Przetrwały przewód tętniczy Botalla

Przetrwały przewód tętniczy (PDA, przetrwały przewód Botalla) jest jedną z częstszych wrodzonych wad serca u dzieci, polegającą na istnieniu przetrwałego połączenia między aortą (wyprowadzającą krew z lewej komory na obwód) a pniem tętnicy płucnej (który prowadzi krew z prawej komory do płuc). Prawidłowo połączenie to zamyka się po urodzeniu. W przypadku, gdy przewód tętniczy nie zamknie się, stosuje się leki i zabieg operacyjny.

Co to jest przewód tętniczy?

Przetrwały przewód tętniczy Botalla to istniejące w życiu płodowym połączenie między aortą a pniem tętnicy płucnej. Jego celem jest ominięcie krążenia płucnego. W życiu płodowym wymiana gazowa zachodzi w łożysku i to stamtąd płód czerpie tlen; płuca nie spełniają jeszcze swojej funkcji – stanie się to dopiero w momencie nabrania pierwszego wdechu po narodzeniu. Pień płucny, który wyprowadza krew z prawej komory, po narodzeniu kieruje krew do płuc, gdzie dochodzi do wymiany gazowej i krew zostaje natlenowana.

W życiu płodowym krew dopływająca do prawej komory została już natlenowana w łożysku i teraz, dzięki przewodowi tętniczemu z pnia płucnego, zostaje przekierowana do aorty, a stamtąd rozprowadzana po całym ciele, oddając tlen wszystkim potrzebującym go narządom. Pozbawiona już tlenu krew wraca do łożyska, gdzie ponownie zostaje nim wzbogacona i tak cały cykl się powtarza.

Przewód tętniczy spełnia więc bardzo ważną rolę. Po urodzeniu natomiast, wraz ze wzrostem stężenia tlenu we krwi po pierwszych wykonanych przez dziecko wdechach, dochodzi do jego stopniowego zamykania się, ponieważ nie jest już potrzebny (średnio w ciągu 10–18 godzin po narodzinach przewód zamyka się całkowicie).

Utrzymanie drożności przewodu tętniczego w życiu płodowym ma miejsce dzięki wydzielanym prostaglandynom – są to także substancje będące mediatorami stanu zapalnego. Dlatego kobiety w ciąży powinny uważać przyjmując niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. ibuprofen), ponieważ ich działanie polega na hamowaniu syntezy prostaglandyn, mogą się więc przyczynić do przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego. Po urodzeniu stężenie prostaglandyn spada (były one produkowane przez łożysko), co też przyczynia się do zamknięcia przewodu.

Niezamknięcie przewodu tętniczego

Przyczyn niezamknięcia się przewodu tętniczego może być wiele. Może być to składowa bardziej złożonej wady serca lub towarzyszyć różnym chorobom genetycznym, jednak najczęściej przyczyną PDA jest wcześniactwo.

Po urodzeniu obecność przetrwałego przewodu tętniczego powoduje przeciek krwi z aorty do pnia płucnego, a więc w odwrotnym kierunku niż w życiu płodowym. Wynika to z tego, że w lewym sercu panuje wyższe ciśnienie niż w prawym, stąd przepycha ono krew właśnie w stronę pnia płucnego. Ten zaburzony przepływ krwi rodzi wiele nieprawidłowości – więcej krwi niż powinno dostaje się do pnia płucnego, więcej wraca z płuc do lewego przedsionka i komory, powodując ich przeciążenie i powiększenie.

Jeżeli zaistniała sytuacja będzie trwała przewlekle, dochodzi do odwrócenia przecieku (tzn. krew w przetrwałym przewodzie tętniczym Botalla będzie płynąć od pnia płucnego do aorty). Dzieje się tak, ponieważ wzrasta ciśnienie w prawym sercu – jest to efekt zmian w krążeniu płucnym, które otrzymywało przewlekle większą ilość krwi niż powinno. Zmiany te polegają na wzroście oporu w naczyniach płucnych, ponieważ ich ściany stały się grubsze. Ten zwiększony opór musi pokonać prawa komora (pompuje ona do nich krew), a komora, która pokonuje większy opór, staje się przerośnięta, zaś ciśnienie w jej wnętrzu wzrasta, przewyższając ciśnienie panujące w lewej połowie serca.

Objawy i rozpoznanie

Diagnoza przetrwałego przewodu tętniczego Botalla może zostać postawiona w każdym wieku (wszystko zależy od jego rozmiaru i wielkości przecieku), gdyż mały przeciek może nie dawać żadnych objawów.

Charakterystyczny dla tej wady jest szmer słyszalny nad sercem, przypominający dźwięk jadącego pociągu; stąd jego nazwa – „szmer maszynowy”. U najmłodszych pacjentów obecność PDA może powodować problemy z karmieniem, męczenie się w trakcie ssania, nieprzybieranie na wadze. Obecność przewodu może predysponować do infekcji płucnych, stąd u dzieci można zaobserwować kaszel, duszność, nawracające zapalenia płuc.

Podstawowym badaniem pozwalającym rozpoznać PDA jest Echo serca, czyli badanie ultrasonograficzne serca z efektem Dopplerem, na którym można uwidocznić wszystkie przepływy krwi w obrębie tego narządu.

Leczenie przewodu tętniczego Botalla

Rozpoznany wkrótce po urodzeniu przetrwały przewód tętniczy Botalla może być leczony lekiem dożylnym, będącym inhibitorem prostaglandyn – jeśli zostanie zastosowany w ciągu kilku dni od urodzenia, może skutecznie doprowadzić do zamknięcia się przewodu. Inną możliwość terapeutyczną stanowi cewnikowanie serca, a w ostateczności pozostaje operacja kardiochirurgiczna. Przewód tętniczy może także ulec spontanicznemu zamknięciu.

Decyzję o włączeniu leczenia przewodu tętniczego i jego rodzaju podejmuje kardiolog (kardiochirurg) w zależności od skali problemu, na podstawie wielkości przecieku i poczynionych przez niego zmian w układzie krążenia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Stenoza mitralna – objawy, przyczyny i leczenie zwężenia zastawki mitralnej

Stenoza mitralna, czyli zwężenie zastawki mitralnej lub inaczej zwężenie ujścia żylnego lewego jest chorobą głównie ...

Wady serca u dzieci – objawy i diagnostyka

Wady serca są najczęściej występującymi wadami wrodzonymi u dzieci i stanowią jednocześnie jedną z najczęstszych ...

Wideo – Nabyte wady serca

Nabyte wady serca dotyczą zastawek serca. Są to zawory znajdujące się pomiędzy jamami serca. Serce ...

Wady serca u dzieci

Największe ryzyko powstania wady serca w życiu płodowym przypada między 3 a 8 tygodniem ciąży, ...

Niedomykalność zastawek serca u dziecka

Wśród wad serca u dzieci wyróżnia się szereg dysfunkcji wpływających na czynność zastawek serca. Wady ...

Ubytek przegrody międzykomorowej (VSD) – przyczyny, objawy, leczenie

Wady serca to jedne z najczęstszych wad z jakimi rodzą się dzieci. Przeważnie są one ...

Niedomykalność zastawki mitralnej – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie, powikłania, rokowanie

Niedomykalność zastawki mitralnej (dwudzielnej) to wada polegającą na cofaniu się krwi z lewej komory do ...

Anomalia Ebsteina – co to jest, objawy, przyczyny i leczenie

Anomalia Ebsteina (ang. Ebstein's anomaly) to wrodzona wada serca, polegająca na przemieszczeniu płatków zastawki trójdzielnej ...

Zespół Arnolda-Chiariego

Zespół Arnolda-Chiariego to malformacja tyłomózgowia i czaszki. Malformacja wynika z pierwotnego zaburzenia w okresie rozwojowym ...

Nadciśnienie tętnicze u dzieci

Nadciśnienie tętnicze u dzieci to efekt epidemii otyłości i związanych z nią zburzeń w postaci ...

Wideo – Przetrwały przewód tętniczy (przewód Botalla)

Kolejnym powikłaniem czy problemem występującym u wcześniaków jest przetrwały układ tętniczy, tzw. przewód Botalla. U ...

Szmery w sercu – jakie są objawy i przyczyny szmerów nad sercem?

Szmery w sercu są to zjawiska osłuchowe związane z przepływem krwi w sercu oraz dużych ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon