Marsz alergiczny

Marsz alergiczny jest określeniem specyficznego wzoru rozwoju alergii u dziecka. W skład marszu alergicznego wchodzą: alergia pokarmowa, atopowe zapalenie skóry (AZS), astma oskrzelowa oraz alergiczny nieżyt nosa. Jest to stopniowe przechodzenie jednej formy alergii w drugą. Podłożem marszu alergicznego u dzieci jest zjawisko atopii. Na jego przebieg mają wpływ czynniki genetyczne i czynniki środowiskowe.

Co to jest marsz alergiczny?

U podłoża chorób alergicznych leży zjawisko atopii. Atopia jest reakcją o podłożu genetycznym. Jej istotą jest nieprawidłowa odpowiedź immunologiczna na małe dawki antygenów. W wyniku tej odpowiedzi dochodzi do nadmiernego wytwarzania przeciwciał IgE skierowanych głównie przeciwko tym alergenom. Osoby takie reagują w widoczny sposób po każdym kontakcie z substancją, która dla większości osób zdrowych pozostaje obojętna.

Zjawisko atopii przyczynia się do wzrostu podatności na rozwój różnych form alergii u dzieci (więcej o atopii przeczytasz pod tym linkiem). Pod pojęciem marszu alergicznego znajduje się specyficzny wzór rozwoju alergii u dzieci. Jest to stopniowe przechodzenie jednej formy alergii w drugą. Początek stanowi alergia pokarmowa u dziecka, po czym są to kolejno:

  • atopowe zapalnie skóry (AZS),
  • astma oskrzelowa,
  • alergiczny nieżyt nosa.

Marsz alergiczny – przebieg

Przebieg marszu alergicznego zależy od połączenia czynników genetycznych i środowiskowych. Kolejność przechodzenia jednej alergii w drugą wynika ze zmienności narządów do reakcji na działanie alergenów. Każdy rodzaj manifestacji klinicznej w marszu alergicznym może ujawnić się w każdym wieku. Niemniej jednak na ogół określone przedziały wiekowe predysponują do określonych schorzeń. W przebiegu marszu alergicznego proces zapalny wywołany reakcją alergiczną zmienia swoją lokalizację. Stopień nasilenia reakcji alergicznej zależny jest od stężenia alergenów w otoczeniu dziecka, a także od stopnia narażenia na nie. Z biegiem czasu u dziecka rozszerzeniu ulega także zakres uczulających je alergenów.

Kolejne najbardziej charakterystyczne przedziały wiekowe i charakterystyczne dla nich objawy kliniczne to:

  • do 6 miesiąca życia dominują objawy żołądkowo-jelitowe, czyli alergia pokarmowa; mogą także zacząć pojawiać się u dziecka objawy skórne;
  • od 7 do 12 miesiąca życia pojawiają się objawy wyprysku atopowego oraz możliwe jest współwystępowanie objawów żołądkowo-jelitowych;
  • od 2 do 3 roku życia występuje astma wczesnodziecięca;
  • od 4 do 7 roku życia rozpoczyna się alergiczny nieżyt nosa;
  • od 8 do 14 roku życia mamy do czynienia z astmą oskrzelową, a także objawami alergicznego nieżytu nosa u dziecka.

Początki reakcji alergicznych przypadają na około 11 tydzień życia płodowego, kiedy to do płodu przenikają przez łożysko pierwsze alergeny od matki, a sam płód zaczyna produkowanie własnych przeciwciał w klasie IgE. Jest to więc moment, kiedy mogą powstawać pierwsze zalążki uczulenia. Objawy kliniczne tego zjawiska są jednak widoczne dopiero jakiś czas po urodzeniu dziecka. Dlatego też u dzieci z predyspozycjami objawy marszu alergicznego rozpoczynają się w pierwszych miesiącach życia. Przebieg poszczególnych etapów opisano poniżej.

Marsz alergiczny – alergia pokarmowa u dzieci

Alergia pokarmowa jest pierwszą formą manifestacji marszu alergicznego u dziecka. Jej początek ma miejsce po pierwszych kontaktach kilkumiesięcznych dzieci z alergenami pokarmowymi. Do najbardziej charakterystycznych alergenów należą białka mleka krowiego i jaja kurze. Przyczynia się to do produkcji nadmiernej liczby przeciwciał specyficznych w klasie IgE. U dzieci karmionych wyłącznie piersią objawy alergizacji pojawiają się w odpowiedzi na białko jaja kurzego, którego alergeny przechodzą w mleku od karmiącej matki.

Kontakt z alergenami mleka krowiego u dzieci karmionych piersią jest zdecydowanie mniejszy. Ponadto z upływem czasu do zestawu alergenów dołączają się również gluten i soja. Do objawów alergii pokarmowej zaliczamy: niechęć do jedzenia, ulewanie pokarmu, ostre biegunki, wymioty, ślady krwi w stolcu dziecka, zaparcia, kolki jelitowe. U większości dzieci alergia pokarmowa ma charakter przejściowy. Jej objawy są przemijające wraz z procesem nabywania przez dziecko tolerancji na pokarm.

Marsz alergiczny – atopowe zapalenie skóry u dziecka

Kolejną składową w marszu alergicznym jest AZS, czyli atopowe zapalenie skóry. Jest to jednocześnie jedna z najczęstszych przypadłości skórnych wieku dziecięcego. Zmiany na skórze mają charakter wypryskowy. Zaznacza się tendencja do lichenizacji, czyli pogrubienia skóry w odpowiedzi na jej drapanie i doprowadzanie do przewlekłego stanu zapalnego. Pierwotnie na skórze dziecka z AZS pojawiają się grudki wysiękowe, a także pęcherzyki na podłożu rumieniowym oraz nadżerki. Najbardziej dokuczliwym objawem jest nasilony świąd skóry. W przebiegu atopowego zapalenia skóry u dziecka można wyodrębnić trzy fazy:

  1. Do 2 roku życia zmiany skórne obejmują twarzy dziecka, nasady płatków usznych, owłosioną skórę głowy, ponadto tułów i wyprostną część kończyn.
  2. W okresie późniejszym i średnio do 12 roku życia zmiany zlokalizowane są głównie na powierzchniach zgięciowych dużych stawów: kolanowych, łokciowych, nadgarstków, a także pojawiają się na skórze karku, grzbietach dłoni i stóp.
  3. W okresie młodzieńczym i u osób dorosłych zmiany lokalizują się na skórze twarzy, na skórze górnej części ciała, na kończynach górnych (szczególnie na grzbietach dłoni). Zmiany lokalizacji zmian skórnych na ogół płynnie przechodzą jedna w drugą, ale zdarza się też, że nie każdy przechodzi kolejno przez wszystkie fazy manifestacji skórnych choroby.

U przeważającej większości dzieci objawy alergiczne z obszaru skóry i prze­wodu pokar­mo­wego zmniejszają się lub nawet cał­ko­wi­cie wycofują wraz z dorastaniem dziecka. Z przypadłości jaką jest aler­gia pokar­mo­wa na białko mleka kro­wiego wyra­sta aż 85% dzieci. Nie­stety, u około 20–40% pacjentów z AZS i aler­giami pokar­mowymi w dal­szej kolej­no­ści w przebiegu marszu alergicznego roz­wi­jają się katar sienny i/lub astma oskrzelowa.

Marsz alergiczny – astma oskrzelowa u dziecka

Kolejną składową marszu alergicznego jest astma oskrzelowa. Dochodzi do niej w przebiegu wyprysku atopowego, gdy mamy do czynienia z uszkodzeniem powierzchni naskórka. W wyniku tego dochodzi do przenikania przez skórę alergenów, które indukują zawarte w niej komórki odpowiedzi immunologicznej. Namnażają się one i wędrują po całym organizmie docierając również do dróg oddechowych. Zapoczątkowuje to kaskadę odpowiedzi immunologicznej. W drogach oddechowych dziecka dochodzi do proliferacji komórek odpowiedzi zapalnej, wzrasta liczba produkowanych przeciwciał, dochodzi do aktywacji komórek nabłonka, wzmożonego wydzielania śluzu i przerostu mięśniówki gładkiej.

Dowiedziono również, że alergia pokarmowa przyczynia się do rozwoju reakcji alergicznej w obrębie układu oddechowego. Dzieje się to na podłożu mechanizmu podobnego do opisanego powyżej. Astma oskrzelowa jest zatem chorobą zapalną dróg oddechowych, w której uczestniczy wiele komórek i substancji przez nie uwalnianych. Przewlekłe zapalenie w obrębie dróg oddechowych jest przyczyną nadreaktywności oskrzeli. Prowadzi to do nawracających epizodów świszczącego oddechu, duszności, ściskania w klatce piersiowej i nasilonego kaszlu występującego szczególnie w nocy i nad ranem.

Marsz alergiczny – astma i katar sienny

Astma oskrzelowa w marszu alergicznym powstaje na bazie wcześniejszej alergizacji organizmu dziecka. W przebiegu atopowego zapalenia skóry występuje uszkodzenie warstwy ochronnej jaką jest powierzchnia naskórka. Następuje przenikanie przez skórę alergenów, które uaktywniają zawarte w skórze komórki odpowiedzi immunologicznej. Komórki te rozprzestrzeniają się po całym organizmie, docierają również do układu oddechowego. Jest to początkiem miejscowej reakcji zapalnej.

W drogach oddechowych następuje namnażanie się komórek odpowiedzi zapalnej. Powstają przeciwciała, aktywowane są komórki nabłonka wyścielającego drogi oddechowe. Następuje wzmożone wydzielanie śliny i przerost mięśniówki gładkiej. Tak więc wcześniejszy etap w marszu alergicznym, jakim jest alergia pokarmowa, przyczynia się do rozwoju kolejnego etapu. Astma oskrzelowa jest zatem zapalną chorobą dróg oddechowych. Ma ona charakter przewlekłego zapalenia z nadreaktywnością oskrzeli. Objawami są epizody świszczącego oddechu, duszność, szczególnie okołowysiłkowa i po kontakcie z alergenem, nasilony kaszel u dziecka w nocy i nad ranem.

Katar sienny w marszu alergicznym jest z kolei sezonowym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek o podłożu alergicznym. W spektrum objawów występują:

  • napadowe, wielokrotne kichnięcia,
  • wyciek obfitej wodnistej wydzieliny z nosa,
  • nasilony świąd,
  • uczucie zatkania nosa,
  • zaczerwienienie spojówek,
  • łzawienie,
  • świąd w obrębie oczu,
  • okresowy światłowstręt.

Uczulenie na alergeny obecne w pomieszczeniach zamkniętych (roztocza kurzu domowego, pleśnie) oraz na zanieczyszczenia zewnętrzne (pyłki drzew i traw) ma swój początek pomiędzy 1 a 10 rokiem życia dziecka. Nasilenie reakcji alergicznej na alergeny wewnętrzne rozpoczyna się wcześniej i ma większe nasilenie niż alergia na pyłki drzew i trawy.

Jak zapobiegać?

Na geny nie mamy wpływu, możemy natomiast minimalizować wpływ czynników środowiskowych poprzez:

  • ograniczenie do minimum kontaktów z czynnikami drażniącymi, takimi jak np. dym tytoniowy, zanieczyszczenia powietrza,
  • ograniczenie ekspozycji na alergeny pokarmowe i wziewne,
  • unikanie infekcji wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych (oraz zapobieganie im),
  • karmienie noworodka i niemowlęcia mlekiem matki oraz unikanie wprowadzania pokarmów stałych przed ukończeniem przez dziecko 6 miesiąca życia,
  • wprowadzenie produktów o właściwościach silnych alergenów pokarmowych nie wcześniej niż przed ukończeniem przez dziecko 13 miesiąca życia,
  • eliminację z diety matki karmiącej produktów alergizujących,
  • eliminowanie ze środowiska, w którym przebywa dziecko, alergenów roztoczy i naskórków zwierząt.

Opis marszu alergicznego jest tylko obrazem ogólnym choroby. Na jej przebieg osobniczy u dziecka mają wpływ czynniki genetyczne (około 60%) oraz czynniki środowiskowe. Marsz alergiczny sta­nowi bar­dzo poważny pro­blem kliniczny. Skuteczne leczenie i zapobieganie pierwszym etapom marszu alergicznego przyczynia się do zmniejszenia prawdopodobieństwa wystąpienia jego kolejnych stopni.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Alergiczny nieżyt nosa – jak leczyć alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa?

Alergiczny nieżyt nosa (ANN) to najczęstsza choroba alergiczna. Zapalenie błony śluzowej wyściełającej jamę nosową prowadzi ...

Alergie pokarmowe u dzieci

Alergie pokarmowe występują najczęściej u niemowląt. Objawy alergii na pokarm są bardzo zróżnicowane i dotyczą ...

Terapia odczulająca

Problem alergii stale rośnie. Chorzy próbują różnych sposobów leczenia – od homeopatii po leczenie farmakologiczne. ...

Leczenie astmy

Astmy oskrzelowej zazwyczaj nie da się całkowicie zwalczyć, jednak przy dobraniu odpowiednich leków i ich ...

Astma oskrzelowa u dzieci – leczenie

Astma jest najczęstszą chorobą przewlekłą układu oddechowego u dzieci. Leczenie astmy u maluchów obejmuje nie ...

Astma oskrzelowa u dzieci

Astma oskrzelowa (os greckiego słowa ásthma, oznaczającego "zadyszka") jest przewlekłą chorobą płuc utrudniającą oddychanie. Choroba ...

Katar alergiczny

Katar alergiczny nazywany jest także siennym. Jest to ostry alergiczny nieżyt nosa, którego objawy pojawiają ...

Astma a alergia u dziecka

Astma należy do najczęściej występujących przewlekłych chorób układu oddechowego u dzieci. Zachorowalność na tę chorobę ...

Alergie u niemowląt

Alergia to skłonność układu immunologicznego do nadmiernej reakcji na niektóre czynniki – alergeny. Mechanizm powstania ...

Wideo – Katar sienny

Katar sienny związany jest z alergią sezonową na pyłki traw i kwiatów. Jest on szczególnie ...

Atopowe zapalenie skóry u niemowląt

Atopowe zapalenie skóry, zwane także wypryskiem atopowym, jest przewlekłą chorobą skóry, którą coraz częściej spotyka ...

Teofilina – badanie stężenia

Badanie stężenie teofiliny wykonuje się w celu monitorowania stężenia teofiliny we krwi podczas leczenia m.in. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon