Cholestaza ciężarnych

Cholestaza ciężarnych to dość rzadka choroba, rozwijająca się podstępnie, która może zagrażać wzrastającemu wewnątrzłonowo dziecku. Występuje około 1-2 przypadków na 100 ciąż w Polsce. Zazwyczaj ma przebieg lekki. U niektórych pacjentek może dojść do poważnych powikłań, groźnych dla płodu.

Co to jest cholestaza ciężarnych?

Cholestaza ciężarnych to schorzenie dróg żółciowych i wątroby. Zaburzeniu ulega wydzielanie składników żółci. Jednocześnie ich stężenie w organizmie wzrasta, co powoduje charakterystyczne objawy.

Cholestaza w ciąży pojawia się zazwyczaj w 2-3 trymestrze, typowo po 30 tygodniu ciąży. Najczęstszy objaw - świąd - może być słabo nasilony i dobrze tolerowany. Jednak u niektórych pacjentek może całkowicie zaburzać odpoczynek nocny i silnie oddziaływać na sferę psychiczną pacjentki. Szczególnie ważne są tu powikłania, m.in. prowokowanie porodu przedwczesnego i narodziny niedojrzałego noworodka.

Należy dodać, że zwykle w 2-3 tygodniu po porodzie dolegliwości po cholestazie mijają samoistnie, co stanowi ważny czynnik rozpoznawczy tej choroby. Ponadto podkreśla się tendencję geograficzną występowania cholestazy ciężarnych. Zauważono zwiększoną ilość przypadków w Skandynawii i Ameryce Południowej. Także w ciążach mnogich istotny jest wzrost częstości tego schorzenia.

Żółć produkowana jest przez komórki wątrobowe, skąd wydzielana jest do dróg żółciowych. Dalej trafia do przewodu pokarmowego. Głównym zadaniem żółci jest wspomaganie procesu trawienia. W wyniku zmieniających się stężeń hormonów płciowych w organizmie matki, dochodzi do zaburzeń wydzielania kwasów żółciowych do żółci. Tym samym wzrasta ich stężenie w organizmie matki a następnie u płodu.

Objawy cholestazy ciężarnych

Jako pierwszy pacjentka zgłasza najczęściej świąd po wewnętrznej stronie rąk i stóp. Objaw ten nasila się zazwyczaj w nocy, w wyniku wzrostu temperatury ciała. Świąd może także obejmować całe ciało. Nie jest związany z żadnymi zmianami skórnymi. Ponadto w nasilonych przypadkach mogą pojawić się objawy rozwijającej się żółtaczki, jako pierwsze pojawia się żółte zabarwienie oczu.

Świąd w czasie ciąży

Inne choroby przebiegające ze świądem:

  • choroby skóry o podłożu alergicznym albo takie, do których predysponuje ciąża, jak np. rumień guzowaty,
  • choroby nerek w zaawansowanym stopniu,
  • choroby hematologiczne, np. chłoniak Hodgkina, czerwienica prawdziwa,
  • psychogenne podłoże świądu.

W 3 trymestrze ciąży podwyższony poziom kwasów żółciowych i enzymów wątrobowych może także wystąpić w:

  • ostrym stłuszczeniu wątroby ciężarnych,
  • zespole HELLP,
  • stanie przedrzucawkowym i rzucawce.

Choroby wątroby mogą rozwinąć się w każdym wieku, w wyniku wielu mechanizmów. Jednak to okres ciąży jest szczególnie niebezpieczny, ze względu na wpływ chorób matki na rozwijający się płód. Z tego też powodu należy ściśle kontrolować pacjentki z rozpoznaniem cholestazy ciężarnych. Pozwala to w wielu przypadkach na zapobieganie najgroźniejszym powikłaniom i doprowadzenie do prawidłowego porodu.

Jak rozpoznać cholestazę ciężarnych?

U każdej pacjentki zgłaszającej powyższe objawy należy wykonać kilka podstawowych badań, w tym parametry czynności wątroby - stężenie kwasów żółciowych, enzymy wątrobowe, poziom bilirubiny, markery zakażeń wirusowych wątroby. Ważne jest wykluczenie możliwej infekcji wirusowej wątroby pacjentki - WZW A, B, C.

Najczęściej u pacjentki z cholestazą ciężarnych dochodzi do wzrostu stężenia kwasów żółciowych. Zazwyczaj stężenie > 10µmol/L uznawane jest za nieprawidłowe. Jest to najwcześniej występujący objaw, który z dużym prawdopodobieństwem wskazuje grupę pacjentek, u których pojawią się w niedługim czasie kolejne objawy. Po około 2-4 tygodniach od pojawienia się świądu, może rozwinąć się żółtaczka. Ponadto, dość częsty jest wzrost aktywności enzymów wątrobowych. Jednak nie jest to warunek rozpoznania. Nie jest konieczne badanie histopatologiczne wycinka wątroby ciężarnej.

Cholestazę ciężarnych wyklucza obecność dolegliwości ze strony wątroby przed okresem ciąży. Typowo, patologia ta kończy się samoistnie, ale może nawracać w kolejnej ciąży (u 45- 70% pacjentek). W okresie pomiędzy ciążami kobieta z rozpoznaniem cholestazy ciężarnych nie powinna mieć żadnych dolegliwości.

Zazwyczaj objawy cofają się w kilka do kilkunastu dni, a parametry czynności wątroby normalizują się do 4-6 tygodni. Utrzymujące się dolegliwości mogą wskazywać na inną przyczynę cholestazy, jak np. pierwotną marskość żółciową, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, wirusowe zapalenie wątroby typu C.

Przyczyny cholestazy ciężarnych

Nie zostało jednoznacznie udowodnione podłoże cholestazy ciężarnych. Uważa się, że czynniki genetyczne odpowiadają za jej rozwój. Mówi się o zaburzeniach wydzielania kwasów żółciowych przez komórki wątrobowe do dróg żółciowych. Główną przyczyną tych zaburzeń może być podwyższony poziom estrogenów we krwi ciężarnej. Zarówno w 3 trymestrze, jak i w ciążach mnogich, charakterystyczny jest wzrost stężenia estrogenów w organizmie matki, co właśnie predysponuje te okresy do wystąpienia wyżej wymienionych zaburzeń.

Leczenie cholestazy ciężarnych

Najczęściej stosuje się kwas ursodeoksycholowy, który ma za zadanie zwiększyć wydzielanie kwasów żółciowych z komórki wątrobowej do przewodów żółciowych. Preparat ten jest dobrze tolerowany przez pacjentki i nie stwierdzono jego negatywnego wpływu na rozwijający się płód. W wyniku jego stosowania objawy świądu najczęściej znikają albo są minimalne. Inne preparaty takie jak cholestyramina, deksametazon, fenobarbital okazały się nieskuteczne. Jednocześnie są uznawane za szkodliwe dla rozwijającego się płodu.

W leczeniu cholestazy ciężarnych ważna jest także suplementacja witamin takich jak A, D, K u pacjentek z rozpoznaną cholestazą ciężarnych. Z powodu zaburzeń wydzielnia żółci, a tym samym nieprawidłowego wchłaniania tłuszczów, witaminy te nie są wchłaniane w odpowiedniej ilości z pokarmu. Niezbędne okazuje się ich dodatkowe przyjmowanie.

Powikłania po cholestazie ciężarnych

Powikłania po cholestazie ciężarnych mogą obejmować:

Szczególnie dużo powikłań występuje wtedy, gdy stężenie kwasów żółciowych przekracza 40 µmol/L. Uważa się, że to kwasy żółciowe i ich toksyczne metabolity z krwi matki wpływają negatywnie na organizm płodu. Ponadto substancje te wpływają kurcząco na naczynia łożyska i tkankę macicy. Dochodzi do zaburzeń przepływu krwi do rozwijającego się płodu. Może to skutkować jego niedotlenieniem. Jak ostatnie badania wskazują, większa świadomość lekarzy dotycząca tej choroby, wraz ze ścisłym nadzorem pacjentek z rozpoznaną cholestazą, pozwalają zmniejszyć częstość powikłań ze strony płodu.

Cholestaza a rozwiązanie ciąży

Obecnie uważa się, że ciąża powikłana cholestazą ciężarnych powinna być zakończona w 38 tygodniu jej trwania. Natomiast w przypadkach współwystępującej żółtaczki- poród nawet w 36 tygodniu. Jest to spowodowane wyczekiwaniem, w tych przypadkach gdy to możliwe, na jak najlepszą dojrzałość układu oddechowego rozwijającego się płodu. Jednocześnie należy pamiętać, że każdą pacjentkę należy rozpatrywać oddzielnie i wskazania do rozwiązania ciąży mogą ulec modyfikacji.

Cholestaza ciężarnych to schorzenie, które może nawracać w kolejnych ciążach. Warto nadmienić, że wystąpienie tej choroby w ciąży wskazuje grupę pacjentek, które nie mogą stosować antykoncepcji hormonalnej. Jej przyjmowanie może grozić poważnymi powikłaniami ze strony wątroby pacjentki.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.2


Może cię

Zmiany skórne w ciąży – jak zmienia się skóra w ciąży i jakie są choroby skóry w ciąży?

Ciąża jest takim okresem życia kobiety, w którym mogą pojawiać się schorzenia i dolegliwości nieobserwowane ...

Ciąża po trzydziestce – ciąża po 30. roku życia

Ciąża po 30. staje się w dzisiejszych czasach normą. W większości przypadków przebiega ona bez ...

Małowodzie

Małowodzie oznacza małą ilość płynu owodniowego. Stan ten rozpoznaje się, gdy ilość płynu owodniowego między ...

Co to jest zespół znikającego płodu?

Opisany poniżej tzw. zespół znikającego płodu nie jest w pełni wyjaśniony przez medycynę. Nie wszystkie ...

Ból brzucha w ciąży

Bóle brzucha w ciąży, zarówno zlokalizowane w górnych jak i dolnych partiach brzucha, są częstym ...

Brązowe upławy w ciąży

Brązowe upławy w ciąży, szczególnie na samym początku mogą oznaczać problemy z zagnieżdżeniem się zarodka ...

Ból krocza w ciąży

Ból krocza to jedna z dolegliwości jaką zgłaszają kobiety w ciąży. Bóle w kroczu są ...

Zakażenie wewnątrzmaciczne

O zakażeniu mówimy w sytuacji, gdy do organizmu gospodarza wnikają drobnoustroje i namnażają się w ...

11 tydzień ciąży

Ciężarna powoli zbliża się do końca pierwszego trymestru ciąży. Od tej pory zarodek wchodzi w ...

30 tydzień ciąży

Długość ciemieniowo-siedzeniowa dziecka wynosi na tym etapie ciąży 27 centymetrów, a masa płodu - 1300 ...

Wpływ promieniowania na ciążę

Jednym z czynników szkodliwych dla przyszłej matki i jej ciąży jest promieniowanie. Jest ono niebezpieczne ...

Stan przedrzucawkowy – jakie są przyczyny i objawy?

Stan przedrzucawkowy, czyli zatrucie ciążowe dotyczy około 5 % kobiet ciężarnych. Bardzo ważne jest jego ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon