Zespół dziecka potrząsanego

Zespół dziecka potrząsanego nazywany jest skrótem SBS (od angielskiego shaken baby syndrome). Jak sama nazwa wskazuje syndrom dziecka potrząsanego jest to zespół objawów powstałych w wyniku potrząsania małym dzieckiem, w szczególności niemowlęciem. SBS jest przyczyną licznych konsekwencji zdrowotnych, prowadzi do zaburzeń funkcji zarówno fizycznych, jak i i psychicznych, a nawet do śmierci dziecka.

Tragiczne skutki krzywdy

Zdaniem badaczy aż 20 proc. dzieci umiera z powodu konsekwencji urazów w zespole dziecka potrząsanego. Pozostała grupa doznaje różnego stopnia upośledzenia umysłowego lub szeregu zaburzeń neurologicznych, które objawiają się często w późniejszym wieku. Tylko w około 30 proc. przypadków konsekwencje zespołu dziecka potrząsanego nie dają o sobie znać w późniejszych latach.

Zespół dziecka potrząsanego dotyczy na ogół chłopców. Osobami odpowiedzialnymi za zaistniałą sytuację są przeważnie mężczyźni będący ojcami biologicznymi dzieci czy też partnerzy matek. Do czynników ryzyka należą:

  • młody wiek rodziców,
  • niski poziom intelektualny rodziców,
  • ciężkie warunki ekonomiczne,
  • nałogi w rodzinie, zwłaszcza alkoholizm.

Nie oznacza to jednak, że do potrząsania dzieckiem nie są skłonni rodzice wykształceni i dobrze sytuowani. Zdarza się, że potrząsanie dzieckiem jest nieporadną próbą uspokojenia malucha, a jednocześnie ujściem negatywnych emocji rodzica. Życie w stresie, ciągłe napięcie nerwowe skutkuje niejednokrotnie wyładowaniem frustracji właśnie na dziecku.

Do czego może prowadzić potrząsanie dzieckiem?

Gwałtowne potrząsanie małego dziecka powoduje, że jego główka waha się w niekontrolowany, bezwładny sposób. Przyczyną tego są zbyt słabe mięśnie w strukturze szyi u takich maluchów. Podczas potrząsania może dochodzić do stłuczenia i uszkodzenia tkanki mózgowej dziecka, co doprowadza do zniszczenia komórek układu nerwowego. Pękanie naczyń krwionośnych doprowadza do krwawień wewnątrzczaszkowych (powstają krwiaki podtwardówkowe i podpajęczynówkowe), a także krwawień do siatkówki oka dziecka. Powyższe urazy u dzieci doprowadzają do uszkodzeń w strukturze mózgu, niedotlenienia mózgu, a także jego obrzęku.

Klasyczna triada objawów występujących w zespole dziecka potrząsanego to:

  • krwiaki podtwardówkowe,
  • obrzęk mózgu,
  • krwotoki w siatkówce.

U niektórych dzieci widoczne są liczne siniaki w miejscach, w których dziecko było trzymane podczas potrząsania. Zdarzają się także złamania żeber oraz kości długich, czyli kości rąk i nóg.

Objawy zespołu dziecka potrząsanego

Rozległość uszkodzeń i objawy zależą głównie od czasu trwania, a także siły i intensywności potrząsania dziecka. W zespole dziecka potrząsanego mogą początkowo występować subtelne objawy, takie jak:

  • nadmierna ospałość niemowlęcia,
  • drażliwość,
  • osłabienie odruchów ssania i połykania,
  • brak uśmiechu i gaworzenia,
  • niedobory masy ciała,
  • częste wymioty,
  • problemy ze skupianiem wzroku na przedmiotach i ludziach,
  • problemy z oddychaniem.

Są to jednak objawy bardzo niespecyficzne i na ich postawie nie stawia się rozpoznania. W wieku późniejszym u takich dzieci z powodu uszkodzenia tkanki mózgowej występują liczne odstępstwa neurologiczne. Możliwa jest częściowa albo całkowita ślepota, utrata słuchu, problemy z mową, różnego stopnia upośledzenie umysłowe, padaczka oraz ogólne problemy w rozwoju psychoruchowym.

Rozpoznanie zespołu dziecka potrząsanego

Proces diagnostyczny w celu postawienia rozpoznania zespołu dziecka potrząsanego jest trudny. Powinno się ono opierać na 100-procentowych dowodach, gdyż pociąga to za sobą liczne konsekwencje prawne dla opiekunów dziecka. Lekarze podejrzewając zespół dziecka potrząsanego powinni zwrócić uwagę na widoczne w badaniach obrazowych i w badaniu osobistym dziecka cechy:

  • krwotoki w obrębie siatkówki oka, które są bardzo poważnym dowodem na używanie przemocy w stosunku do dziecka, gdyż bardzo rzadko występują po zwykłych obrażeniach,
  • pęknięcia struktury kostnej czaszki,
  • krwiaki podtwardówkowe, czyli nagromadzenie krwi pod oponą twardą mózgu powodujące ucisk na tkankę mózgową,
  • pęknięcia żeber i kości kończyn górnych i dolnych,
  • siniaki w obrębie głowy, szyi oraz klatki piersiowej.

Badania w zespole dziecka potrząsanego

Powyższe odchylenia wynikające z potrząsania dziecka najlepiej uwidaczniają badania obrazowe. Zaliczamy do nich tomografię komputerową i rezonans magnetyczny. Tomografia komputerowa powinna być badaniem pierwszego rzutu. Pozwala ona na uwidocznienie zmian w strukturze kostnej czaszki, a także w tkance mózgowej. Badanie rezonansu magnetycznego jest badaniem potwierdzającym, które daje dokładniejsze wyniki. Do stwierdzenia pęknięć czy złamań w obrębie czaszki wystarczające jest badanie radiologiczne kości czaszki.

Zespół dziecka potrząsanego jest zjawiskiem niedoszacowanym. Nie są prowadzone żadne wiarygodne statystyki dotyczące rozpowszechnienia tego zjawiska.

Podstawową przyczyną wyzwalającą spiralę przemocy w stosunku do dziecka jest najczęściej jego płacz i bezradność, a także narastające poczucie złości u opiekunów. Płaczące niemowlę często jest przyczyną wzrostu poziomu agresji, a nieudane próby uspokojenia go doprowadzają do użycia siły. Dlatego tak ważne jest rozpowszechnienie wiedzy o tym problemie i uświadomienie dorosłym skutków jakie może wywołać chwila słabości i użycia siły względem płaczącego dziecka.

Opublikowano: ; aktualizacja: 31.10.2017

Oceń:
4.8


Może cię

Co na odporność u dziecka? Jak wzmocnić organizm?

Spadek odporności u dzieci odnotowuje się najczęściej w okresie jesienno-zimowym. Niska odporność u małych dzieci ...

Wideo – Jak ocenić, czy dziecko prawidłowo rośnie?

Do oceny wzrostu dziecka przeznaczone są specjalne siatki centylowe opracowane dla określonych populacji. Uwzględniają one ...

Przemoc wśród dzieci

Przemoc wśród dzieci jest powszechna i niebezpiecznie rośnie. Brak zdecydowanych działań ze strony dorosłych wzmacnia ...

Wady serca u dzieci

Największe ryzyko powstania wady serca w życiu płodowym przypada między 3 a 8 tygodniem ciąży, ...

Ból gardła u dziecka

Ból gardła, mimo że najczęściej nie jest objawem poważnych chorób, może być uciążliwy dla dzieci. ...

Wymioty u dziecka – co robić, gdy dziecko wymiotuje?

Wymioty, którym towarzyszą nudności i biegunka, to częsta dziecięca przypadłość. Zwykle wywoływane są one przez ...

Anemia z niedoboru żelaza u dziecka

Żelazo stanowi składnik mineralny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania i zdrowia organizmu. Każda krwinka czerwona zawiera ...

Wideo – Jak pomóc dziecku, które się moczy?

Jak pomóc dziecku, które się moczy? W godzinach wieczornych ograniczamy podawanie płynów, w tym napojów ...

Plagiocefalia – przyczyny, leczenie, rehabilitacja i zapobieganie płaskiej głowy u dziecka

Plagiocefalia, znana również jako zespół spłaszczonej główki lub skośnogłowie, to deformacja czaszki polegająca na jej ...

Przemoc seksualna w związku

Przemoc seksualna jest pojęciem ogólnie znanym, mniej osób wie, że może występować w rodzinie. Ofiarami ...

Domowe sposoby na przeziębienie u dziecka

Przeziębienie to infekcja górnych dróg oddechowych, której przyczyną są wirusy. Choroba przeziębieniowa łatwo rozprzestrzenia się ...

Zespół Goldenhara – co to jest, jakie są objawy i leczenie?

Zespół Goldenhara to choroba genetyczna dająca szereg ciężkich objawów w postaci deformacji i narządowych. Nie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon