Sposoby na otyłość u dzieci

Brak zdjęcia

6 marca 2013

Dzieci, podobnie jak osoby dorosłe, narażone są na rozwój nadwagi i otyłości. Obecnie otyłość klasyfikowana jest już jako choroba, a dzieci polskie należą do tych narodów w Unii Europejskiej, w których problem ten narasta najszybciej. Tak jak w przypadku osób dorosłych, otyłość u dzieci i młodzieży może być przyczyną innych schorzeń, w tym chorób serca, hiperlipidemii, cukrzycy, anoreksji, a także depresji.

Nadwaga i otyłość u dziecka

W społeczeństwach wysokorozwiniętych obserwuje się powolny, ale ciągły wzrost odsetka dzieci otyłych. Mówi się nawet o epidemii otyłości wśród dzieci. Wiele dzieci spędza mniej czasu na ćwiczeniach fizycznych, a więcej przed telewizorem, monitorem komputera lub konsolą do gier. Dzieci unikają aktywności fizycznej, zwalniają się z lekcji WF-u. Oprócz zmniejszonej dawki ruchu i ograniczenia czasu, jaki przeznaczają na sport, dzieci coraz gorzej się odżywiają. Dieta bogata w cukry proste, kaloryczne przekąski i dania typu fast-food są przyczyną otyłości wśród dzieci.

Siedzący tryb życia, przywiązanie do urządzeń elektronicznych i brak posiłków o odpowiedniej wartości odżywczej i kaloryczności są w dłuższej perspektywie zagrożeniem dla zdrowia dziecka. Sposobem na otyłość u dzieci jest przede wszystkim dostosowanie żywienia do codziennej aktywności i obowiązków dziecka. Podstawą jest nie tylko ograniczenie kalorii, ale postawienie na sport i regularną aktywność fizyczną.

Kiedy dziecko ma nadwagę?

Zarówno w przypadku dorosłych, jak i dzieci i młodzieży, najprostszym sposobem określenia, czy masa ciała jest prawidłowa, jest posłużenie się wskaźnikiem BMI. Wskaźnik masy ciała (BMI) opiera się na pomiarze wzrostu i masy ciała, w celu ustalenia zawartości tkanki tłuszczowej. Jednak samodzielne obliczenie własnego BMI może być skomplikowane. Najprostszym sposobem jest użycie w tym celu kalkulatora BMI. Obliczeń wartości BMI nie stosuje się do szacowania zawartości tkanki tłuszczowej u małych dzieci. W przypadku maluchów poniżej 2 roku życia, lekarze stosują karty masy ciała wobec długości ciała.

BMI nie jest dobrą metodą na pomiar zawartości tkanki tłuszczowej w organizmie. Wynik w pewnych sytuacjach może być mylący. Na przykład osoba muskularna może mieć wysokie BMI bez nadwagi (mięśnie dodają masy, ale nie zwiększa się zawartość tłuszczu). Wynik BMI może być także trudny do interpretacji w okresie pokwitania, kiedy młodzież gwałtownie rośnie.

Skutki otyłości u dziecka

Otyłość jest chorobą, która wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju nadciśnienia cukrzycy czy hiperlipidemii. Dodatkowo w wieku młodzieńczym może być przyczyną gorszego samopoczucia i niskiej samooceny. W przypadku widocznych objawów nadwagi lub otyłości u dziecka należy zasięgnąć porady lekarza. Początkowo leczenie otyłości u dziecka opiera się na doborze odpowiedniej diety, dostosowaniu aktywności fizycznej do potrzeb i stanu zdrowia dziecka. Lekarz może także wykonać badania przesiewowe pod kątem innych chorób, które mogą skutkować otyłością (np wahania hormonalne).

Zależnie od wartości BMI dziecka, jego wieku i zdrowia, lekarz może skierować dziecko do dietetyka, który zapewni dodatkowe porady i może zalecić całościowy program kontroli masy ciała.

Otyłość podnosi ryzyko zachorowania na poważne choroby, takie jak cukrzyca typu 2, nadciśnienie, wysoki poziom cholesterolu. Otyłe dzieci mogą także mieć zaniżoną samoocenę, być wyśmiewane i odrzucane przez rówieśników. Dzieci niezadowolone ze swojej masy ciała mogą być częściej niż dzieci o prawidłowym BMI narażone na rozwój zaburzeń psychicznych związanych z odżywianiem – anoreksji i bulimii. Otyłość u dziecka to także większa skłonność do depresji czy uzależnień.

Dzieci z nadwagą i otyłe są narażone na choroby, które mogą wpływać na ich bieżący i przyszły stan zdrowia oraz jakość życia. Należą do nich:

  • wysokie ciśnienie krwi,
  • wysokie stężenie cholesterolu (hipercholesterolemia),
  • oporność na insulinę i zwiększone prawdopodobieństwo rozwoju cukrzycy typu 2,
  • schorzenia układu kostno-stawowego w wyniku przeciążenia stawów,
  • duszność utrudniająca wykonywanie ćwiczeń, uprawianie sportów, która z czasem zwiększa ryzyko rozwoju astmy,
  • nieprawidłowy sen,
  • zaburzenia dojrzewania (przedwczesne dojrzewanie),
  • nieregularne miesiączki u dziewczynek,
  • choroby wątroby i pęcherzyka żółciowego,
  • depresja,
  • zwiększone ryzyko wystąpienia bezdechu sennego.

Czynniki ryzyka chorób układu krążenia (włącznie z wysokim ciśnieniem krwi, wysokim stężeniem cholesterolu i cukrzycą) mogą prowadzić do rozwoju poważnych chorób, takich jak choroby serca, niewydolność serca lub udar, zawał u osób dorosłych. By uniknąć poważnych konsekwencji dla zdrowia, należy wdrożyć w życie skuteczne sposoby na otyłość u dzieci. Zapobieganie lub leczenie nadwagi i otyłości u dzieci może ograniczać ryzyko występowania chorób układu krążenia w późniejszym czasie.

Przyczyny nadwagi u dziecka

Do rozwoju nadwagi u dziecka dochodzi w wyniku działania licznych czynników. Znaczenie może mieć czynnik genetyczny, styl życia lub (najczęściej) kombinacja obu tych czynników razem. W pewnych przypadkach z nadmiernym tyciem wiążą się schorzenia natury endokrynologicznej (zaburzenia hormonalne) i obciążenie genetyczne.

Większość tego, co jedzą obecnie dzieci, szczególnie w wieku przedszkolnym i szkolnym, zwiększa ryzyko powstania nadwagi i otyłości u najmłodszych. Słodycze, jedzenie typu fast-food, napoje typu cola, dosładzane soki, a jednocześnie mały wydatek energetyczny sprzyjają powstawaniu otyłości. Mówi się wówczas o dodatnim i ciągłym bilansie energetycznym.

Siedzący tryb życia zwiększa znacznie ryzyko wystąpienia nadwagi u dziecka. Telewizja i komputer to główni winowajcy. Przed monitorem komputera i telewizorem dzieci spędzają łącznie kilka godzin na dobę. Dla wielu dzieci cały czas od powrotu ze szkoły upływa przed ekranem któregoś z powyższych urządzeń. Dodatkowo część z nich przyzwyczajona jest spożywać posiłki przy włączonym telewizorze, nad klawiaturą komputera, a nawet w łóżku.

Wiele dzieci nie ma wystarczającej ilości ruchu. Choć lekcje WF-u w szkołach pomagają w zapewnieniu prawidłowej aktywności fizycznej, ich zakres jest niewystarczający, a dzieci starają się często unikać zajęć fizycznych.

Dzieci w wieku powyżej 2 lat powinny wykonywać ćwiczenia fizyczne przez co najmniej 60 minut dziennie, codziennie lub przynajmniej przez większość dni tygodnia. Dzieci młodsze powinny być aktywne przez 15 minut co godzinę.

Nie wolno zapomnieć o genach – geny określają typ budowy ciała i sposób spalania tłuszczy, podobnie jak określają wszystkie inne cechy. Jednak same geny nie wyjaśniają rozwijającej się w ostatnich latach epidemii nadwagi i otyłości. Zarówno geny, jak i nawyki są przekazywane z pokolenia na pokolenie, dlatego też często całe rodziny walczą z problemem nadwagi i chorób. Osoby należące do jednej rodziny mają tendencję do spożywania podobnych posiłków, podobnego poziomu aktywności fizycznej i przyjmowania takiego samego podejścia wobec otyłości (najczęściej biernego). Badania wskazują, że ryzyko otyłości u dziecka wzrasta znacząco, jeśli jedno z rodziców ma nadwagę lub jest otyłe.

Zapobieganie nadwadze i otyłości u dziecka

Sposobem na otyłość u dzieci jest przyjęcie postawy prozdrowotnej przez całą rodzinę i wzięcie odpowiedzialności wzajemnie za własne zdrowie. Zdrowe jedzenie i ćwiczenia powinny stać się sprawą całej rodziny. Dziecko, które widzi dbałość w przygotowaniu wartościowych posiłków u swoich rodziców, ojca uczęszczającego na basen, matkę dojeżdżającą do pracy na rowerze, ma większe szanse na wykształcenie w sobie zdrowych przyzwyczajeń.

Cały czas jednak rodzice popełniają podstawowe błędy, do których należą:

  • nagradzanie dziecka słodyczami i identyfikowanie słodyczy z chwilami miłymi, np. świętami, relaksem.
  • zmuszanie dziecka do jedzenia (często wbrew jego woli).
  • wskazywanie na bezwzględnie dobre i złe dania – słodycze nie są złe i szkodliwe, jeśli jedzone są z umiarem i w odpowiednich porach dnia.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Jak zapobiegać chorobom serca?

Zapobieganie chorobom serca jest ściśle związane ze zdrowym stylem życia i nosi miano profilaktyki pierwotnej ...

Jak nie przytyć?

Nadwaga i otyłość są do pokonania, pod warunkiem, że do stylu życia zostanie wprowadzone skuteczne ...

Otyłość u dziecka

Szacuje się, że w Polsce od 5% do nawet 12% dzieci cierpi z powodu otyłości. ...

Wideo – Przyczyny nadwagi i otyłości

W powstawaniu otyłości współdziałają różne czynniki: genetyczne, biologiczne, psychologiczne i środowiskowe. Jeżeli chodzi o mutacje ...

Zmniejszenie żołądka – wskazania, powikłania, zalecenia po operacji zmniejszenia żołądka

Sposobem na leczenie otyłości są między innymi metody chirurgiczne. Wśród nich należy wymienić zabieg jakim ...

Wideo – Konsekwencje otyłości i nadwagi

Według WHO otyłość sama w sobie jest chorobą, a ponadto stanowi poważny i niezależny czynnik ...

Jak się nie objadać?

Problem objadania się nie ma prostego, łatwego do zdiagnozowania podłoża. W objadaniu się istotne jest ...

Wideo – Hormonalne przyczyny otyłości

Rozróżnia się otyłość prostą, która powstaje w wyniku współdziałania czynników genetycznych i środowiskowych oraz otyłość ...

Zespół policystycznych jajników a masa ciała

Otyłość bardzo często jest związana z zespołem policystycznych jajników. W pewnym sensie można powiedzieć, że ...

BMI – oblicz prawidłową masę ciała

Najlepszą i najprostszą metodą pozwalającą na oznaczenie masy ciała u osób dorosłych jest skorzystanie ze ...

Menopauza a tycie

Problem przyrostu masy ciała w okresie menopauzy dotyczy zdecydowanej większości kobiet wchodzących w wiek przekwitania. ...

Zaburzenia hormonalne a tycie i problemy z odchudzaniem u kobiet

Otyłość czy nadwaga bardzo często kojarzone są z przyjmowaniem nadmiernej ilości kalorii, "przejadaniem" się i ...

Komentarze (0)