Niedoczynność tarczycy u dzieci

Niedoczynność tarczycy (łac. hypothyreosis, hypothyroidismus) może być wrodzona lub nabyta. Wrodzoną niedoczynnością tarczycy nazywa się stan niedostatecznego wytwarzania jej hormonów już w okresie płodowym, a pierwszym tego objawem może być przedłużająca się żółtaczka. Najczęstszą przyczyną nabytej niedoczynności tarczycy jest jej uszkodzenie wywołane procesem autoimmunizacyjnym.

Choroby tarczycy u dziecka

Choroby tarczycy wynikają z niekorzystnych zmian stężeń hormonów przez nią produkowanych, których nawet niewielkie zmiany mogą w sposób niekorzystny wpływać na funkcjonowanie organizmu dziecka. W przypadku niedoczynności najczęściej mówi się o wrodzonej niedoczynności tarczycy (u niemowląt). Nabyta niedoczynność tarczycy u dzieci zdarza się znacznie rzadziej.

U dzieci hormony tarczycy odpowiedzialne są za procesy wzrostu i dojrzewania, a także bardzo silnie wpływają na rozwój układu nerwowego. Choroby tarczycy u dzieci bywają dziedziczone, dlatego cierpiący z powodu chorób tarczycy powinni w sposób szczególny być przygotowani na konieczność wdrożenia odpowiedniej diagnostyki u swoich dzieci. Dzieci mogą urodzić się z nieprawidłowo funkcjonującą tarczycą albo problemy te mogą się u nich rozwinąć później z powodu np. zbyt małej ilości jodu w diecie, przebiegu chorób autoimmunologicznych lub w wyniku uszkodzenia gruczołu tarczowego.

Wrodzona niedoczynność tarczycy u dziecka – przyczyny

Wrodzoną niedoczynnością tarczycy u dzieci nazywa się stan niedostatecznego wytwarzania jej hormonów już w okresie płodowym. Do przyczyn występowania tej choroby zaliczymy zaburzenia genetyczne, dysgenezję (niedorozwój), stany zależne od chorób podwzgórza i przysadki (struktury ośrodkowego układu nerwowego nadzorujące pracę tarczycy).

Może wystąpić także przejściowa wrodzona niedoczynność tarczycy spowodowana niedoborem jodu w pożywieniu matki, podawaniem w czasie trwania ciąży leków przeciwtarczycowych lub występowaniem u matki przeciwciał przedostających się przez łożysko i blokujących prawidłowy rozwój tarczycy u płodu.

Wrodzona niedoczynność tarczycy u dziecka – objawy

Objawy wczesne, czyli te występujące w pierwszych tygodniach życia są nieswoiste i słabo wyrażone. Często pierwszym objawem niedoczynności tarczycy u dzieci jest przedłużająca się żółtaczka. W okresie niemowlęcym występuje spowolnienie wszystkich czynności życiowych, opóźniony rozwój psychoruchowy, a także:

  • osłabienie napięcia mięśniowego,
  • zaparcia,
  • sucha i chłodna skóra,
  • obniżone łaknienie,
  • "rozlany" (tzw. żabi) brzuch,
  • bradykardia,
  • wystający pępek,
  • duży język,
  • niski, "zachrypnięty" głos,
  • nadmierna senność,
  • opóźnienie wzrostu z opóźnieniem zarastania ciemiączek i wyrzynania zębów.

Wrodzona niedoczynność tarczycy u dziecka – diagnozowanie

Tylko wdrożenie prawidłowej i szybkiej terapii umożliwia dziecku normalny rozwój psychofizyczny. W Polsce uruchomiono program profilaktyczny, który polega na prowadzeniu rutynowych badań przesiewowych w kierunku niedoczynności tarczycy u wszystkich dzieci po ukończeniu 3 doby życia, zawsze przed wypisem ze szpitala.

Badanie polega na ocenie stężenia jednego z hormonów (TSH) we krwi noworodka. Krew pobierana jest na bibułę po wcześniejszym nakłuciu pięty noworodka. Przy wcześniejszym pobraniu (tzn. przed ukończeniem 3 doby) wyniki mogłyby fałszować hormony tarczycy przekazane dziecku z krwią przez matkę. Wyszuszoną bibułę, na którą została pobrana krew, przesyła się do laboratorium.

W przypadku podejrzanych wyników testu przesiewowego wykonuje się go powtórnie. Jeżeli wynik jednoznacznie wskazuje na podejrzenie wrodzonej niedoczynności tarczycy u dzieci, kierowane są one do poradni endokrynologicznej. Dokonywane są tam oznaczenia stężeń hormonów tarczycy i TSH (hormonu wydzielanego przez przysadkę dziecka) oraz – w trybie natychmiastowym – rozpoczyna się leczenie.

Wrodzona niedoczynność tarczycy u dziecka – leczenie

W leczeniu niedoczynności tarczycy u dzieci substytucyjne podawana jest L-tyroksyna, której dawka uzależniona jest od masy ciała dziecka, a także od stężenia FT4 w surowicy. Biorąc pod uwagę fakt, że niektóre postacie wrodzonej niedoczynności tarczycy mogą mieć charakter przejściowy, po skończeniu przez dziecko 2 roku życia przeprowadza się weryfikację rozpoznania. Zaprzestaje się podawanie L-tyroksyny na 4–6 tygodni i wykonuje się powtórne badania hormonalne. Jeżeli choroba tarczycy miała charakter przejściowy, to wyniki badań będą prawidłowe – wówczas odstawia się podawanie dziecku L-tyroksyny. Jednak utrzymywanie się niedoczynności tarczycy u dzieci powyżej drugiego roku życia wymaga podawania L-tyroksyny przez całe życie.

Nabyta niedoczynność tarczycy u dziecka

Najczęstszą przyczyną nabytej niedoczynności tarczycy u dziecka jest jej uszkodzenie wywołane procesem autoimmunizacyjnym. Choroba Hashimoto polega na tym, że układ immunologiczny organizmu atakuje własną tarczycę, zaburzając tym samym produkcję wytwarzanych przez nią hormonów. Objawy niedoczynności tarczycy u dzieci w postaci nabytej, jako że rozwijają się w wieku późniejszym, przebiegają na ogół bez cech niedorozwoju umysłowego. Występuje natomiast osłabienie wzrostu dziecka, zahamowanie dojrzewania płciowego, a także trudności w przyswajaniu wiedzy i nauce szkolnej.

Hipotyreoza (niedoczynność tarczycy) pojawiająca się u dziewczynek po okresie pokwitania przyczynia się do występowania częstych i obfitych miesiączek, które mogą prowadzić do niedokrwistości (anemii). Niedoczynność tarczycy u dzieci jest zwykle diagnozowana na podstawie wykonanych badań krwi. Celem leczenia hipotyreozy dzieci jest zastąpienie brakujących hormonów tarczycy. Podawana jest L-tyroksyna – w dawce zależnej od stężenia FT4 oraz TSH w surowicy dziecka.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Badanie TSH (hormon tyreotropowy) – normy, interpretacja wyniku

Badanie TSH (hormon tyreotropowy, tyreotropina, syntetyzowana przez część gruczołową przysadki) przeprowadzane jest przy podejrzeniu nadczynności ...

Niedoczynność tarczycy – przyczyny, objawy, badania, leczenie niedoczynności gruczołu tarczowego

Przyczyną niedoczynności tarczycy jest niedobór tyroksyny. Niskie TSH zaburza prawidłowe wydzielanie hormonów tarczycy – tyroksyny ...

8 tydzień ciąży

W 8 tygodniu ciąży w strukturze zarodka pojawiają się zawiązki oczu, małżowin usznych i wyrostka ...

Nadczynność tarczycy u dzieci

Wśród chorób gruczołu tarczowego prowadzących do nadczynności tarczycy u dzieci należy wymienić przede wszystkim chorobę ...

Tyroksyna – norma i wyniki – co oznacza nadmiar i niedobór?

Badanie tyroksyny (tetrajodotyroniny), jednego z najważniejszych hormonów tarczycy, służy do monitorowania schorzeń – nadczynności (nadmiar ...

Guzki tarczycy – przyczyny, objawy, leczenie guzków na tarczycy

Guzki tarczycy są to małe zmiany zlokalizowane w gruczole tarczowym. Są wyczuwalne przez lekarza w ...

Zespół policystycznych jajników a niedoczynność tarczycy

Badania naukowców wskazują, iż wśród kobiet chorujących na zespół policystycznych jajników (PCOS), częściej spotyka się ...

Niedoczynność tarczycy

Niedoczynność tarczycy jest to zespół kliniczny spowodowany niedoborem hormonów tarczycy — tyroksyny i trójjodotyronina. Niedobór ...

Nadczynność a niedoczynność tarczycy

Potocznie nadczynność i niedoczynność tarczycy traktuje się jako jednostki chorobowe gruczołu tarczowego, podczas gdy tak ...

Niedoczynność tarczycy a odchudzanie

Niedoczynność tarczycy jest spowodowana zmniejszonym wydzielaniem hormonów tarczycy, do którego może dochodzić zarówno z powodu ...

Hormony a nadciśnienie

Nadciśnienie tętnicze jest chorobą powszechną – szacuje się, że cierpi na nie ok. 32% dorosłych ...

Prolaktyna – badanie – co oznacza niska i wysoka prolaktyna?

Prolaktyna (hormon prl) to hormon wytwarzany w przysadce mózgowej. Poziom prolaktyny oznacza się w przy ...

Komentarze (0)