Rozszczep wargi i podniebienia

Rozszczep wargi (zwany "zajęczą wargą") i rozszczep podniebienia to choroba wrodzona polegająca na ubytku tkanek w obrębie twarzy i jamy ustnej dziecka. Jej pojawienie się ma zwykle związek z genetycznie uwarunkowanym błędem w procesie embriogenezy. Rozszczep wargi i podniebienia może przybierać różne postaci, ale w większości przypadków poddaje się leczeniu chirurgicznemu z bardzo dobrym efektem kosmetycznym.

Rozszczep wargi

Rozszczep wargi jest z reguły wynikiem uwarunkowanego genetycznie błędu w procesie embriogenezy i polega na ubytku tkanek wargi górnej lub okolicy podnosowej. Może występować jako wada izolowana lub w połączeniu z rozszczepem podniebienia. Spotyka się ją także jako element zespołu wad, np. w przebiegu zespołów Edwardsa, Pataua, CATCH22 i innych. Potocznie tego typu wada określana jest najczęściej jako "zajęcza warga".

Rozszczep podniebienia

Rozszczep podniebienia oznacza z kolei obecność otworu lub szczeliny w obrębie sklepienia jamy ustnej. Może on występować w płycej położonych strukturach (podniebienie twarde) lub w tylnej części jamy ustnej (podniebienie miękkie). Gdy występuje w obrębie całego sklepienia jamy ustnej, wówczas mówimy o rozszczepie kompletnym podniebienia.

W przeciwieństwie do rozszczepu wargi, wada ta wiąże się z poważniejszymi następstwami, takimi jak ryzyko zachłyśnięcia jedzeniem oraz wzmożona skłonność do infekcji dróg oddechowych.

Jakie są przyczyny rozszczepu wargi i podniebienia?

Rozwój głowy i szyi jest wyjątkowo złożonym procesem, który rozpoczyna się już w 2 tygodniu życia płodowego. Zaburzenia w procesach kształtowania tak skomplikowanych struktur nie należą do rzadkości, a do spektrum powiązanych często ze sobą wad rozwojowych zaliczamy rozszczep wargi i podniebienia, a także zespoły łuku skrzelowego i zatok okołousznych.

Najczęściej występują dwie pierwsze z wymienionych wad. Pojawiają się one z częstością około 1 na 400 żywo urodzonych dzieci. Stwierdza się znaczną rolę czynników genetycznych odpowiedzialnych za wystąpienie tej wady, mianowicie u rodzeństwa dzieci chorych ryzyko zachorowania szacuje się nawet na około 10%.

Rozpoznanie rozszczepu wargi i podniebienia u noworodka łatwo ustala się na podstawie badania fizykalnego, wyróżniając:

  • izolowany rozszczep podniebienia bez zaburzeń rozwojowych wargi,
  • rozszczep wargi jednostronny pełny lub niepełny,
  • jednostronny rozszczep wargi ze szczeliną zębodołu,
  • jednostronny rozszczep wargi i podniebienia,
  • obustronny rozszczep wargi i podniebienia,
  • języczek podniebienny dwudzielny,
  • podśluzówkowy rozszczep podniebienia.

Według klasyfikacji Światowej Organizacji Zdrowia wyróżnia się natomiast cztery typy wady:

  • L – rozszczep wargi,
  • A – rozszczep wyrostka zębodołowego kości szczękowej,
  • H – rozszczep podniebienia twardego,
  • S – rozszczep podniebienia miękkiego.

Inne przyczyny rozszczepu wargi i podniebienia

Oprócz zaburzeń genetycznych, do potencjalnych przyczyn środowiskowych występowania rozszczepu wargi i podniebienia zalicza się między innymi:

  • alkoholizm oraz palenie tytoniu u kobiety ciężarnej,
  • niedobór lub nadmiar witaminy A,
  • narażenie na promieniowanie jonizujące w okresie płodowym,
  • niedobór kwasu foliowego,
  • choroby infekcyjne kobiety w ciąży (w tym różyczka i grypa),
  • niektóre leki o działaniu teratogennym, stosowane w ciąży,
  • narażenie na toksyny środowiskowe.

Opieka nad dzieckiem z rozszczepem wargi lub podniebienia

Rodzice dziecka chorego na rozszczep wargi i podniebienia powinni zostać dokładnie pouczeni co do opieki nad noworodkiem oraz poznać wstępny plan leczenia chirurgicznego, co pozwoli im uniknąć niepotrzebnego stresu. Najważniejszą kwestią jest prawidłowe karmienie dziecka. Jeśli nie występuje ubytek podniebienia, noworodek nie ma problemów przy ssaniu i połykaniu.

W takiej sytuacji może być karmiony podobnie jak zdrowe dzieci. Kiedy jednak trudności te występują i niemożliwe staje się karmienie piersią lub standardową butelką, pokarm należy podawać łyżeczką, specjalnym zakraplaczem do gardła lub odpowiednio dostosowaną butelką. W skrajnych przypadkach konieczne jest karmienie przez zagłębnik umieszczony w żołądku. Pozostałe aspekty bezpośredniej opieki nad noworodkiem z rozszczepem wargi i podniebienia nie odbiegają od standardowych zaleceń.

Leczenie rozszczepu wargi i podniebienia

Leczenie rozszczepu wargi i podniebienia polega na stosowaniu metod chirurgicznych i ma na celu wytworzenie pełnego zrostu ubytku w wardze czy podniebieniu, oczywiście przy jak najlepszym efekcie estetycznym. Ważne jest także umożliwienie dziecku prawidłowego rozwoju mowy oraz wyrzynania zębów. Operacje przeprowadza się w wyspecjalizowanych, doświadczonych ośrodkach pod nadzorem chirurga plastycznego, laryngologa, ortodonty, specjalisty foniatrii oraz psychologa.

U niemowląt z pełnym rozszczepem podniebienia i wargi w pierwszym etapie leczenia przeprowadza się konsultację ortodontyczną i stosuje specjalne leczenie mające na celu wyrównanie zębodołów. W dalszej kolejności (zwykle po ukończeniu 2 miesiąca życia) przeprowadza się operacyjne leczenie rozszczepu wargi, ubytku nosa i przedniej części podniebienia. Pełne odtworzenia podniebienia ma miejsce po ukończeniu przez dziecko 1 roku życia. Najważniejszą częścią zabiegu jest odtworzenie podniebienia miękkiego i zamknięcie przestrzeni ustno-nosowej.

W okresie późniejszym niejednokrotnie konieczne bywają zabiegi uzupełniające, mające na celu poprawę efektu kosmetycznego lub prawidłową fonację podczas mówienia. U dzieci z rozszczepem podniebienia nie należy usuwać tzw. "migdałka gardłowego", ponieważ umożliwia on odtworzenie struktur podniebienia. U około 20% pacjentów konieczna jest dodatkowa nauka wymowy w okresie przedszkolnym.

W przypadku współistnienia innych wad rozwojowych, leczenie rozszczepu rozszerza się o ich korektę, a końcowe zabiegi plastyczne często wykonuje się dopiero po ukończeniu dojrzewania i ostatecznym ukształtowaniu struktur chrzestnych i kostnych. Całościowa terapia powinna być zawsze dostosowana do indywidualnych potrzeb dziecka.

Powikłania po rozszczepie warg i podniebienia

Dzieci po leczeniu rozszczepu wargi i podniebienia nierzadko wymagają stałej opieki ortodonty, wskazane są także okresowe kontrole laryngologiczne ze względu na predyspozycję do częstych infekcji gardła i zakażeń ucha środkowego. Nader istotna jest kontrola rozwoju mowy u dziecka, która może być zaburzona zarówno z powodu niewłaściwej artykulacji, jak i częstego współistnienia niedosłuchu. Konieczna bywa wieloletnia terapia logopedyczna.

Warto także pamiętać o aspekcie społecznym i psychologicznym leczenia wady. Często obecność defektu kosmetycznego wpływa niekorzystnie na kształtowanie relacji dziecka z rówieśnikami, a także staje się przyczyną kompleksów i niskiej samooceny. W takich przypadkach konieczna jest praca z psychologiem i odpowiednie wsparcie środowiska oraz najbliższych.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.8


Może cię

Nadczynność tarczycy u dzieci

Wśród chorób gruczołu tarczowego prowadzących do nadczynności tarczycy u dzieci należy wymienić przede wszystkim chorobę ...

Niedoczynność tarczycy u dzieci

Niedoczynność tarczycy (łac. hypothyreosis, hypothyroidismus) może być wrodzona lub nabyta. Wrodzoną niedoczynnością tarczycy nazywa się ...

Wideo – Jakie mogą być skutki nadwagi i otyłości u dzieci?

Nadwaga staje się bardzo częstym problemem XXI wieku. Ten problem pojawia się już w okresie ...

Wideo – Prawidłowa masa ciała i waga u dziecka

Do oceny masy ciała używamy tabeli z zaznaczonymi odchyleniami od średniej dla wieku i płci. ...

Wideo – Jakie są przyczyny i objawy pokrzywki u dziecka?

Pokrzywka jest dość częstą chorobą skóry wieku dziecięcego. Należy do grupy chorób alergicznych. Typowy obraz ...

Alergie pokarmowe u dzieci

Alergie pokarmowe występują najczęściej u niemowląt. Objawy alergii na pokarm są bardzo zróżnicowane i dotyczą ...

Przyczyny i objawy ZUM u dziecka

U dzieci często dochodzi do zakażenia układu moczowego (ZUM). Wywołać je może np. bakteria Escherichia ...

Katar u niemowlaka

Katar u dorosłej osoby jest objawem normalnym i nie stanowi zwykle większego problemu. Jeśli jednak ...

Grzybica pochwy u dziecka – przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Infekcje intymne mogą rozwijać się u młodych dziewcząt, a ich przyczyną są drożdżaki. Zakażenia wywoływane ...

Dysgrafia u dziecka

Dysgrafia utrudnia dziecku poprawne pisanie pod względem graficznym. W najlżejszej formie dziecko ma brzydkie pismo. ...

Dziecko nie chce przyjmować leków

Zdarza się, że w czasie choroby dziecko nie chce przyjmować leków. Ich stosowanie ma kluczowe ...

Zakażenie układu moczowego u dziecka

Zakażenia układu moczowego (ZUM) u dzieci obejmują zapalenie górnych dróg moczowych oraz zapalenie pęcherza i ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon