Leczenie cukrzycy u dziecka

W populacji dziecięcej dominuje cukrzyca typu 1. Niestety, w dobie epidemii nadwagi i otyłości dotykającej coraz częściej także dzieci, typ 2 cukrzycy również zaczyna dotyczyć małych pacjentów. Dzieci chorujące na cukrzycę typu 1 wymagają insulinoterapii, a także ciągłego monitorowania stężenia glukozy we krwi za pomocą glukometru. W leczeniu stosowane są leki doustne, ważną rolę odgrywa też prawidłowa dieta oraz aktywność fizyczna.

Cukrzyca wśród dzieci

Cukrzyca to choroba metaboliczna charakteryzująca się podwyższonym stężeniem glukozy we krwi (hiperglikemią). Za prawidłowy poziom cukru we krwi odpowiada hormon – insulina. Jest ona wytwarzana przez trzustkę, gdy we krwi podnosi się stężenie glukozy (np. po posiłku).

Wyróżniamy dwa typy cukrzycy. W typie 1 hiperglikemia wynika z niedoboru insuliny, natomiast w typie 2 z jej nieefektywnego działania (organizm jest "insulinooporny", co wiąże się z nadmiarem tkanki tłuszczowej). Wśród dzieci dominuje cukrzyca typu 1, jednak w dobie epidemii otyłości dotykającej także najmłodszych, typ 2 cukrzycy zaczyna dotyczyć również ich.

Leczenie dzieci z cukrzycą

Dzieci chorujące na cukrzycę typu 1 wymagają insulinoterapii, a także ciągłego monitorowania stężenia glukozy we krwi za pomocą glukometru. Zarówno dziecko, jak i jego rodzice muszą opanować umiejętność podawania insuliny, wykonywania regularnych pomiarów glikemii, rozpoznania objawów hipoglikemii oraz radzenia sobie z nią.

Obecnie stosowana jest tzw. intensywna insulinoterapia. Polega ona na stosowaniu „bazy”, którą stanowi insulina długo działająca, podawana na początku dnia, a do tego do każdego posiłku wstrzykiwana jest insulina działająca krótko / szybko. Inną możliwością jest ciągły podskórny wlew insuliny za pomocą osobistej pompy insulinowej podającej w sposób ciągły bazę i dostrzykującej do posiłków tzw. bolusy. Metoda ta jest najbliższa odtworzenia fizjologicznego sposobu wydzielania insuliny przez zdrowy organizm, stąd daje najlepsze możliwości wyrównania cukrów (zakładając dobrą współpracę z dzieckiem i rodzicami).

Leczenie cukrzycy u dziecka polega na stosowaniu leków doustnych, które na różne sposoby (zależnie od mechanizmu działania) wpływają na efektywność działania wydzielanej insuliny. Jednak w porównaniu z ilością preparatów dla dorosłych, w przypadku dzieci jest zaledwie kilka leków, które są dopuszczone do stosowania (i to nie u wszystkich dzieci, ponieważ niektóre można podawać dopiero od 12 roku życia).

Do metod leczenia cukrzycy u dziecka należy także zaliczyć postępowanie dietetyczne i ćwiczenia fizyczne, które poprzez redukcję ilości tkanki tłuszczowej poprawiają wrażliwość organizmu na insulinę.

Spadek poziomu cukru u dziecka

O hipoglikemii u dziecka mówimy, gdy stężenie glukozy spada poniżej 60 mg/dl. Hipoglikemia jest bardzo niebezpiecznym powikłaniem, szczególnie groźnym dla najmłodszych, kilkuletnich pacjentów, których mózg się ciągle rozwija, a jego prawidłowe funkcjonowanie bez glukozy nie jest możliwe. Objawy towarzyszące obniżonemu stężeniu glukozy we krwi są różne; każdy pacjent może reagować inaczej, dlatego ważne jest, aby dziecko i rodzice umieli rozpoznawać te objawy i w porę im zaradzić.

Do najczęstszych objawów hipoglikemii należą:

  • bladość skóry, skóra pokryta zimnym potem,
  • drżenie rąk,
  • drętwienia warg, języka, palców,
  • zaburzenia koncentracji, pamięci,
  • zaburzenia mowy,
  • zmiana zachowania (nadmierna senność lub wręcz przeciwnie – zachowania agresywne, pobudzenie),
  • bóle głowy,
  • bóle brzucha, wymioty,
  • uczucie głodu,
  • przyspieszone bicie serca,
  • drgawki,
  • śpiączka.

Po zmierzeniu stężenia glukozy i stwierdzeniu hipoglikemii należy podać produkt zawierający szybko wchłaniający się cukier (np. miód, osłodzoną herbatę czy wodę). W razie nieskuteczności takiego postępowania lub gdy pacjent prezentuje drgawki czy stracił przytomność, niezwłocznie należy wezwać pomoc medyczną i ułożyć dziecko w pozycji bocznej bezpiecznej, tak aby zapobiec ewentualnemu zachłyśnięciu.

Wzrost poziomu cukru u dziecka

Z kolei hiperglikemia u dziecka to podwyższone stężenie glukozy we krwi. Może być ono efektem nieprawidłowej diety, niedostosowania dawek insuliny czy zbyt małej aktywności fizycznej. Może pojawić się także w sytuacjach, gdy zapotrzebowanie na insulinę jest zwiększone (infekcje, stres, zabiegi chirurgiczne). Skrajnie wysoka hiperglikemia (> 250 mg/dl) występuje w przebiegu kwasicy ketonowej (patrz niżej).

Do objawów hiperglikemii należą:

  • częste oddawanie dużych ilości moczu (poliuria),
  • wzmożone pragnienie (polidypsja),
  • apatia, senność, zmęczenie (skrajnie śpiączka),
  • rozdrażnienie,
  • bóle głowy,
  • nudności i wymioty.

Po zmierzeniu glikemii glukometrem pacjent powinien dostrzyknąć sobie szybko działającą insulinę oraz napić się wody, aby uzupełnić płyny i elektrolity. Natomiast w razie ciężkiego przebiegu hiperglikemii (np. z utratą przytomności) należy wezwać pomoc medyczną.

Kwasica ketonowa

Powikłanie to zdarza się rzadziej od hipoglikemii. Kwasica ketonowa jest efektem zużywania tłuszczów jako źródła energii w sytuacji niedoboru insuliny (stężenie glukozy jest tu bardzo wysokie, tzn. > 250 mg/dl). Konsekwencją tej reakcji jest pojawienie się w organizmie ketonów (powodujących kwasicę), które eliminowane są wraz z moczem i przez drogi oddechowe – stąd oddech ma zapach acetonu i jest przyspieszony.

Do rozwoju kwasicy ketonowej dochodzi w sytuacjach zwiększonego zapotrzebowania na insulinę, np. w trakcie infekcji, w wyniku stresu, przy zabiegach chirurgicznych, sytuacjach ostrych, jak zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, itp. Przyczyną może być także nieprawidłowe podawanie insuliny przez pacjenta. Kwasica ketonowa jest często pierwszym objawem cukrzycy.
Objawami kwasicy ketonowej są:

  • odwodnienie będące efektem poliurii (pacjent odczuwa suchość w jamie ustnej, skóra staje się mniej napięta),
  • nudności, wymioty, bóle brzucha,
  • zapach acetonu z ust,
  • przyspieszony oddech,
  • senność,
  • śpiączka.

Pacjent z podejrzeniem kwasicy ketonowej bezwzględnie wymaga hospitalizacji.

Dieta a cukrzyca u dziecka

W leczeniu cukrzycy u dziecka ważną rolę spełnia odpowiednia dieta. Dieta jest nieodzownym elementem opieki nad dzieckiem z cukrzycą. Dieta musi być zdrowa, dobrze zbilansowana i niskotłuszczowa. Połowa (50–55%) kalorii spożywanych w ciągu doby powinna pochodzić z węglowodanów, około jedna trzecia (30–35%) energii powinna pochodzić z tłuszczów, a 10–15% z białek.
Kluczowe jest dopasowanie do siebie diety i podaży insuliny oraz aktywności dziecka tak, aby stężenia glukozy we krwi były jak najbliższe normy. Dieta powinna być odpowiednio dostosowana do wieku dziecka, potrzeb rozwojowych oraz trybu życia.

Cenna jest wiedza na temat ilości węglowodanów w danym posiłku i dostosowywanie do tego dawki podawanej insuliny. Ważna jest znajomość pojęcia wymiennika węglowodanowego (WW). 1 WW jest to taka ilość pokarmu, w której znajduje się 10 g przyswajalnych węglowodanów (dostępne są specjalne tabele ułatwiające obliczanie WW w określonych pokarmach). Wskazane jest, aby mały pacjent i jego rodzice wiedzieli, jakie jest aktualne zapotrzebowanie kaloryczne dziecka. Posiłkując się odpowiednią tabelą można wtedy określić dobową ilość WW, jaką można przyjąć, a następnie podzielić ją na posiłki w ciągu dnia, których powinno być około 5–6 (3 główne oraz 2–3 przekąski).

Dla diabetyka istotne jest także to, jak szybko dany produkt podnosi stężenie glukozy we krwi, czyli jak szybko dochodzi do wchłaniania węglowodanów z określonych produktów. Przykładowo, ryż biały spowoduje szybszy wzrost glikemii niż brązowy, analogicznie kromka chleba pszennego i żytniego. Co ciekawe, na tempo wchłaniania wpływa także temperatura posiłku (cieplejszy wchłania się szybciej), stopień rozdrobnienia (przecier owocowy wchłania się szybciej niż cały owoc), również sól zwiększa wchłanianie glukozy. Połączenie węglowodanów z tłuszczem i białkiem spowalnia to wchłanianie, podobne działanie ma błonnik. Aby zatem uniknąć nocnych spadków glikemii, wskazane jest spożywanie wieczorem produktów bogatobłonnikowych (produkty pełnoziarniste, kasze itp.).

W przypadku leczenia cukrzycy u dziecka najważniejsze jest, aby dieta umożliwiła redukcję masy ciała (tzn. tkanki tłuszczowej), tak aby przełamać insulinooporność organizmu.

Aktywność fizyczna

Aktywność fizyczna jest jak najbardziej wskazana, a szczególnie ważna u dzieci otyłych, ponieważ pozwala na osiągnięcie prawidłowej masy ciała. Nie ma w zasadzie żadnych restrykcji co do wysiłku. Ważne jest natomiast, aby odpowiednio się do tego przygotować i nie doszło do hipoglikemii. Rodzice i dziecko muszą umieć rozpoznawać objawy spadku stężenia glukozy poniżej normy. Do takich spadków predysponują ćwiczenia długotrwałe, angażujące mięśnie nóg – chodzenie, bieganie, jazda na rowerze. Hipoglikemia może pojawić się wiele godzin po zakończeniu aktywności, a nawet może wpłynąć na zmianę zapotrzebowania na insulinę jeszcze następnego dnia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.2


Może cię

Zespół stopy cukrzycowej

Zespół stopy cukrzycowej to jedno z powikłań długotrwałej lub źle leczonej cukrzycy. Nieleczony prowadzi do ...

Cukrzyca – przyczyny, objawy, badania, leczenie, powikłania

Cukrzyca (łac. diabetes mellitus) to dość powszechnie występująca grupa chorób metabolicznych. Cukrzyca charakteryzuje się podwyższonym ...

Cukrzyca typu 2

Cukrzyca typu 2 (łac. diabetes mellitus typi 2) inaczej zwana jest cukrzycą insulinoniezależną. Jest to ...

Test obciążenia glukozą (OGTT) – doustny test – interpretacja wyniku, normy

Test obciążenia glukozą (badanie OGTT) służy do diagnozowania stanów predysponujących do rozwoju cukrzycy. Badanie glukozy ...

Leczenie cukrzycy typu 2 u dzieci

Badania wskazują na coraz szersze rozprzestrzenianie się cukrzycy typu 2 wśród dzieci i młodzieży. Główny ...

Zioła na cukrzycę – jakie zioła na obniżenie cukru stosować?

Cukrzyca jest przewlekłym schorzeniem metabolicznym, w którym dochodzi do zaburzenia wytwarzania insuliny przez organizm. Diabetycy ...

Insulinooporność – co to jest, przyczyny, objawy, skutki, leczenie, dieta

Insulinooporność (IR) to stan, w którym komórki organizmu stają się mniej wrażliwe na insulinę. Przyczyną ...

Cukrzyca typu 1

Cukrzyca typu 1 (łac. diabetes mellitus typi 1), inaczej zwana cukrzycą insulinozależną, to choroba metaboliczna ...

Cukrzyca MODY – przyczyny, diagnostyka, leczenie cukrzycy typu MODY

Cukrzyca typu MODY jest rzadko spotykanym rodzajem cukrzycy o podłożu genetycznym (cukrzyca monogenowa). Jej przebieg ...

Insulina – co to jest?

Insulina jest hormonem produkowanym przez trzustkę każdego zdrowego człowieka. Zaburzenia jej ilości i funkcji stanowią ...

Cukrzyca typu LADA – co to za typ, kto choruje, objawy, leczenie

Cukrzyca typu LADA to postać utajonej cukrzycy, czyli choroby metabolicznej cechującej się hiperglikemią (zwiększonym poziomem ...

Farmakologiczne leczenie cukrzycy

Najczęstsza postać cukrzycy to cukrzyca typu 2, leczona jest głównie za pomocą doustnych leków hipoglikemizujących. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon