Ząbkowanie

Czas i kolejność wyrzynania się zębów, mimo ustalonych norm, bywają u dzieci różne. Jedne błyszczą pierwszymi "perełkami" już w wieku czterech miesięcy, a u innych maluchów trwa to zdecydowanie dłużej, niejednokrotnie przyprawiając rodziców o poważny niepokój. Ząbkowanie powinno się zakończyć około drugiego roku życia. Wbrew powszechnemu przekonaniu, zacząć dbać o zęby dziecka należy zanim się one jeszcze pojawią.

Pierwsze zęby – kiedy się pojawiają?

Pojawienie się pierwszych ząbków u dziecka to dla rodziców zwykle ogromny powód do radości i dumy. To moment niecierpliwie wyczekiwany. Trudno więc dziwić się, że kiedy mija kilka miesięcy, a ząbków nie widać, rodzice zaczynają się niepokoić.

Zwykle pierwsze ząbki wyrzynają się zwykle około 6–8 miesiąca życia dziecka – najczęściej są to dolne siekacze (tzw. jedynki). Następnie zęby pojawiają się parami w odstępach około dwóch miesięcy. Proces ząbkowania u zdrowego dziecka kończy się około drugiego roku życia – ostatecznie dziecko powinno mieć 20 mlecznych zębów. Wymiana „mleczaków“ na zęby stałe zaczyna się około 6–7 roku życia.

Opóźnione ząbkowanie

To, kiedy u malucha zacznie się ząbkowanie i w jakiej kolejności będą się one pojawiały, bywa (mimo przyjętych norm) sprawą indywidualną. U niektórych dzieci ząbkowanie ma miejsce w wieku czterech miesięcy, a u innych proces ten trwa znacznie dłużej, co niejednokrotnie staje się powodem niepokoju rodziców. W przypadku pojawienia się ząbków w terminie innym niż uznany za normalny, należy przede wszystkim odnieść się do czasu, w jakim zęby pojawiały się u rodziców. Może się okazać, że w danej rodzinie ząbkuje się zawsze później i jest to jak najbardziej normalne. Mimo wszystko warto podzielić się swym niepokojem z lekarzem pediatrą, który bardziej wnikliwie spojrzy na problem i od razu uspokoi rodziców bądź poprosi o wykonanie prostych badań wskazujących na przyczynę obserwowanego zaburzenia.

Wśród najczęstszych przyczyn opóźnionego ząbkowania wymienia się:

  • wcześniactwo,
  • niedokrwistość,
  • zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej,
  • niedożywienie i niedobory witamin i mikroelementów,
  • niedoczynność tarczycy.

Są również przyczyny występujące rzadziej, które może wskazać lekarz po dokładnym zebraniu wywiadu z rodzicami i zbadaniu dziecka.

Objawy ząbkowania

Na szczęście wiele dzieci nie odczuwa żadnych przykrych dolegliwości podczas ząbkowania. Może mu jednak towarzyszyć niepokój, rozdrażnienie, krótkotrwale podwyższona temperatura ciała, biegunka i brak łaknienia. Wielu rodziców obserwuje również nadmierne ślinienie się dziecka w okresie pojawiania się zębów. W celu złagodzenia dyskomfortu dziecka zaleca się podanie leków przeciwbólowych w zawiesinie (ibuprofen lub paracetamol) oraz podanie schłodzonego (nie zamrożonego!) gryzaka. Preparaty o miejscowym działaniu znieczulającym (żele z lignokainą) nie są polecane ze względu na dość trudną precyzyjną aplikację i związaną z tym małą skuteczność oraz potencjalnie toksyczne działanie u niemowląt.

W ostatnich latach pojawiły się również na rynku bezpiecznie dla dzieci wyciągi z rumianku w postaci kropelek podawanych bezpośrednio do buzi dziecka, które teoretycznie również sprzyjają łatwiejszemu przejściu przez ząbkowanie.

Jak wspomniano wcześniej, podwyższona krótkotrwale temperatura ciała również bywa objawem ząbkowania. Błędem jest jednak przypisywanie mu temperatury ciała dziecka podwyższonej ponad 38°C. Bardzo często w drugim półroczu życia dziecka rodzice bagatelizują temperaturę nawet 39°C, składając ją właśnie na karb ząbkowania. Gorączka tego rzędu powinna zdecydowanie skłaniać do poszukiwania innej przyczyny – zwykle infekcji wirusowej układu oddechowego lub innej choroby.

Jak dbać o zęby?

Wbrew powszechnemu przekonaniu dbać o zęby dziecka należy zacząć zanim jeszcze się one pojawią. Najlepiej byłoby, gdyby w pierwszym półroczu życia lekarz ocenił jamę ustną i udzielił informacji o prawidłowej higienie. Także wcześniejszy kontakt ze stomatologiem (zanim jeszcze pojawi się problem) pozwoli dziecku na oswojenie się z nim oraz z jego gabinetem, ułatwiając spotkania w przyszłości.

Jeszcze przed ząbkowaniem powinno się po każdym karmieniu przecierać dziąsła wacikiem nasączonym przegotowaną wodą. Po wyrznięciu się zębów powinny one być szczotkowane miękką szczoteczką 2 razy dziennie (ogranicza to kolonizację bakteryjną). U dzieci do ukończenia 2 roku życia należy stosować niewielką ilość pasty z fluorem – wystarczy maźnięcie włókien szczoteczki. Między 2 a 5 rokiem życia ilość pasty nakładanej na szczoteczkę odpowiada wielkości ziarenka grochu.

Ze względu na zwiększone ryzyko próchnicy związane ze spożywaniem pokarmów lub napojów zawierających cukier (soki, napoje gazowane) należy w możliwie największym stopniu ograniczyć ich podawanie. Jeśli już dziecko musi je otrzymywać, to jedynie w porach posiłków, unikać ich należy między posiłkami. Absolutnie powinno się zrezygnować z pojenia dziecka sokiem w nocy – w miarę możliwości zastąpić słodkie napoje zwykłą przegotowaną wodą.

Ząbkowanie a smoczek

Większość rodziców i dzieci nie wyobraża sobie życia bez smoczka – "uspokajacza". Na rynku dostępne są obecnie tzw. smoczki anatomiczne, które pomagają kształtować prawidłowy zgryz dziecka. Rezygnacja z używania smoczka też jest w pełni akceptowalna. Trzeba jednak uważać, żeby dziecko nie nabyło nawyku ssania paluszków, gdyż zwiększa to ryzyko wystąpienia nieprawidłowości zgryzu.

Ze względu na ciągły kontakt smoczka z jamą ustną należy wyjątkowo dbać o jego czystość. Wielu rodziców uważa, że "umycie" smoczka za pomocą własnej śliny jest prawidłowym postępowaniem i przed podaniem dziecku po prostu biorą smoczek do ust. Nic bardziej mylnego. W jamie ustnej dorosłej osoby jest mnóstwo różnych bakterii, w tym próchnicowych, które w ten sposób w przyśpieszonym tempie zostają przekazane dziecku. Takie postępowanie jest absolutnie niedopuszczalne – smoczek należy wyłącznie do dziecka i jedynym sposobem mycia go powinno być użycie wody z mydłem i wyparzenie gorącą wodą.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Niemowlę w podróży

Wyjazd z małym dzieckiem wymaga dobrej organizacji. Dzieci często potrzebują dwa razy więcej bagaży niż ...

Dyskalkulia

Dyskalkulia jest dosyć rzadko diagnozowanym zjawiskiem. Dotyczy ona uczniów ze specyficznymi trudnościami z nauką matematyki. ...

Mózgowe porażenie dziecięce

Mózgowe porażenie dziecięce (inaczej choroba Little'a) to zespół objawów warunkujący niewłaściwe napięcie mięśni, zaburzenie zdolności ...

Wstrząs toksyczny

Zespół wstrząsu toksycznego (ang. toxic shock syndrome – TSS) to niezbyt częsty, lecz bardzo poważny ...

Ząbkowanie

Natura obdarowała człowieka dwoma kompletami zębów – 20. zębami mlecznymi, a kiedy, około 6. rok ...

Dlaczego cukier jest szkodliwy?

Najczęściej słowo „cukier” kojarzymy jednoznacznie z cukrem spożywczym, czyli sacharozą, wytwarzaną z buraków cukrowych lub ...

Pierwszy spacer niemowlęcia

Pierwszy spacer niemowlęcia może się odbyć już w pierwszym tygodniu jego życia. Należy jednak dobrze ...

Borelioza u dziecka

Borelioza to choroba zakaźna, lecz nie można się nią zarazić przez kontakt z osobą chorującą. ...

Ciemieniucha

Ciemieniucha to objaw dziecięcego łojotokowego zapalenia skóry. Występuje często u noworodków. Ciemieniucha przybiera postać szorstkich ...

Refluks żołądkowo-przełykowy u dzieci

Refluks żołądkowo-przełykowy polega na cofaniu się treści żołądkowej z żołądka do przełyku. Może współwystępować z ...

Zaburzenia integracji sensorycznej

Zaburzenia integracji sensorycznej (ang. Sensory Processing Disorders) to dysfunkcja, o której mówi się stosunkowo niewiele, ...

Jak pomóc dziecku, które ząbkuje?

Ząbkowanie to trudny czas dla dziecka i rodziców. Istnieją jednak sposoby na ból i inne ...

Komentarze (0)