Ciąża a anemia

Anemia w ciąży jest rzadko spotykana. Natomiast tzw. „anemia fizjologiczna” lub „anemia ciężarnych” może dotyczyć sporej grupy przyszłych mam. Jej główną przyczyną jest zbyt niska podaż żelaza w diecie, dlatego najczęściej wystarczy zapewnić dodatkową suplementację tego pierwiastka na okres ciąży.

Co to jest anemia?

Z prawdziwą niedokrwistością mamy do czynienia kiedy wynik morfologii, czyli badania krwi pokazuje, że poziom stężenia hemoglobiny osiągnął wartość poniżej 11 g/dL. Specyficzną odmianą tej przypadłości jest tzw. anemia fizjologiczna występująca u ciężarnych. Charakteryzuje się ona tym, że u wcześniej zdrowej młodej kobiety w trakcie ciąży jej badania wykazują niższą wartość hemoglobiny w porównaniu do jej stężenia sprzed tego okresu, ale zawsze powyżej 11 g/dL. Sytuacja taka może mieć miejsce, ponieważ w ciągu tych dziewięciu miesięcy organizm przyszłej mamy podlega wielu przemianom. Przykładem takiej zmiany jest nieproporcjonalny wzrost liczby krwinek czerwonych w stosunku do objętości elementu płynnego krwi, jakim jest osocze. Daje to efekt rozcieńczenia krwi, czyli w 1 dL znajdzie się mniej erytrocytów, których składnikiem jest hemoglobina. Idąc dalej tym tropem na 1 dL krwi przypadnie mniej gram hemoglobiny.

Każda kobieta, która jest w ciąży pod regularną opieką lekarza z pewnością raz w miesiącu będzie miała zlecone badanie krwi, dzięki czemu między innymi poziom hemoglobiny będzie stale kontrolowany. Wszelkie odstępstwa od normy powinny zostać szybko wychwycone przez czujnego położnika. W każdym przypadku wykrycia niedokrwistości należy poszukiwać jej przyczyn, ponieważ tylko leczenie nacelowane na podłoże problemu będzie skuteczne.

Suplementacja żelaza a dieta

Najczęstszą przyczyną niedokrwistości ciężarnych jest niedobór żelaza, niezbędnego składnika budulcowego hemoglobiny. W ciąży znacznie wzrasta zapotrzebowanie na wiele substancji, w przypadku żelaza zaleca się spożycie średnio 30 mg tego pierwiastka na dobę. W związku z powyższym już od samego początku ciąży, a w przypadku świadomego planowania potomstwa, najlepiej jeszcze wcześniej pomyśleć o dobraniu odpowiedniej diety bogatej w ten pierwiastek. Dodatkowo należy pamiętać, że produkty spożywcze pod względem zawartości żelaza można podzielić na dwie grupy:

  • do pierwszej z nich będą należały te, które zawierają tzw. żelazo hemowe, czyli łatwiej przyswajane przez nas organizm;
  • drugą grupę stanowią produkty roślinne, które zawierają żelazo niehemowe, gorzej przyswajalne, przez co należy dostarczyć go znacznie więcej organizmowi, żeby osiągnąć ten sam efekt co przy produktach z pierwszej grupy. Dla ułatwienia decyzji w co warto wzbogacić swoją dietę warto zapoznać się z poniższą tabelką.

 

ZAWARTOŚĆ ŻELAZA W 100 GRAMACH PRODUKTÓW SPOŻYWCZYCH

 

PRODUKT SPOŻYWCZY

ZAWARTOŚĆ ŻELAZA

ŻELAZO HEMOWE

Karkówka wołowa

3,2 mg

Polędwica wołowa

3 mg

Szynka wędzona

2,5 mg

Pierś z indyka

1,4 mg

Pierś z kurczaka

1,1 mg

Ryby (średnio)

0,9 mg

Polędwica wieprzowa

0,8mg

ŻELAZO NIEHEMOWE

Płatki zbożowe

24 mg

Kasza gryczana

10,9 mg

Kakao

10,7 mg

Płatki owsiane

10 mg

Fasola, soczewica, soja (suche nasiona)

4-6 mg

Natka pietruszki

5 mg

Gotowany szpinak, buraki, boćwina

3,2 mg

Dodatkowo wiadomo, że żelazo zdecydowanie lepiej się wchłania w połączeniu z witaminą C. Mając to na uwadze można tak skomponować swoje posiłki, żeby nie zabrakło w nich żadnego z tych dwóch składników. Dobrym rozwiązaniem będzie przykładowo wypicie raz dziennie szklanki świeżo wyciśniętego soku z pomarańczy. Natomiast produkty mleczne, zawierające wapń działają zupełnie przeciwnie, a więc utrudniają prawidłowe wchłanianie się żelaza.

Dodatkowa suplementacja żelaza

Jeżeli odpowiednia dieta nie skutkuje, albo po prostu jej realizacja jest kwestią problematyczną, najprawdopodobniej trzeba będzie pomyśleć o suplementacji żelaza dostępnego w aptece. Jest ono dostępne w postaci tabletek, płynów. Część preparatów jest do kupienia bez recepty, natomiast zastosowanie konkretnego z nich zawsze warto przedyskutować ze swoim lekarzem prowadzącym. Niektóre zawierają od razu witaminę C, kwas foliowy, dzięki czemu wszystkie te składniki można przyjmować w postaci jednej tabletki, co jest zdecydowanie bardziej wygodne. W przypadku przyjmowania preparatów dedykowanych kobietom w ciąży żelazo powinno być już zawarte w ich składzie. Podstawą jest zgłaszanie każdego przyjmowanego preparatu swojemu lekarzowi prowadzącemu i przedyskutowanie z nim potrzeby wprowadzenia nowego i/lub możliwości zmiany przyjmowanego dotąd preparatu. Takie postępowanie zagwarantuje bezpieczeństwo i skuteczność wdrożonej terapii.

Żelazo - skutki uboczne

Niestety, u niektórych osób w związku z przyjmowaniem żelaza mogą wystąpić skutki uboczne. Trzeba się liczyć z następującymi możliwościami, głównie są to zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego:

  • występowanie zaparć lub biegunek,
  • nudności,wymioty
  • ciemne zabarwienie stolca.

W sytuacji jeżeli preparaty przyjmowane doustnie nadal nie przynoszą oczekiwanych rezultatów lub są źle tolerowane przez pacjentkę, np. w związku ze skutkami ubocznymi, pozostaje jeszcze podawanie zastrzyków domięśniowych. Niestety w tym przypadku również należy się liczyć z konsekwencjami, takimi jak:

  • bóle, zawroty głowy,
  • spadek ciśnienia tętniczego,
  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe,
  • odczyn alergiczny lub zapalny w miejscu wkłucia.
  • Na szczęście wszystkie te skutki uboczne są kwestią indywidualną i nie u każdego występują.

Ostatecznym krokiem, jeżeli żadna z poprzednich metod nie pomaga, a stężenie hemoglobiny we krwi spadnie poniżej 8 g/Dl, będzie przetoczenie preparatów krwi. Natomiast warto pamiętać, że u dotąd zdrowych kobiet taka sytuacja nie powinna mieć miejsca i najczęściej tak niski poziom hemoglobiny wiąże się ze znaczną utratą krwi.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Jak radzić sobie z mdłościami w ciąży?

Mdłości i wymioty to jedne z najczęstszych dolegliwości w ciąży. Dotyczą około połowy ciężarnych. Wymioty ...

32 tydzień ciąży

W 32 tygodniu ciąży ciało dziecka staje się coraz bardziej zbliżone kształtem do ciała noworodka. ...

Bladość skóry – jakie mogą być przyczyny?

Bladość to subiektywny objaw polegający na zmianie koloru skóry. Może być spowodowana przez wiele dolegliwości ...

Żelazo a planowanie ciąży

Odpowiedni poziom żelaza w diecie kobiety ciężarnej zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia niedokrwistości (anemii) z niedoboru żelaza. ...

Niskie i podwyższone erytrocyty w wynikach badań krwi – co to znaczy?

Erytrocyty (RBC w badaniach krwi) są odpowiedzialne za przenoszenie tlenu. Czerwone krwinki oznacza się w ...

Zapalenie dziąseł w ciąży

Ze względu na zmiany hormonalne, zachodzące podczas ciąży, dziąsła stają się bardziej wrażliwe na bakterie ...

Objawy i leczenie zatrucia ciążowego

Zatrucie ciążowe, zwane gestozą, dotyczy 6-20 % ciężarnych i stanowi jedną z głównych przyczyn zgonu ...

Ciśnienie krwi w ciąży

Problemy z ciśnieniem tętniczym są jednym z częstszych powikłań oraz schorzeń występujących w ciąży. Ocenia ...

Kwas foliowy – niezbędny w ciąży

Kwas foliowy, zwany także folanem, folacyną lub kwasem pteroiloglutaminowym, jest witaminą z grupy B. Jego ...

Anemia w ciąży

Anemia w ciąży rozwija się u większości kobiet. Bywa też ona nazywana niedokrwistością w ciąży. ...

Rzucawka

Rzucawka to określenie drgawek, które mogą wystąpić u kobiety ciężarnej. Te drgawki nie mają związku ...

Niedokrwistość

Niskie stężenie hemoglobiny we krwi określane jest mianem niedokrwistości. Istotne jest wykluczenie niedokrwistości rzekomej (rozcieńczenia ...

Komentarze (0)