Żółtaczka u noworodka

Brak zdjęcia

19 sierpnia 2013

Żółtaczka fizjologicznie występująca u noworodków jest zjawiskiem dość powszechnym. Żółte zabarwienie skóry i oczu to następstwo nadmiernej produkcji bilirubiny we krwi dziecka. Wyróżnia się kilka typów żółtaczki – fizjologiczną, wcześniaków, związaną z karmieniem piersią oraz związaną z karmieniem mlekiem matki. Przy łagodnym do umiarkowanego poziomie żółtaczki organizm sam usunie nadmiar bilirubiny przed ukończeniem 2 tygodnia życia.

Żółtaczka noworodków

Występująca często u noworodków żółtaczka bierze swoją nazwę od żółtawego odcienia skóry i oczu, będącego skutkiem nadmiernej ilości bilirubiny we krwi dziecka. Bilirubina jest produktem fizjologicznego rozpadu krwinek czerwonych. Normalnie bilirubina jest odfiltrowywana z krwi w wątrobie i w postaci żółci jest wydalana za pośrednictwem jelit.

Z żółtaczką u noworodka mamy do czynienia, jeśli ilość bilirubiny wzrasta szybciej niż wątroba noworodka może ją odfiltrować i wydalić. Zdarza się tak, kiedy:

  • noworodki mogą produkować więcej bilirubiny niż osoby dorosłe, ponieważ wykazują szybszą wymianę krwinek czerwonych,
  • wątroba noworodka nadal się rozwija i może nie być w stanie usunąć odpowiedniej ilości bilirubiny z krwi,
  • zbyt duża ilość bilirubiny jest z powrotem wchłaniana w jelitach, zanim dziecko pozbędzie się jej ze stolcem.

U niektórych dzieci wysokie stężenie bilirubiny – zwykle przekraczające 25 mg – może skutkować głuchotą, porażeniem mózgowym lub innymi postaciami uszkodzenia mózgu. W bardziej sporadycznych przypadkach żółtaczka może wskazywać na obecność innej choroby, np. infekcji lub problemów z tarczycą.

Jakie są typy żółtaczki?

Żółtaczka fizjologiczna

Występuje ona u większości noworodków – jest to stan łagodny wynikający z niedojrzałości wątroby dziecka, a co za tym idzie, z powolnego metabolizmu bilirubiny. Zwykle pojawia się w 2 do 4 dniu życia i ustępuje samoistnie przed ukończeniem 2 tygodnia życia.

Żółtaczka wcześniaków

Występuje często u wcześniaków, ponieważ nie są one jeszcze gotowe do skutecznego wydalania bilirubiny. Żółtaczkę u dzieci urodzonych przedwcześnie trzeba leczyć, aby zbyt wysokie stężenie bilirubiny nie doprowadziło do powikłań.

Żółtaczka związana z karmieniem piersią

Ten typ żółtaczki może wystąpić, gdy dziecko karmione piersią nie otrzymuje od matki dostatecznej ilości mleka, co może być skutkiem trudności z karmieniem lub niedostatecznej produkcji mleka przez gruczoły matki. Problem wynika z niedostatecznej ilości otrzymywanego pokarmu, a nie z jego jakości.

Żółtaczka związana z mlekiem

U około 2% dzieci karmionych piersią żółtaczka może być powodowana przez substancje znajdujące się w mleku matki, które skutkować mogą wzrostem stężenia bilirubiny we krwi. Substancje obecne w mleku matki mogą hamować wydalanie bilirubiny za pośrednictwem jelit. Ten typ żółtaczki zaczyna się w okresie pierwszych 3 do 5 dni życia i ustępuje powoli w okresie od 3 do 12 tygodni.

Niezgodność grupy krwi (problemy ze zgodnością czynnika Rh lub AB0)

Żółtaczka z powodu niezgodności grupy krwi może zacząć się już w pierwszym dniu życia. Jeśli dziecko ma inną grupę krwi niż matka, jej organizm może produkować przeciwciała niszczące krwinki czerwone noworodka. Powoduje to nagłe nagromadzenie bilirubiny we krwi dziecka. Problemy ze zgodnością czynnika Rh powodowały kiedyś najpoważniejsze postacie żółtaczki, lecz obecnie można im zapobiegać podając matce w czasie 72 godzin od chwili porodu zastrzyk z immunoglobuliny Rh, który zapobiega produkcji przeciwciał, które mogą zagrażać jej dziecku.

Objawy i rozpoznanie żółtaczki u noworodków

Żółtaczka u noworodka pojawia się zwykle w 2 lub 3 dniu życia. Najpierw pojawia się na twarzy i głowie, następnie jej oznaki widoczne są na kolejnych partiach ciała dziecka – na klatce piersiowej i brzuchu, a w końcu na nogach. Może także pojawić się zażółcenie gałek ocznych. Wiele dzieci jest obecnie wypisywanych z oddziałów położniczych w 1 lub 2 dniu życia. Najlepiej jest, aby dzień lub dwa dni po wypisie dziecko zobaczył lekarz i sprawdził, czy nie ma oznak występowania żółtaczki u noworodka. Także rodzice powinni dokładnie obserwować swoje nowo narodzone dziecko. Jeśli tylko pojawią się charakterystyczne zażółcenia na skórze, należy skontaktować się z pediatrą, który oceni stan malucha.

W przychodni możliwe będzie zbadanie stężenia bilirubiny w próbce krwi pobranej od dziecka. W niektórych gabinetach używany jest miernik świetlny w celu uzyskania przybliżonego wyniku, a dopiero jeśli uzyskany z niego wynik będzie wysoki, pobrana zostanie próbka krwi w celu dokładniejszego badania. Określenie, na ile poważna jest żółtaczka u noworodka, jest zmienne i zależy od tego, ile godzin ma dziecko i od obecności innych chorób.

Kiedy należy wezwać lekarza?

Należy niezwłocznie wezwać pomoc lekarską, jeśli:

  • żółtaczka u noworodka zostanie zauważona w okresie pierwszych 24 godzin życia,
  • objawy żółtaczki rozprzestrzeniają się i są coraz bardziej widoczne,
  • u dziecka pojawia się wysoka gorączka,
  • obserwuje się zmiany w zachowaniu dziecka.

Nie należy czekać z powiadomieniem lekarza, jeśli barwa skóry dziecka ciemnieje, dziecko źle się czuje, jest bardziej senne niż zwykle. Trudno jest ocenić żółtaczkę u noworodka wyłącznie wzrokowo, więc każdy maluch, którego skóra ma żółty odcień i którego oczy mają barwę żółtawo-brązową, musi zostać zbadany przez lekarza.

Leczenie żółtaczki u noworodka

Przy łagodnym do umiarkowanego poziomie żółtaczki u noworodka organizm sam poradzi sobie z usuwaniem nadmiaru bilirubiny przed ukończeniem 2 tygodnia życia. W przypadku wysokiego poziomu żółtaczki można zastosować fototerapię – leczenie z zastosowaniem specjalnego światła, ułatwiającego organizmowi pozbywanie się bilirubiny.

Częstsze karmienie piersią lub uzupełnienie karmienia odżywką pomoże noworodkowi w usunięciu bilirubiny ze stolcem. W rzadkich przypadkach konieczna może być wymiana krwi, aby dziecko otrzymało świeżą krew pozbawioną bilirubiny. Jeśli u dziecka pojawi się żółtaczka, która zdaje się mieć związek z mlekiem matki, lekarz może zalecić czasowe przerwanie karmienia piersią. W tym czasie można odciągać mleko, aby nie ustała jego produkcja i aby można było wznowić karmienie piersią po normalizacji sytuacji.

Jeśli stężenie bilirubiny jest wysokie, dziecko może być ponownie hospitalizowane. Gdy poziom bilirubiny spadnie i leczenie zostanie zakończone, nawrót choroby i konieczność ponownego leczenia są mało prawdopodobne.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Drgawki u dziecka

Drgawki u dzieci wywołane są przez niekontrolowane, nieprawidłowe wyładowania w określonych grupach neuronów. Zawsze stanowią ...

Antykoncepcja hormonalna a wątroba

Antykoncepcja hormonalna nie jest obojętna dla wątroby. Do przeciwwskazań do stosowania antykoncepcji hormonalnej należą takie ...

Woskowina w uszach u dziecka

Tworzenie się woskowiny w uchu (a konkretnie w przewodzie słuchowym zewnętrznym) jest zjawiskiem fizjologicznym, mającym ...

Próby wątrobowe

Próby wątrobowe to badanie krwi służące przede wszystkim do diagnozowania żółtaczki (najczęstszy objaw chorób wątroby). ...

Zespół Westa

Zespół Westa (zwany także napadami zgięciowymi) jest to choroba z kręgu encefalopatii padaczkowych. Encefalopatia oznacza ...

Niedokrwistość u dzieci

Niedokrwistość (inaczej anemia) to zbyt niskie stężenie hemoglobiny we krwi, obniżony hematokryt krwi, a do ...

Polekowe uszkodzenie wątroby

Żółtaczka polekowa jest rodzajem toksycznego uszkodzenia wątroby powstałego w wyniku działania leków i ich metabolitów ...

Grzybica skóry u dzieci

Grzybica u dziecka to najczęściej wynik zakażenia grzybami z rodzaju Candida, rzadziej grzybami z rodzaju ...

Żółtaczka mechaniczna – przyczyny, objawy, leczenie

Żółtaczka to objaw chorobowy polegający na żółtawym zabarwieniu skóry i błon śluzowych. Występuje głównie w ...

Jak chronić dziecko przed infekcjami w okresie jesienno-zimowym?

Dzieci, szczególnie najmłodsze – uczęszczające do przedszkoli i żłobków, chorują na infekcje układu oddechowego kilka ...

Żółtaczka

Żółtaczka (łac. icterus) to objaw polegający na zażółceniu twardówek oczu, błon śluzowych i skóry, powstający ...

Rak przewodów żółciowych (rak dróg żółciowych)

Rak przewodów żółciowych (łac. cholangiocarcinoma) należy do nowotworów złośliwych, które rozwijają się w drogach żółciowych. ...

Komentarze (0)