Przedwczesne dojrzewanie płciowe

Przedwczesne dojrzewanie płciowe definiowane jest jako pojawienie się wtórnych cech płciowych przed 8. rokiem życia u dziewczynek i 9. rokiem życia u chłopców. Wtórne cechy płciowe to te, które rozwijają się pod wpływem działania hormonów wydzielanych w trakcie dojrzewania płciowego. Podstawowy podział przedwczesnego dojrzewania obejmuje trzy typu: zależny od GnRH, niezależny od tego hormonu oraz izolowany.

Czym jest przedwczesne dojrzewanie płciowe?

Przedwczesne dojrzewanie płciowe polega na pojawieniu się cech charakterystycznych dla dorosłego osobnika u osoby, która nie przeszła jeszcze okresu dojrzewania. Najczęstszym powodem jego powstawania są zaburzenia hormonalne, gdyż to one warunkują wykształcanie się cech płciowych u ludzi, niezależnie od tego, w jakim są wieku. Problem niekoniecznie musi dotyczyć wzrostu stężenia któregoś z hormonów, ale może być spowodowany nieprawidłową na nie odpowiedzią. Większość przypadków przedwczesnego dojrzewania stanowi poważny problem i zlekceważony może doprowadzić do wielu poważnych powikłań i chorób wtórnych. Część z nich jednakże nie jest szkodliwa dla zdrowia, gdyż nie pozostawia żadnych trwałych następstw ani nie powoduje poważniejszych dolegliwości. Nie powinno być to jednak powodem do ich zlekceważenia, gdyż nie wiadomo, z jakim przypadkiem mamy do czynienia. Jeśli istnieje jakiekolwiek podejrzenie sugerujące rozwój u dziecka cech przedwczesnego dojrzewania płciowego, konieczna jest konsultacja z lekarzem.

Przedwczesne dojrzewanie płciowe – objawy

U dziewczynek przedwczesne dojrzewanie płciowe dotyczy:

  • zmian w obrębie narządów płciowych (srom, łechtaczka, pochwa, macica, jajowody),

  • rozwoju piersi,

  • pojawienia się charakterystycznego dla kobiet owłosienia,

  • ukształtowania się kobiecej sylwetki (szersze biodra).

W przypadku przedwczesnego dojrzewania płciowego u chłopców możemy zaobserwować:

  • zmiany narządów płciowych (prącie, moszna, nasieniowody),

  • zmianę głosu, czyli mutację,

  • pojawienie się „jabłka Adama”,

  • rozwój typowej męskiej sylwetki (szerokie ramiona, węższe biodra).

Przedwczesne dojrzewanie płciowe – rodzaje

Wyróżniamy trzy typy przedwczesnego dojrzewania płciowego: zależne od wydzielania tak zwanego hormonu uwalniającego gonadotropiny (GnRH); hormon ten wydzielany jest przez podwzgórze (część mózgu) i odpowiedzialny jest za uwalnianie hormonów folikulotropiny (FSH) i lutropiny (LH) z przysadki mózgowej;rzekome – niezależne od GnRH oraz izolowane.

Przedwczesne dojrzewanie płciowe zależne od GnRH

Przedwczesne dojrzewanie płciowe zależne od GnRH około 4 razy częściej występuje u dziewczynek niż u chłopców. Polega ono na przedwczesnej aktywacji układu hormonalnego podwzgórza, przysadki i narządów płciowych, który dotychczas był nieczynny. Hormony produkowane przez te narządy są ze sobą ściśle związane w ramach tak zwanej osi podwzgórze–przysadka–gonady, co oznacza, że wydzielanie jednego z nich wpływa również na wydzielanie pozostałych. Sytuacja ta może być spowodowana urazem ośrodkowego układu nerwowego, jednak najczęściej nie udaje się ustalić jego przyczyny. Głównie u dziewczynek dojrzewanie postępuje bardzo szybko, a często już w pierwszym roku trwania objawów może pojawić się pierwsza miesiączka (menarche) i cykle owulacyjne. Możliwe staje się wobec tego zajście w ciążę.

Przedwczesne dojrzewanie płciowe niezależne od GnRH

Niezależne od GnRH przedwczesne dojrzewanie płciowe jest wywołane samoczynnym (aktywnym, bez pobudzania przez inne bodźce) wydzielaniem gonadotropin (LH, FSH) lub hormonów płciowych. Oznacza to, że hormony wytwarzane są nieharmonijnie przez jajniki, jądra lub nadnercza, niezależnie od wspomnianej wcześniej osi podwzgórze–przysadka–gonady. Mogą być one również produkowane przez różnego rodzaju nowotwory. Dojrzewanie tego typu może występować pod różnymi postaciami:

  • testotoksykoza – dotyczy chłopców, głównie przed 3 rokiem życia i polega na zaburzeniu czynności jąder. Zwykle występuje rodzinnie. Komórki budujące jądra dojrzewają bez nadrzędnego udziału gonadotropin. Jądra powiększają się, a objawy nadmiernego wytwarzania męskich hormonów płciowych są nasilone;

  • torbiele jajników – powstają w wyniku przedłużonego po okresie niemowlęcym nadmiernego wydzielania FSH. Powiększone pęcherzyki jajników wydzielają estradiol, główny żeński hormon płciowy, którego nadmierne wytwarzanie powoduje powiększenie sutków i błony śluzowej macicy. Po okresie rozwoju pęcherzyków następuje ich zanik i spadek wydzielania estradiolu, co może wywołać krwawienie (podobne do tych w trakcie cyklu miesięcznego);

  • zespół McCune'a–Albrighta (MCA) – przedwczesne dojrzewanie objawia się już we wczesnym dzieciństwie. Do objawów tego zespołu należy również włóknista przebudowa kości oraz charakterystyczne przebarwienia skórne w postaci plamek koloru kawy z mlekiem (zmiany typu café au lait). Ponadto mogą wystąpić inne objawy, takie jak: hiperprolaktynemia, nadczynność przytarczyc, nadczynność tarczycy czy przerost nadnerczy.

Izolowane przedwczesne dojrzewanie płciowe

Izolowane przedwczesne dojrzewanie płciowe może przebiegać pod 3 postaciami:

  • izolowane powiększenie gruczołów piersiowych bez innych cech dojrzewania płciowego. Występuje w wieku od pierwszego do czwartego roku życia i u większości dziewczynek cofa się całkowicie przed właściwym okresem dojrzewania. Należy je różnicować z przedwczesnym dojrzewaniem prawdziwym. Stan ten nie wymaga leczenia, wymaga jedynie obserwacji ze strony rodziców i lekarza;

  • przedwczesne dojrzewanie płciowe na tle nadmiernego wydzielania androgenów nadnerczowych. W trakcie fizjologicznego dojrzewania pierwszym narządem, który „budzi się do działania”, są nadnercza. W przypadku obecności nadmiernego stężenia hormonów nadnerczowych przed okresem dojrzewania lub zwiększonej wrażliwości na ich działanie, może pojawić się nagły „skok” wzrastania, trądzik, nadmierne pocenie się oraz pojawienie się owłosienia łonowego i pod pachami;

  • przedwczesne występowanie krwawień miesięcznych, którym nie towarzyszą inne objawy przedwczesnego dojrzewania. W większości przypadków postać ta nie wymaga leczenia i ustępuje samoistnie.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.1


Może cię

Pierwsza miesiączka

Pierwsza miesiączka (menarche) to ważny moment w dojrzewaniu płciowym dziewczynek. Wiek, kiedy pojawia się pierwsza ...

Zamartwica urodzeniowa

Zamartwica urodzeniowa jest poważnym stanem dziecka podczas ciąży i porodu, który może wywołać odległe powikłania. ...

Prawidłowe dojrzewanie płciowe

Dojrzewanie dzieci dotyczy wszystkich układów w organizmie i u każdego przebiega w inny, charakterystyczny sposób. ...

Trzeci migdał u dziecka – jakie ma objawy? Czy usuwać przerośnięty migdał u dziecka?

Trzeci migdał, czyli przerost migdałka gardłowego, to jednostka chorobowa obserwowana przede wszystkim u dzieci w ...

Odporność dziecka

Odporność dziecka początkowo przekazywana jest przez matkę w postaci przeciwciał. To od jej układu odpornościowego ...

Wideo – Jak ocenić, czy dziecko prawidłowo rośnie?

Do oceny wzrostu dziecka przeznaczone są specjalne siatki centylowe opracowane dla określonych populacji. Uwzględniają one ...

Wideo – Przedwczesne dojrzewanie płciowe

Przedwczesne dojrzewanie płciowe jest to pojawienie się cech fizycznych dojrzewania płciowego przed ukończeniem 8. roku ...

Wymioty i biegunka u dziecka

Biegunka jest objawem charakteryzującym się zwiększoną częstością oddawania stolca w formie płynnej lub półpłynnej albo ...

Wideo – Jak leczyć katar u dzieci i niemowląt?

Kiedy dziecko ma katar, trzeba pamiętać o regularnym oczyszczaniu jego nosa. W przypadku niemowlęcia można ...

Wideo – Opóźnione dojrzewanie płciowe

Brak somatycznych i hormonalnych cech dojrzewania płciowego powyżej 13. roku życia u dziewcząt oraz powyżej ...

Wideo – Dojrzewanie płciowe

Dojrzewanie płciowe jest okresem w rozwoju człowieka, w którym zachodzą zmiany hormonalne i somatyczne, prowadzące ...

Plagiocefalia – przyczyny, leczenie, rehabilitacja i zapobieganie płaskiej głowy u dziecka

Plagiocefalia, znana również jako zespół spłaszczonej główki lub skośnogłowie, to deformacja czaszki polegająca na jej ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon