakie mogą być powikłania łożyska przodującego?

Najgroźniejszym powikłaniem łożyska przodującego jest ryzyko masywnego krwotoku. Jest to stan zagrażający życiu matki i płodu. Jeśli do niego dojdzie, najważniejszym celem jest stabilizacja stanu matki i podjęcie decyzji, czy konieczne jest rozwiązanie ciąży. Podstawą jest tu intensywna płynoterapia i przetaczanie krwi. W połowie przypadków udaje się uniknąć ratunkowego cięcia cesarskiego i odsunąć je w czasie, co poprawia rokowanie dziecka. Jeśli jednak u matki lub dziecka utrzymują się objawy utraty krwi, niepoddające się leczeniu, to jedyną szansą jest jak najszybsze rozwiązanie ciąży cięciem cesarskim.

Kolejnym potencjalnym powikłaniem łożyska przodującego jest tak zwane łożysko wrośnięte. Obserwuje się je, gdy kosmki łożyska penetrują zbyt głęboko ścianę macicy, czasem wychodząc nawet poza nią i naciekają sąsiednie narządy, np. pęcherz moczowy. W dolnej części macicy doczesna (jej najbardziej wewnętrzna) warstwa jest słabo wykształcona, co ułatwia penetrację kosmków do głębszych warstw. Leczeniem z wyboru jest tu histerektomia położnicza (usunięcie macicy po uprzednim porodzie).

Dzieci urodzone z ciąży, w której wystąpiło łożysko przodujące mają podwyższone ryzyko hospitalizacji na oddziale intensywnej opieki noworodka, niskiej punktacji w skali Apgar, wentylacji mechanicznej i krwawień dokomorowych.

Jakie są zalecenia przy łożysku przodującym?

W przypadku rozpoznania łożyska przodującego, należy przestrzegać kilku zaleceń dotyczących stylu życia.

Przeciwwskazane jest współżycie, gdyż penetracja i skurcze macicy w czasie orgazmu mogą zwiększać ryzyko krwawienia. To zalecenie nie ma uzasadnienia w badaniach, ale jest oparte na „zdrowym rozsądku”. Należy unikać wysiłku fizycznego, podnoszenia większych ciężarów (powyżej 10 kg) oraz przebywania w pozycji stojącej powyżej 4 godzin. Te czynniki wiążą się z niewielkim, ale zauważalnym wzrostem ryzyka porodu przedwczesnego.

Bardzo ważny jest jak najszybszy kontakt z lekarzem, gdy pojawią się niepokojące objawy, takie jak krwawienie z dróg rodnych czy silny ból brzucha.

Bibliografia

  • Bręborowicz G., Położnictwo i ginekologia, Wydanie II. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2015.
  • Placenta Praevia and Placenta Accreta: Diagnosis and Management. The Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG).
  • https://www.uptodate.com/contents/placenta-previa-management
Opublikowano: ; aktualizacja: 23.05.2019

Oceń:
4.8


  • Tagi:

Może cię

Ciąża a zwierzęta domowe

Ciężarne kobiety posiadające zwierzęta domowe, zastanawiają się czy jest to bezpieczne dla nich, jak i ...

Zapalenie dziąseł w ciąży

Ze względu na zmiany hormonalne, zachodzące podczas ciąży, dziąsła stają się bardziej wrażliwe na bakterie ...

Salmonella w ciąży – objawy, leczenie, zagrożenia

Panuje przekonanie, że w czasie ciąży kobiety powinny unikać kontaktu z niektórymi zwierzętami, zwłaszcza z ...

Kalendarz badań w ciąży

Współczesna medycyna umożliwia leczenie niektórych wad rozwojowych w czasie ciąży lub po jej rozwiązaniu, dlatego ...

Krwawienie w ciąży - co to może oznaczać?

Ciąża bez względu na kulturę, religię czy tradycje jest traktowana jako stan wyjątkowy i ochronny. ...

Krioprezerwacja płodności – mrożenie zarodków

Mrożenie zarodków jest jednym z najbardziej kontrowersyjnych faktów dotyczących zapłodnienia poza ustrojem kobiety. Krioprezerwacja płodności ...

Przedwczesne oddzielenie łożyska

Przedwczesne oddzielenie łożyska jest to stan wymagający szybkiego rozpoznania i leczenia. Może stanowić zagrożenie dla ...

Zaparcia w ciąży

Ciąża to szczególny stan, w którym zachodzą zmiany hormonalne w organizmie kobiety. Hormony powodują wiele ...

Niedotlenienie płodu

Niedotlenienie płodu jest jednym z największych zagrożeń dla dziecka. Może do niego dojść podczas trwania ...

Choroby przenoszone drogą płciową a ciąża

Choroby przenoszone drogą płciową w większości bez wątpienia mają wpływ na ciążę. Istnieją badania, które ...

Cukrzyca ciążowa – objawy i powikłania

W większości przypadków mamom cierpiącym na cukrzycę ciążową udaje się urodzić zdrowe dzieci. Nieleczona cukrzyca ...

Zgaga w ciąży

Zgaga to częsta dolegliwość oraz jeden z objawów ciąży. Zmiany zachodzące w układzie pokarmowym oraz ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon