Czy obrzęki w ciąży są groźne? Czy mogą oznaczać chorobę?

Obrzęki występują u znacznego odsetka ciężarnych pod koniec trwania ciąży. Na ogół jest to niegroźny skutek ucisku na żyłę główną dolną. Pojawiają się głównie wokół kostek. Jednak przyczyną wystąpienia obrzęków może być również zagrażająca ciąży choroba ogólnoustrojowa matki. Diagnostyka i leczenie obrzęków ciążowych uzależnione są od stanu klinicznego kobiety oraz ich prawdopodobnej przyczyny.

Wpływ ciąży na organizm kobiety

Rozwój ciąży w istotny sposób zmienia między innymi gospodarkę hormonalną organizmu kobiety oraz wzajemne stosunki między strukturami anatomicznymi położonymi w jamie brzusznej. Z punktu widzenia rozwoju obrzęków istotne znaczenie ma zwiększenie objętości krążącej w naczyniach krwi. Głównym tego powodem jest wzrost objętości osocza prawie o połowę.

Kolejne działanie progesteronu to poszerzenie naczyń krwionośnych dzięki, któremu spada ciśnienie tętnicze krwi. Z kolei rosnąca ciężarna macica wraz z czasem trwanie ciąży wywołuje coraz większy nacisk na żyłę główną dolną oraz żyły biodrowe. Są to naczynia, którymi krew żylna odpływa z kończyn dolnych w kierunku serca. Podczas leżenie na wznak lub na prawym boku nacisk ten jest największy i najbardziej upośledza odpływ krwi z kończyn dolnych.

Przyczyny obrzęków podczas ciąży

Najczęściej obrzęki zaczynają się pojawić w drugiej połowie ciąży, a najbardziej doskwierają w ostatnim trymestrze. Jest to związane bezpośrednio z najczęściej występującym mechanizmem powstawania obrzęków ciążowych. Są one mianowicie związane z uciskiem na naczynia żylne. Utlenowana krew wypompowana z dużą siłą przez serce dopływa do tkanek i komórek organizmu człowieka naczyniami tętniczymi. Najmniejsze tętniczki przechodzą w naczynia włosowate, w których zachodzi właściwa wymiana między krwią a komórkami. Następnie uboższa w tlen krew wraca do serca naczyniami żylnymi, a krew płynąca z kończyn dolnych do serca musi dodatkowo pokonać siłę grawitacji.

Ciężarna macica rosnąca wraz z rozwojem płodu ze względu na bliskie sąsiedztwo żyły głównej dolnej oraz żył biodrowych wspólnych może powodować utrudnienia w przepływie krwi przez te naczynia. Im starsza ciąża, tym macica jest większa i wywierany przez nią ucisk na żyły również jest większy. Naczynia żylne są bardziej podatne na ucisk niż tętnice ze względu na różnice w budowie ich ściany. Zmniejszenie światła żyły głównej dolnej powoduje utrudnienie odpływu krwi z kończyn dolnych. To z kolei prowadzi do dłuższego przebywania krwi w mniejszych żyłach i powstawania tak zwanych przesięków, czyli przenikania płynu z naczynia do przestrzeni międzykomórkowej.

Ten zbierający się śródtkankowo płyn tworzy obrzęk. Na ogół obejmuje on stopy i podudzia. Najczęściej obrzęki spowodowane są długotrwałym przebywaniem w pozycji siedzącej lub stojącej co jest związane z utrudnieniem odpływu krwi ze względu na oddziaływanie grawitacji oraz po leżeniu płasko na plecach co związane jest przede wszystkim w nadmiernym uciskiem ciężarnej macicy na struktury naczyniowe.

Czy obrzęki w ciąży mogą oznaczać groźną chorobę?

Obrzęki opisane powyżej na ogół nie wiążą się z poważnym stanem klinicznym, a ich występowanie jest związane głównie z dyskomfortem ciężarnej. Niestety, obrzęki w ciąży mogą być również objawem choroby. Taka sytuacja może mieć miejsce w przypadku choroby związanej z ciążą oraz choroby występującej niezależnie od istnienia ciąży. W pierwszym przypadku przyczyną może być stan przedrzucawkowy, czyli powikłanie ciążowego nadciśnienia tętniczego. Obrzęki w tym wypadku spowodowane są duża utratą białka z moczem i co za tym idzie przenikaniem dużych ilości płynu poza naczynia krwionośne.

Takie obrzęki mogą dotyczyć całego ciała, nie tylko kończyn dolnych. Inną patologią, która może wystąpić w związku z ciążą oraz spowodować wystąpienie obrzęków, jest ostre stłuszczenie wątroby ciężarnych. Jest to choroba o bardzo poważnym rokowaniu, która związana jest z występowaniem wielu innych niż obrzęki objawów. Choroby mogące powodować obrzęki, a nie związane bezpośrednio z istnieniem ciąży i mogące wystąpić również u kobiet nie będących w ciąży oraz mężczyzn, to między innymi:

Należy pamiętać, że wszystkie obrzęki występujące poza granicą podudzi, a szczególnie na twarzy oraz takie, które narastają szybko, należy zgłosić lekarzowi. Łatwą metodą do określenia, czy obrzęk narasta szybko jest codzienne ważenie się.

Leczenie obrzęków w czasie ciąży

W przypadku kiedy jedyną przyczyną powstawania obrzęków występujących w obrębie kończyn dolnych jest ucisk na żyłę główną dolną przez ciężarną macicę, pomocne będzie leżenie na lewym boku z lekko uniesionymi kończynami dolnymi (wystarczy podłożyć pod pięty wałek na przykład z koca o średnicy kilkunastu centymetrów). Poza tym pomoce jest unikanie długiego siedzenia oraz przebywania w pozycji stojącej.

Ponadto nie należy stosować nadmiernej ilości soli kuchennej, nie zapominając przy tym, że dostarcza ona jednak ważnych mikroelementów, toteż jej absolutne wyeliminowanie z diety nie jest w tym przypadku wskazane. Kiedy przyczyną wystąpienia obrzęków jest choroba związana z ciążą czy też występująca niezależnie od niej, ale w trakcie trwania ciąży, leczenie może być trudne i wymagać hospitalizacji.

Opublikowano: ; aktualizacja: 03.07.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Przyczyny obrzęków

Obrzęki, czyli powiększenie objętości danej części ciała lub danego narządu, związane z nagromadzeniem się większej ...

Obrzęk nóg w ciąży

Obrzęki nóg, w tym głównie stóp to typowy problem okresu ciąży, dotykający bardzo dużą część ...

Obrzęki a choroby serca

Obrzęki są wywołane nadmiernym gromadeniem się wody poza naczyniami i komórkami. Najczęstszą chorobą serca, w ...

28 tydzień ciąży

Kolejny już miesiąc III trymestru ciąży wiąże się z dynamicznym przybywaniem płodu na wadze oraz ...

Przyczyny obrzęków

Dlaczego dochodzi do zachwiania bilansu wodnego w ustroju, zatrzymywania wody i powstawania obrzęków? Skąd bierze ...

Opuchlizna w ciąży

Obrzęki to nadmierne gromadzenie się płynu w tkankach i jamach ciała wskutek ogólnoustrojowego zaburzenia gospodarki ...

Obrzęk kostek – przyczyny, leczenie i domowe sposoby na opuchnięte kostki

Obrzęki kostek są częstą dolegliwością, z którą zmagają się zwłaszcza osoby starsze. Wśród przyczyn opuchlizny ...

Obrzęki – jakie są przyczyny obrzęków miejscowych i uogólnionych

Obrzęk (inaczej opuchlizna) jest w medycynie objawem dość często spotykanym, którego przyczyny są bardzo różnorodne, ...

Omdlenia i zawroty głowy w ciąży

Omdlenia i zawroty głowy są zjawiskiem, z którym boryka się wiele kobiet podczas ciąży. Przyczyny ...

Drenaż limfatyczny

Drenaż limfatyczny nazywany jest również masażem uciskowym. Jest on jedną z częściej stosowanych metod leczenia ...

Obrzęki a nadmiar wody w organizmie

Jeżeli obrzęki pojawiają się rzadko, szybko ustępują samoistnie i nie towarzyszą im inne objawy, zwykle ...

Obrzęki w ciąży

Obrzęki nóg oraz rąk w czasie ciąży są powszechnym problemem u ciężarnych. Szacuje się, że ...

Komentarze (0)