Nagła śmierć łóżeczkowa

Nagła śmierć łóżeczkowa (ang. Sudden Infant Death Syndrome – SIDS) stwierdzana jest wtedy, gdy nie znajduje się logicznego wytłumaczenia zgonu dziecka, które do tej pory uważane było za zdrowe (nie było danych odnośnie jakiejkolwiek występującej u dziecka choroby) oraz gdy wykluczy się inne powody śmierci, np. nieszczęśliwy wypadek, przemoc, działanie celowe bądź zatrucie. SIDS dotyka głównie dzieci w wieku 2–4 miesięcy.

Czym jest nagła śmierć łóżeczkowa?

Mianem zespołu nagłej śmierci łóżeczkowej niemowląt (SIDS) określa się nagły zgon dziecka, do którego doszło w trakcie snu i przyczyna pozostaje nieznana, nawet po przeprowadzeniu dokładnego badania pośmiertnego, w tym sekcji zwłok. Zespół ten bywa również nazywany "śmiercią łóżeczkową", ponieważ do zgonu najczęściej dochodzi w łóżeczku dziecka. SIDS jest najczęstszym powodem śmierci wśród niemowląt w krajach wysoko rozwiniętych.

Zwykle dotyczy dzieci w wieku 2–4 miesięcy, ze szczytem w wieku 12 tygodni. Później ryzyko znacząco spada. Duże znaczenie w występowaniu SIDS przypisuje się czynnikom środowiskowym. W naszym kraju problem nagłej śmierci łóżeczkowej występuje stosunkowo rzadko, chociaż wciąż brak jest wiarygodnych statystyk dotyczących tego problemu. Szacuje się, że dotyka on rocznie około 180 niemowląt.

Klasyfikacja nagłej śmierci łóżeczkowej

Zespół nagłej śmierci niemowląt jest podzielony na trzy kategorie: IA, IB oraz II.

Kategoria IA, czyli tzw. klasyczny zespół śmierci łóżeczkowej, obejmuje te przypadki nagłej śmierci niemowląt, w których przeprowadzono dokładną analizę okoliczności zgonu dziecka oraz zostały wykonane i udokumentowane wszystkie niezbędne badania pośmiertne. Dla klasycznego SIDS typowe są:

  • zgon między 3 tygodniem a 9 miesiącem życia dziecka,
  • prawidłowy wywiad kliniczny,
  • prawidłowy wywiad okołoporodowy (poród o czasie, prawidłowy przebieg ciąży),
  • prawidłowy rozwój psychiczny i fizyczny niemowlęcia,
  • brak podobnych incydentów w bliskiej rodzinie.

Do kategorii IB należą te przypadki, w których nie zostały uzupełnione wszystkie dane dotyczące zgonu bądź nie zostały wykonane wszystkie niezbędne badania.

Do kategorii II zaliczane są te przypadki, które nie spełniają wszystkich kryteriów rozpoznawczych nagłego zgonu niemowląt.

Czynniki ryzyka nagłego zgonu niemowląt

W zespole nagłej śmierci niemowląt nieznana jest przyczyna zgonu, natomiast wymienia się liczne czynniki ryzyka jego wystąpienia. Można je podzielić na czynniki ze strony niemowlęcia, czynniki ze strony rodziców oraz czynniki ze strony otoczenia.

Czynniki ze strony niemowlęcia

  • Wiek 1–6 miesięcy (głównie między 2 a 4 miesiącem życia).
  • Płeć męska (chłopcy narażeni są częściej niż dziewczynki).
  • Niska punktacja Apgar (ocena noworodka po porodzie).
  • Urodzenie z ciąży mnogiej.
  • Wcześniactwo.
  • Mała masa urodzeniowa.
  • Infekcja górnych dróg oddechowych.
  • Wrodzone wady serca.
  • Wrodzone wady układu nerwowego.
  • Wrodzone wady układu oddechowego (niedojrzałość struktur przyczynia się do zaburzeń oddychania).
  • Niedoczynność kory nadnerczy.
  • Długotrwałe stosowanie antybiotykoterapii.
  • Niepożądane reakcje poszczepienne i na leki.
  • Ucisk tętnicy kręgowej z powodu np. podnoszenia główki do góry przez dziecko śpiące na brzuchu.
  • Bezdech u dziecka (z definicji jest to brak oddechu trwający ponad 15 do 20 sekund). Krótkie epizody bezdechów zdarzają się nawet u każdego zdrowego dziecka, są one jednak krótkotrwałe i nie wywołują objawu bladości ani zasinienia u malucha, a co najważniejsze występują sporadycznie. Jeżeli jednak bezdech pojawia się zbyt często lub czas jego trwania wynosi powyżej 15–20 sekund, należy zwrócić uwagę na ten problem i zgłosić się do lekarza.
  • Zaburzenia kontroli ciśnienia krwi – u niektórych dzieci zawodzą mechanizmy regulacji.

Czynniki ze strony rodziców

 

  • Palenie tytoniu w ciąży (nikotyna obkurcza naczynia, pogarsza przepływ krwi w łożysku).
  • Palenie tytoniu w obecności niemowlęcia (przyczynia się do wzrostu szans na wystąpienie u dziecka bezdechów nocnych).
  • Choroby przebyte w czasie ciąży, zwłaszcza niedokrwistość.
  • Wiek matki poniżej 20 lat.
  • Duża liczba przebytych porodów przez matkę.
  • Niski status socjoekonomiczny.
  • Rodziny niepełne.

Czynniki ze strony otoczenia

 

  • Układanie niemowląt do snu w pozycji na brzuchu (utrudnia to maluchowi oddychanie).
  • Chłodna pora roku (częstsze infekcje).
  • Przegrzewanie dziecka.

Jak zmniejszyć ryzyko SIDS?

W celu zapobieżenia nagłej śmierci łóżeczkowej bardzo ważna jest edukacja rodziców na temat czynników ryzyka wystąpienia tego zespołu oraz zachęcanie do ich unikania. Biorąc pod uwagę czynniki ryzyka SIDS, należy stosować kilka zasad bezpieczeństwa. Ważne jest zapewnienie dziecku bezpiecznego snu. Dziecko powinno sypiać we własnym łóżeczku. Dookoła niego po zaśnięciu nie powinny być zostawiane zabawki ani przedmioty, które mogą w sposób niekontrolowany przysłonić buzię dziecka, utrudniając mu oddychanie.

W otoczeniu dziecka podczas snu nie powinno być również zwierząt. Ponadto należy unikać przegrzewania dziecka czy też przechłodzenia. Optymalna temperatura w pokoju dziecka powinna wynosić około 18–20°C. Ważne jest też, by nie narażać dziecka na obecność dymu tytoniowego. W prewencji nagłej śmierci łóżeczkowej ważne jest karmienie piersią. Podczas tej czynności z mlekiem matki przekazywane są przeciwciała, które zmniejszają ryzyko infekcji u dziecka.

Istotna jest również dobra i profesjonalna opieka nad kobietą w ciąży i zapobieganie porodom przedwczesnym. Przydatne w tym celu są tzw. monitory oddechu instalowane wewnątrz łóżeczka. Mają one czujniki, które alarmują rodzica o braku ruchu klatki piersiowej trwającym przez ponad 20 sekund. Niektórzy lekarze uważają, że ssanie smoczka zmniejsza ryzyko wystąpienia SIDS, gdyż pobudza ośrodek oddechowy. Nie należy jednak podawać go wcześniej niż przed ukończeniem 1 miesiąca życia, ponieważ mogłoby to spowodować zaburzenia prawidłowego odruchu ssania. Po ukończeniu 4–6 tygodnia życia odruch ten zostaje na tyle mocno utrwalony, że ssanie smoczka go nie zaburzy. Pamiętajmy, że nigdy nie wolno potrząsać dzieckiem. Może to spowodować uszkodzenie tkanki nerwowej w mózgu i zaburzyć rozwój malucha.

Rozpoznanie nagłej śmierci łóżeczkowej

Rozpoznanie nagłej śmierci łóżeczkowej (SIDS) stawia się po wykluczeniu innych przyczyn. Wstępne rozpoznanie stawia lekarz na podstawie wywiadu, okoliczności zdarzenia i dostępnych badań laboratoryjnych. Wykluczyć należy znane choroby, nieszczęśliwy wypadek oraz zespół maltretowanego dziecka. Powinny zostać przeprowadzone badania biochemiczne, mikrobiologiczne, toksykologiczne, obrazowe oraz przesiewowe badania metaboliczne. Ostateczne rozpoznanie zespołu nagłego zgonu niemowląt jest stawiane przez wykluczeniu innych przyczyn na podstawie badania sekcyjnego.

Zespół nagłej śmierci niemowląt rozpoznaje się, gdy wszystkie pozostałe przyczyny zgonu zostały wykluczone. Celem zapobieżenia SIDS należy informować rodziców o czynnikach ryzyka tego zespołu oraz jak ich unikać, by zmniejszać prawdopodobieństwo jego wystąpienia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.8


Może cię

Co oznacza krew w moczu u dziecka?

Obecność krwi w moczu w zdecydowanej większości przypadków jest objawem nieprawidłowym. Najczęściej przyczyną obecnością moczu ...

Odparzenia u noworodka

Odparzenia to zaczerwienienie i/lub wysypka skóry, które u noworodka najczęściej pojawiają się na pupie. Jest ...

Wole tarczycowe u noworodka

Wole noworodkowe oznacza powiększenie tarczycy u dziecka, przy czym może to prowadzić do objawów nadczynności ...

Alergia u dzieci

Alergie to bardzo częsty problem u dziecka. Najczęściej są to alergie wziewne, pokarmowe, sezonowe lub ...

Nadczynność tarczycy u dzieci

Wśród chorób gruczołu tarczowego prowadzących do nadczynności tarczycy u dzieci należy wymienić przede wszystkim chorobę ...

Ból brzucha u dziecka – co oznacza?

Ból brzucha u dziecka ma bardzo wiele przyczyn. Ból może obejmować cały brzuch, być ostry, ...

Przeziębienie u dziecka – jak leczyć?

Przeziębienie występuje u dzieci często, a przyczynami infekcji dróg oddechowych są wirusy. Objawy przeziębienia u ...

Nadmierne pocenie u dzieci

Dzieci często są aktywne, przebywają w ciągłym ruchu, w związku z czym wielokrotnie bywają spocone ...

Domowe sposoby na przeziębienie u dziecka

Przeziębienie to infekcja górnych dróg oddechowych, której przyczyną są wirusy. Choroba przeziębieniowa łatwo rozprzestrzenia się ...

Choroby nerek u dzieci

Choroby nerek u dzieci mogą być przyczyną groźnych powikłań, np. zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej czy nadciśnienie ...

Leczenie cukrzycy typu 2 u dzieci

Badania wskazują na coraz szersze rozprzestrzenianie się cukrzycy typu 2 wśród dzieci i młodzieży. Główny ...

Wysypka u dziecka

Jedną z najczęstszych przyczyn wizyt dziecka u lekarza są choroby przebiegające z wysypką. Z pozoru ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon