Łuszczyca u dzieci – przyczyny, objawy i leczenie

Łuszczyca to przewlekła, zapalna choroba skóry, która dotyka 1% młodszej populacji. Łuszczyca nie jest zakaźna i nie można się nią zarazić przez kontakt z chorym. Objawy łuszczycy u każdego dziecka mogą być inne, od mało do bardzo dokuczliwych. Charakterystyczne w przebiegu łuszczycy jest pojawienie się na skórze osoby chorej zmian o typie łusek i grudek. Choroba jest nieuleczalna, a terapia ma na celu zminimalizować objawy choroby.

Łuszczyca – przyczyny – łuszczyca u dziecka

Łuszczyca należy do grupy przewlekłych chorób zapalnych. Nie jest chorobą zakaźną i nie można się nią zarazić poprzez kontakt z chorym. Statystycznie dotyka około 1% dzieci do 18. roku życia. Objawy łuszczycy dotyczą przede wszystkim skóry, ale w przebiegu choroby mogą być zaatakowane także paznokcie i stawy dziecka.

Łuszczyca u dzieci rzadko daje objawy kliniczne przed 2. rokiem życia. Mimo licznych badań nad łuszczycą, do dziś nie poznano dokładnej przyczyny jej występowania.

Wiadomo, że choroba ma podłoże genetyczne. U dzieci z rodzin, w których ktoś z najbliższych choruje na łuszczycę, występuje zwiększone ryzyko zachorowania. Gdy choruje jedno z rodziców, ryzyko wystąpienia łuszczycy u dziecka wynosi 20%, a gdy chorują oboje rodzice, ryzyko wzrasta do 50%, a nawet 70%.

Wśród przyczyn łuszczycy u dzieci wymienia się także nieprawidłowości w układzie immunologicznym. Prowadzi to do powstania stanu zapalnego, a także odpowiedzi ogólnoustrojowej organizmu.

Ważną rolę pełnią czynniki wyzwalające, których pojawienie się doprowadza do wysiewu zmian łuszczycowych albo przyczynia się do zaostrzenia dotychczas już istniejących. Do czynników wyzwalających należą:

  • urazy oraz zadrapania skóry dziecka,
  • zakażenia bakteryjne (głównie paciorkowcami),
  • zakażenia wirusowe (m.in. wirus grypy, ospy wietrznej, opryszczki),
  • niektóre leki,
  • odstawienie stosowanych dotychczas doustnych glikokortykosteroidów,
  • ostry stres fizyczny oraz psychiczny u dziecka,
  • nasilone zmiany hormonalne, charakterystyczne m.in. dla okresu dojrzewania.

Wśród przyczyn łuszczycy można wymienić także nieprawidłową dietę, czyli bogatą m.in. w tłuszcze zwierzęce i ostre przyprawy.

Objawy łuszczycy u dziecka

Obraz kliniczny łuszczycy u dzieci może różnić się od obrazu choroby u dorosłych. Mimo że łuszczyca kojarzy się na ogół z chorobą dorosłych, jej pierwsze objawy u około 30% wszystkich chorych pojawiają się przed 20. rokiem życia.

W przebiegu łuszczycy u dzieci dochodzi do znacznego przyspieszenia i zakłócenia procesów rogowacenia i złuszczania naskórka. U zdrowego dziecka komórki najbardziej zewnętrznej warstwy naskórka złuszczają się, a na ich miejsce wkraczają komórki produkowane w niższych warstwach skóry.

Proces ten normalnie trwa około 1 miesiąca. W przypadku łuszczycy cykl jest znacząco przyspieszony i przebiega nawet ośmiokrotnie szybciej. W wyniku tego dochodzi do łagodnego, nadmiernego rozrostu naskórka i pojawienia się stanu zapalnego w warstwach skóry położonej poniżej.

Klinicznie charakteryzuje się to obecnością grudek na skórze (brunatnych lub różowych) pokrytych z zewnątrz suchą, srebrzystobiałą łuską. Zmiany te mogą występować pojedynczo albo zlewać się i tworzyć większe ogniska.

W przebiegu każdej z postaci łuszczycy u dzieci mogą występować zmiany dotyczące paznokci (łuszczyca na paznokciach). Przyjmują one postać punkcikowych wgłębień. Płytka paznokcia jest pogrubiała i żółta. Paznokieć staje się łamliwy i łatwo ulega rozwarstwieniu.

Niektórym postaciom choroby towarzyszą także zmiany zapalne stawów przebiegające ze złym samopoczuciem, gorączką, bólem, ich obrzękiem. Jest to zapalenie, które często poprzedza wystąpienie skórnych zmian łuszczycowych.

Przebieg łuszczycy u dzieci jest na ogół cięższy niż u osób dorosłych. Obserwowane są okresy kilkuletniej remisji, czyli wygaszenia choroby na przemian z jej nawrotami, często w zupełnie innej postaci.

Rodzaje łuszczycy u dziecka

Występuje kilka rodzajów łuszczycy u dzieci, a niektóre z nich przybierają nietypową postać, co stwarza niekiedy trudności diagnostyczne.

Najczęstszą postacią u dzieci jest tzw. łuszczyca zwyczajna, która charakteryzuje się obecnością wykwitów łuszczycowych na skórze, blaszek pokrytych srebrnobiałymi łuskami (głównie na skórze głowy dziecka, w okolicy zausznej, na łokciach, kolanach, w okolicy pępka i na pośladkach).

Łuszczyca kropelkowata charakteryzuje się występowaniem małych (do 1 cm) rumieniowych grudek na skórze, pokrytych łuską i przypominających krople. Jest to postać łuszczycy u dzieci z udokumentowanym w wywiadzie zakażeniem paciorkowcowym gardła, a także okolic odbytu.

Rzadziej u dzieci występuje łuszczyca odwrócona, w której zmiany skórne występują w okolicy fałdów i powierzchni zgięciowych, m.in. pachwin, pach i szyi.

Postać anogenitalna, czyli tzw. łuszczyca pieluszkowa, występuje u dzieci do 2. roku życia. Zmiany lokalizują się głównie w okolicy pieluszkowej i mają postać gładkich lub nieznacznie łuszczących się obszarów jasno- lub ciemnoczerwonego rumienia.

W erytrodermii łuszczycowej zmiany skórne widoczne są na całej lub prawie całej powierzchni ciała dziecka. Rzadko występuje ona u dzieci młodszych.

Na ogół przebiega z nasilonymi objawami ogólnymi (gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, odwodnienie i zły stan ogólny). Oprócz aspektów estetycznych, zmiany łuszczycowe zmieniają wygląd skóry dziecka, a wykwitom skórnym może towarzyszyć świąd skóry o różnym nasileniu.

Diagnostyka łuszczycy a inne choroby skóry

W diagnostyce łuszczycy u dzieci najważniejsze jest dokładne zbadanie dziecka przez dermatologa. Lekarz powinien obejrzeć całą skórę, śluzówkę jamy ustnej i paznokcie. Lekarz przeprowadzi wywiad z rodzicami, spyta o okoliczności pojawienia się zmian skórnych, a także o to, czy w rodzinie ktoś chorował bądź choruje na łuszczycę.

Podczas badania fizykalnego dermatolog zdrapuje (najlepiej w kilku miejscach) łuskę z naskórka. Jest to całkowicie bezbolesne dla dziecka, a konieczne dla wykrycia charakterystycznych objawów skórnych. Po zdrapaniu łuski uwidoczniona zostaje gładka, błyszcząca, wywoskowana powierzchnia, a po chwili w miejscu zdrapania pojawia się powoli sącząca się krew.

Charakterystyczne dla zmian łuszczycowych jest to, że podczas aktywnej fazy łuszczycy u dzieci zdrapanie fragmentu niezmienionej skóry (brak widocznych zmian gołym okiem) powoduje wysiew nowych zmian. Pojawiają się one średnio po 10 dniach. Powyższe postępowanie jest na ogół wystarczające do rozpoznania choroby.

W przypadkach dyskusyjnych można pobrać fragment skóry do badania histopatologicznego. Możliwe są też badania genetyczne (nie są one wykonywane rutynowo u dzieci). Łuszczycę skóry owłosionej u dziecka należy różnicować z łojotokowym zapaleniem skóry, atopowym zapaleniem skóry i z grzybicą.

Łuszczycę zwyczajną i kropelkowatą można pomylić z atopowym zapaleniem skóry, łupieżem różowym oraz osutką wirusową. Łuszczycę okolicy pieluszkowej (odwróconą) należy różnicować z pieluszkowym zapaleniem skóry i z zapaleniem skóry spowodowanym przez drożdżaki.

Wszystko to sprawia, że diagnostyką łuszczycy u dziecka powinien zająć się doświadczony dermatolog.

Leczenie łuszczycy

Łuszczyca jest chorobą nieuleczalną. Leczenie łuszczycy ma na celu zminimalizować objawy i wydłużyć okresy remisji, czyli czas, gdy symptomy łuszczycy nie występują. W większości przypadków łuszczycy u dzieci wystarczy leczenie miejscowe zmian skórnych.

Stosuje się kremy, maści, pianki, żele, lotiony, roztwory, aerozole, oleje i plastry nasączone lekami. Wybór konsystencji leku zależy od lokalizacji zmian i preferencji. Zmiany na kończynach (zmiany na kolanach, rękach, łokciach) wymagają stosowania maści i kremów. Na skórę głowy najlepsze będą natomiast preparaty o rzadszej konsystencji, m.in. płyny, żele, pianki.

Leki stosowane miejscowo na skórę zwykle powinny być nakładane 2 razy dziennie. Lekami z wyboru w leczeniu zmian na skórze w łuszczycy u dzieci są glikokortykosteroidy, głównie preparaty o słabszej sile działania. Mają one właściwości przeciwzapalne, przeciwproliferacyjne, a także zmniejszają odczyn zapalny i minimalizują łuszczenie się skóry i świąd.

Niestety leki te wykazują działania niepożądane. Ponadto glikokortykosteroidy oddziaływają na oś hormonalną przysadkowo-nadnerczową.

Dlatego u dzieci używane są preparaty o słabszej sile działania i zminimalizowanym wpływie na układ hormonalny. Z powodu powyższych skutków ubocznych glikokortykosteroidy często stosuje się zamiennie lub łączy się w schematach leczenia z innymi preparatami.

Pochodne witaminy D (m.in. kalcypotriol) w przypadku łuszczycy u dzieci mogą być stosowane w monoterapii lub w połączeniu z glikokortykosteroidami. Połączenie to jest dobrze tolerowane i ma działanie synergistyczne (zastosowanie dwóch leków wykazuje silniejsze działanie niż takie, które uzyskalibyśmy po podaniu tych leków oddzielnie).

W miejscowym stosowaniu używane są też inhibitory kalcyneuryny (grupa leków o działaniu immunosupresyjnym) – takrolimus oraz pimekrolimus. Są to preparaty pierwszego wyboru w przypadku zmian łuszczycowych na skórze twarzy dziecka.

Kwas salicylowy, kwas mlekowy, mocznik to preparaty o właściwościach złuszczających grube blaszki łuszczycowe. Kwas salicylowy dostępny jest w postaci m.in. szamponu i żelu do stosowania na skórę owłosioną głowy, dłonie i podeszwy pięt.

Nie należy go jednak stosować u najmłodszych dzieci, gdyż istnieje ryzyko wchłonięcia przezskórnego i wystąpienia efektu zatrucia salicylanami. Kwas mlekowy i mocznik (w postaci kremów, lotionów i maści) również wykazują działanie złuszczające.

Do preparatów stosowanych miejscowo w leczeniu łuszczycy u dzieci zaliczamy też dziegcie oraz cygnolinę (obecnie stosowane sporadycznie).

Leczenie łuszczycy – fototerapia

Niektóre przypadki łuszczycy u dzieci wymagają leczenia systemowego lub fototerapii. Zabiegi fototerapii, czyli światłolecznictwa, znalazły zastosowanie u dzieci z rozsianymi zmianami łuszczycowymi. Zabiegi takie są wykonywane w gabinecie lekarskim lub specjalistycznych ośrodkach.

Obecnie u dzieci terapią z wyboru jest naświetlanie promieniami UVB o wąskim zakresie. Leczenia systemowego wymagają natomiast oporne na leczenie postaci skórne, a także erytrodermia łuszczycowa oraz artropatia łuszczycowa.

Z leków stosowanych w tej terapii należy wymienić acytretynę, czyli doustną pochodną witaminy A. Ponadto w postaci łuszczycowego zapalenia stawów podawany jest metotreksat.

Warto wspomnieć, że najnowszym trendem w leczeniu łuszczycy jest terapia preparatami biologicznymi, m.in. etanerceptem. Są to leki stosowane w przypadku łuszczycowego zapalenia stawów u dzieci. Hamują one proces zapalny prowadzący do zniekształceń.

Opieka nad dzieckiem z łuszczycą

Dzieci z łuszczycą wymagają szczególnej pielęgnacji. Rodzice powinni zwrócić uwagę na kilka ważnych aspektów wspomagających terapię. Konieczne jest skuteczne zwalczanie wszystkich potencjalnych ognisk zakaźnych (m.in. próchnica zębów, zapalenie zatok), a także zapobieganie chorobom infekcyjnym.

Leczeniu sprzyja także unikanie stresujących sytuacji i zapewnienie wypoczynku. Gdy dzieci nie radzą sobie z chorobą, proponowany jest kontakt z psychologiem.

Elementem terapii jest również właściwa pielęgnacja skóry, czyli dbanie o jej odpowiednie nawilżanie, stosowanie preparatów natłuszczających oraz kąpieli natłuszczających. Należy unikać krępujących ruchy ubrań i zbyt silnego nasłonecznienia, gdyż przyczyniają się do powstania podrażnień skóry. Bardzo ważna jest ochrona przed skaleczeniami. Dziecku nie wolno się drapać.

Ponadto należy stosować odpowiednią dietę przy łuszczycy, zwłaszcza w okresie zaostrzeń łuszczycy u dziecka. Proponowana jest dieta lekkostrawna, unikanie tłuszczów zwierzęcych, wieprzowiny, czekolady, kawy, kakao, miodu, warzyw strączkowych, surowych jabłek czy ostrych przypraw. Codzienna dieta powinna zawierać ryby i oleje roślinne, gdyż są one cennym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 oraz witaminy D.

Opublikowano: ; aktualizacja: 30.11.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Łuszczyca stawowa – przyczyny, objawy, leczenie łuszczycy stawów

Łuszczyca stawowa, inaczej łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS), obejmuje przypadki zapalenia u osób cierpiących na łuszczycę. ...

Wideo – Łuszczyca

Łuszczyca jest częstą dermatozą. Dotyczy 3-5% mieszkańców Polski. Jest to choroba, która może dotyczyć dzieci, ...

Dieta przy zapaleniach skóry

Choroby skóry to w dzisiejszych czasach problem dość powszechny. Mają różne podłoże i objawy. W ...

Biopsja skóry – wskazania, jakie choroby można wykryć?

Biopsja skóry polega na pobraniu fragmentu skóry, który wydaje się być zmieniony chorobowo. Dzięki temu ...

Łuszczyca – jakie są rodzaje i objawy łuszczycy?

Łuszczyca jest przewlekłą chorobą skóry o podłożu immunologicznym, a jej objawy mają tendencję do nawrotów. ...

Łuszczyca paznokci

Łuszczyca jest przewlekłą chorobą skóry, która ma tendencję do nawracania. Łuszczycą nie można zarazić się ...

Łuszczyca krostkowa – objawy i leczenie

Łuszczyca jest przewlekłą, niezakaźną chorobą. W jej przebiegu na skórze pojawiają się grudki i krostki, ...

Łuszczyca głowy – przyczyny, objawy i leczenie łuszczycy skóry głowy

Swędzenie skóry głowy oraz pojawienie się charakterystycznych, złuszczających się tarczek na skórze może oznaczać łuszczycę ...

Łuszczyca odwrócona

Łuszczyca odwrócona to jedna z odmian łuszczycy. Zmiany łuszczycowe najczęściej lokalizują się w okolicach fałdów ...

Leczenie łuszczycy – maść, leki i lampy na łuszczycę

Łuszczyca to genetyczna choroba skóry. Typowym objawem łuszczycy jest zwiększone wytwarzanie naskórka, a następnie złuszczanie ...

PUVA

Terapia PUVA, od angielskiego Psoralen Ultra-Violet A, to jedna z metod leczenia światłem, czyli fotochemioterapii. ...

Fototerapia – leczenie światłem chorób skóry

Fototerapię, czyli leczenie światłem wykorzystuje się głównie w terapii chorób skóry i zabiegach poprawiających jej ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon