Otyłość u dziecka

Szacuje się, że w Polsce od 5% do nawet 12% dzieci cierpi z powodu otyłości. Ponad 90% przypadków otyłości wśród dzieci spowodowana jest zbyt dużą podażą kalorii w diecie przy jednoczesnym ograniczeniu ich spalania. Otyłość dzielimy na pierwotną i wtórną.

Przyczyny otyłości u dziecka

Otyłość to nadmiar tanki tłuszczowej. Definicja w przypadku dzieci nie różni się od definicji stosowanej w przypadku osób dorosłych. Bez względu na wiek i płeć, otyłość stanowi ważny problem, nie tylko medyczny, ale także społeczny. Szacuje się, że w Polsce od 5% do nawet 12% dzieci cierpi z powodu otyłości i jej skutków medycznych, jak i społecznych. Ponad 90% przypadków otyłości wśród dzieci spowodowana jest zbyt dużą podażą kalorii w diecie przy jednoczesnym ograniczeniu ich spalania. Postępujący w ten sposób przyrost tkanki tłuszczowej u dzieci określa się jako otyłość pierwotną. Pozostałe przypadki otyłości u dzieci są następstwem różnych schorzeń. Generalnie uznaje się, że otyłość występuje w wyniku współdziałania ze sobą czynników środowiskowych i genetycznych. Z kolei otyłość wtórna to taka, która powstaje w następstwie innych, stwierdzonych już schorzeń. Otyłość taka może mieć wiele przyczyn i występować w chorobach ośrodkowego układu nerwowego, w przebiegu chorób endokrynologicznych (np. niedoczynności tarczycy), w wadach rozwojowych, zaburzeniach przemiany materii oraz w wyniku stosowania wybranych leków (np. sterydy).

Otyłość u dziecka – kiedy występuje?

Najczęściej otyłość stwierdza się wtedy, gdy nadwaga przekracza 20% wagi, którą uważa się właściwą dla danego dziecka. U dzieci, które są krępe, a także mają masywniejszą budowę ciała lub też większą masę mięśniową, do oceny nadwagi dokonuje się pomiaru grubości fałdu tłuszczowego. Do oceny masy ciała, zarówno u dzieci, jak i osób dorosłych, przydatny jest wskaźnik BMI.

Otyłość u niemowląt

Czynniki środowiskowe mające wpływ na powstawanie otyłości u dziecka oddziaływają zarówno w okresie przed jego urodzeniem (stan odżywiania płodu), jak i po urodzeniu: sposób karmienia niemowlaka, mała aktywność ruchowa dziecka, złe nawyki żywieniowe w rodzinie.

Niezwykle istotny jest sposób odżywiania przyszłej mamy. Dieta ciężarnej, ilość i jakość składników pokarmowych mają wpływ na zdrowie i stopień, w jakim będzie rozwijać się tkanka tłuszczowa u płodu. Pierwsze miesiące życia niemowlęcia to zmiana w strukturze jego komórek tłuszczowych, przy czym nie zwiększa się ich ilość, a powiększeniu ulega jedynie ich rozmiar. Tendencja ta utrzymuje się do około 6. miesiąca życia dziecka. Pierwszy rok życia dziecka, zarówno dziewczynek, jak i chłopców, to wyrównany u obu płci odsetek komórek tłuszczowych, który wynosi 18-19% masy ciała. Dopiero w okresie pokwitania u dziewcząt wzrasta ilość tkanki tłuszczowej, osiągając poziom około 25% masy ciała.

Z pewnością rozwojowi otyłości u dzieci sprzyja ich przekarmianie. Wiek dziecka nie ma tu znaczenia. Najbardziej newralgiczny jest jednak pierwszy rok życia malucha. Otyłość u niemowląt pojawia się często wtedy, gdy młoda mama rezygnuje z karmienia piersią. Zazwyczaj taka decyzja pociąga za sobą zmianę diety, która staje się bardziej kaloryczna. Podawanie pokarmu w butelce niemal zawsze będzie wiązało się ze zwiększoną jego kalorycznością. Dodatkowo sprzyja temu podawanie pokarmu każdorazowo w celu uspokojenia dziecka.

Zarówno rodzice, jak i rodzina dziecka mylnie ocenia jego apetyt i każdą okazję, kiedy dziecko nie protestuje w trakcie pokarmu, traktują jako potrzebę przyjęcia przez nie kolejnego posiłku. Nadmierne dokarmianie sprzyja powstawaniu negatywnych nawyków żywieniowych, które kształtują postawę w dalszych latach życia dziecka.

Otyłość u przedszkolaków

W tym okresie życia dziecka często zgubną dla utrzymania właściwej dla wieku masy ciała staje się łatwa dostępność do wysokokalorycznych przekąsek. Ich popularność, wzmagana przekazem reklamowym i potrzebą nie odstawania od grupy rówieśniczej, a także brak konsekwencji ze strony rodziców i ich minimalny wkład w edukację młodego konsumenta, skutkować może rozwojem otyłości.

Jedzenie obiadów w przedszkolu i szkole wiąże się często z pewną samowolą ze strony dzieci, które chętnie przyjmują dokładkę. Dodatkowo najczęściej drugi obiad jedzą wraz z rodzicami w domu. Problemem pozostaje także nagradzanie dzieci słodyczami i innymi przekąskami o wysokiej kaloryczności.

Specjaliści jako przyczynę rozwoju otyłości wśród dzieci wskazują ponadto styl życia rodziny. Bierny sposób spędzania czasu, rezygnacja z aktywności fizycznej oraz niedobór zajęć ruchowych sprawiają, że nietrudno o przyrost dodatkowych kilogramów u dziecka. Nie tylko dorośli próbują swe problemy rozwiązywać w podjadaniu. Również dzieci sięgają po słodycze, szczególnie wtedy, gdy czują się mało pewne siebie.

Leczenie otyłości u dziecka

Jedynie wczesna profilaktyka w dużej mierze może przyczynić się do znacznego ograniczenia występowania otyłości wśród dzieci. Wprowadzenie w rodzinnym gronie sposobu odżywiania opartego o zasady racjonalnego żywienia i wytworzenie prawidłowych nawyków wydaje się priorytetem. Odpowiednia aktywność ruchowa wprowadzana od najmłodszych lat zmniejsza ryzyko wystąpienia otyłości.

Liczbę posiłków, ich wielkość i kaloryczność zawsze należy dostosować do apetytu dziecka. Rodzice winni pamiętać, że płacz ich pociechy nie zawsze oznacza sygnał do dokarmiania. Niezbędna jest także kontrola masy dziecka, należy dokonywać jej w określonych odstępach czasu. Z pomocą zawsze przyjdzie lekarz rodzinny, który może ustalić indywidualne zalecenia dietetyczne.

Ważne, by nie uczyć dziecka, że nagrodą za dobre zachowanie czy wykonanie polecenia rodziców jest każdorazowo przekąska, zazwyczaj bardzo kaloryczna. Nie należy także ulegać szantażom dziecka, które domaga się słodyczy w zamian za wykonanie powierzonego mu zadania. Każdego dnia rodzice drobnymi decyzjami i zachowaniami kształtują nawyki żywieniowe swoich dzieci, które będą im towarzyszyć przez wiele kolejnych lat życia.

Powikłania otyłości u dziecka

Otyłość, podobnie jak w przypadku osób dorosłych, może doprowadzić u dzieci wielu zaburzeń, w tym np. wzmożone wydzielanie insuliny i zmniejszone działanie insuliny na komórki, zmniejszony poziom hormonu wzrostu czy testosteronu. Dzieci otyłe mają skłonność do powstawania nadciśnienia. Gorzej tolerują wysiłek fizyczny. W przypadku znacznej otyłości dojść może nawet do deformacji kości i chorób stawów. Charakterystycznymi zmianami jest płaskostopie czy koślawość kolan, a także schorzenia kręgosłupa.

Otyłość u dzieci może być także przyczyną odczuwania lęku, odrzucenia w grupie rówieśniczej, gorszej samooceny, ograniczonej sprawności ruchowej. Brak akceptacji dla swojego wyglądu w kolejnych latach życia skutkować może powstaniem nerwicy, a także anoreksji czy bulimii.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Skutki otyłości

Otyłość brzuszna (otyłość wisceralna) odpowiedzialna jest za rozwój szeregu schorzeń. Jest przyczyną chorób serca, naczyń, ...

Otyłość a hormony

Otyłość jest chorobą, której istotą jest przyrost masy ciała związany z nadmierną kumulacją tkanki tłuszczowej. ...

Czy otyłość to choroba?

Według WHO otyłość jest stanem, w którym nadmierna ilość tłuszczu gromadzącego się w postaci tkanki ...

Nadciśnienie w cukrzycy

W grupie osób chorych na nadciśnienie wzrasta liczba chorych na cukrzycę, a w grupie chorych ...

Sposoby na otyłość u dzieci

Dzieci, podobnie jak osoby dorosłe, narażone są na rozwój nadwagi i otyłości. Obecnie otyłość klasyfikowana ...

Otyłość

Otyłość jest chorobą. Można ją prosto zdefiniować jako zwiększenie masy ciała ponad przyjętą normę. Otyłość ...

Otyłość wtórna

Otyłość jest chorobą w dużej mierze spowodowaną nieprawidłowym stylem życia. Jednak może być też objawem ...

Jak się nie objadać?

Problem objadania się nie ma prostego, łatwego do zdiagnozowania podłoża. W objadaniu się istotne jest ...

Leczenie otyłości

Pomimo postępu medycyny skuteczność leczenia otyłości wciąż jest niewielka. Stąd tak wielką wagę przywiązuje się ...

Co to jest otyłość pierwotna?

Otyłość pierwotna występuje u ok. 90% osób otyłych. Przyczyna zaburzenia jest wieloczynnikowa. Współdziałają tutaj zarówno ...

BMI – oblicz prawidłową masę ciała

Najlepszą i najprostszą metodą pozwalającą na oznaczenie masy ciała u osób dorosłych jest skorzystanie ze ...

Zespół policystycznych jajników a masa ciała

Otyłość bardzo często jest związana z zespołem policystycznych jajników. W pewnym sensie można powiedzieć, że ...

Komentarze (0)