Leczenie cukrzycy typu 2 u dzieci

Badania wskazują na coraz szersze rozprzestrzenianie się cukrzycy typu 2 wśród dzieci i młodzieży. Główny wpływ na taki stan rzeczy ma brak aktywności fizycznej, niezdrowa dieta, nadwaga i otyłość w tych grupach wiekowych. Leczenie cukrzycy typu 2 opiera się między innymi na modyfikacji stylu życia oraz monitorowaniu poziomu cukru we krwi dziecka. W farmakoterapii stosowane są też doustne leki przeciwcukrzycowe.

Insulinooporność

Z cukrzycą typu 2 ściśle związane jest pojęcie insulinooporności. Oznacza ono zmniejszenie wrażliwości mięśni, tkanki tłuszczowej, wątroby i komórek pozostałych narządów na działanie insuliny. W prawidłowych warunkach insulina, jako hormon produkowany przez komórki trzustki, ma za zadanie zwiększyć transport cukru krążącego we krwi do komórek, by te wykorzystały glukozę do własnych procesów metabolicznych. Zatem insulina obniża poziom glukozy we krwi. W przypadku insulinooporności komórki nie są podatne na działanie insuliny, nie pobierają glukozy, co prowadzi do stanu hiperglikemii, a więc do nadmiernie wysokiego stężenia cukru we krwi. Mówimy wówczas o względnym niedoborze insuliny. Insulina w organizmie jest, ale nie spełnia swojej funkcji.

Do bezwzględnego niedoboru insuliny dochodzi wówczas, gdy po latach trwania cukrzycy zasoby organizmu w insulinę kończą się. Należy wtedy do schematu dotychczas stosowanego leczenia włączyć insulinę tzw. egzogenną, a więc w formie leku wytworzonego metodami inżynierii genetycznej.

Otyłość u dziecka a cukrzyca

Do występowania insulinooporności u dzieci przyczyniają się:

  • otyłość,
  • okres dojrzewania płciowego,
  • podatność genetyczna,
  • czynniki środowiskowe.

Tkanka tłuszczowa jako organ aktywny wydziela niektóre hormony, m.in. adiponektynę. Stężenie adiponektyny ujemnie koreluje z ilością tkanki tłuszczowej, a więc im więcej jest tkanki tłuszczowej, tym mniej adiponektyny we krwi i odwrotnie. Adiponektyna ma działanie uwrażliwiające komórki na insulinę, zatem im mniej tkanki tłuszczowej, tym większa podatność komórek na działanie insuliny i mniejsza insulinooporność.

Okres dojrzewania sprzyja gromadzeniu się tkanki tłuszczowej, szczególnie u dziewczynek. Dziecko przybiera na wadze. Gdy na ten okres nałożą się złe nawyki żywieniowe i mała aktywność fizyczna, prawdopodobieństwo zachorowania na cukrzycę rośnie.

Leczenie cukrzycy

Leczenie cukrzycy typu 2 u dzieci obejmuje:

  • edukację chorego i jego rodziny,
  • modyfikację stylu życia (zdrowe nawyki żywieniowe, większa aktywność fizyczna),
  • monitorowanie poziomu cukru we krwi,
  • leczenie farmakologiczne.

Edukacja cukrzyka

Edukacja dziecka chorującego na cukrzycę typu 2 jest tak samo ważna, jak w przypadku cukrzycy typu 1 i powinna być skoncentrowana na zmianie zachowań dietetycznych i wzroście aktywności ruchowej. Edukacja w zakresie insulinoterapii w chorobie typu 2 zwykle nie jest konieczna od razu po rozpoznaniu.

Rozmowę z dzieckiem i jego rodziną należy prowadzić spokojnie, rzeczowo i stanowczo, mówiąc językiem zrozumiałym dla wszystkich uczestników dyskusji. Edukacji powinien przewodniczyć lekarz z doświadczeniem w pracy z dziećmi chorymi na cukrzycę, znający potrzeby ludzi w młodym wieku, z odpowiednim podejściem psychologicznym i wiedzą w zakresie dietetyki. Z uwagi na wieloaspektowość choroby, wyedukowania w tym temacie wymaga cała rodzina. Poszczególni jej członkowie muszą zrozumieć, że bez ich wsparcia walka z chorobą i leczenie cukrzycy typu 2 u dziecka będzie o wiele trudniejsza, że dziecko potrzebuje ich pomocy szczególnie w chwilach trudnych, gdy ogarnie je niechęć do współpracy z lekarzem.

Dieta i ćwiczenia fizyczne a cukrzyca

Należy zachęcić dziecko i rodzinę do wprowadzenia na stałe do jadłospisu zdrowych nawyków żywieniowych. Zalecane jest przede wszystkim:

  • wyeliminowanie słodzonych napojów i soków,
  • spożywanie posiłków zgodnie z planem, o stałych godzinach w ciągu dnia, w jednym i tym samym miejscu,
  • kontrolowanie porcji dań, podawanie jedzenia na talerzu,
  • eliminacja z diety pokarmów wysokotłuszczowych i wysokokalorycznych,
  • unikanie nadmiernie restrykcyjnej diety i nagradzania słodyczami,
  • prowadzenie dzienniczka żywieniowego, w którym dziecko będzie zapisywało rodzaj i ilość spożytego pokarmu.

Podczas jedzenia dziecko nie powinno równocześnie wykonywać innych czynności, np. oglądać telewizji, uczyć się, grać, czytać. Rodzice winni wzmacniać drobne sukcesy dziecka (m.in. odmówienie sobie słodyczy) i unikać obwiniania go za ewentualne niepowodzenia.

Regularny wysiłek fizyczny wspomaga walkę z otyłością, przyczynia się do redukcji tkanki tłuszczowej, zmniejsza insulinooporność i pozytywnie wpływa na dobre samopoczucie. Dzieci w wieku 10–18 lat, chore na cukrzycę typu 2, powinny wykonywać umiarkowany lub intensywny wysiłek fizyczny przez co najmniej 1 godzinę dziennie. Zalecane ćwiczenia to: pływanie, trucht, wolny taniec, spokojna jazda na rowerze, jazda na łyżwach lub inne, wymagające wysiłku. Trzeba ograniczyć dziecku długość czasu spędzonego przed ekranem monitora komputerowego lub telewizora do 2 godzin dziennie.

Monitorowanie poziomu cukru we krwi

Leczenie cukrzycy typu 2 u dzieci wiąże się z koniecznością monitorowania u malucha poziomu cukru we krwi. Za pomocą urządzenia zwanego glukometrem należy wykonywać u dzieci regularne, domowe pomiary stężenia glukozy we krwi. Nakłuwając opuszek palca kroplę krwi nakładamy na specjalnie przygotowany pasek, który następnie wkładamy do urządzenia. Glukometr od razu sczytuje wynik, czyli aktualne stężenie glukozy we krwi włośniczkowej.

Częstotliwość tego badania powinna być dostosowana indywidualnie do dziecka. Od razu po rozpoznaniu cukrzycy typu 2 oznaczenia wykonuje się zarówno na czczo, jak i po posiłkach, aż do znormalizowania diety i uzyskania docelowych wartości stężenia cukru we krwi. Po osiągnięciu tego stanu wystarczające jest już tylko badanie glikemii (zawartości cukru we krwi) na czczo kilka razy w tygodniu oraz codzienny pomiar po najobfitszym posiłku. Jeżeli wartości zaczną się zwiększać, lekarz powinien zadecydować o częstszym monitorowaniu poziomu cukru, aby na podstawie uzyskanych wyników odpowiednio zmodyfikować leczenie.

Oznaczanie frakcji hemoglobiny glikowanej (HbA1C) – badania wykonywanego z pobranej na czczo od dziecka krwi żylnej, trzeba przeprowadzać co najmniej dwa razy w roku, a jeśli kontrola choroby jest nieskuteczna, nawet raz na kwartał.

Farmakoterapia jako leczenie cukrzycy

Podstawową rolę w leczeniu cukrzycy typu 2 u dzieci odgrywają doustne leki przeciwcukrzycowe. Od nich zacząć należy terapię większości pacjentów chorujących na omawiany typ cukrzycy.

Doustne leki, ze względu na różny ich wpływ na gospodarkę węglowodanową, dzielimy na 2 główne grupy:

  1. Leki obniżające poziom cukru we krwi poprzez uaktywnienie wysp trzustkowych do wydzielania insuliny (tzw. leki hipoglikemizujące) stanowią grupę pierwszą. Mobilizują zapasy insuliny, a ta zmniejsza stężenie cukru we krwi. Do tego grona należą pochodne sulfonylomocznika i glinidy. Działają one jednak tylko do wyczerpania naturalnych zapasów insuliny w trzustce.
  2. Leki doustne mogą także blokować produkcję glukozy przez wątrobę, powodować zwiększenie jej zużycia i nasilenie beztlenowych przemian. Takie farmaceutyki nazywamy lekami antyhiperglikemicznymi. Należy do nich m.in. metformina, lek pierwszego rzutu u dzieci i młodzieży. Włączany powinien on być do schematu terapii zaraz po zdiagnozowaniu cukrzycy typu 2, samodzielnie lub razem z lekiem hipoglikemizującym.

Poboczne grupy stanowią leki uwrażliwiające komórki na działanie insuliny (glitazony i glitazary) oraz leki imitujące działanie inkretyny.

Insulinę w leczeniu cukrzycy typu 2 u dzieci należy włączyć w sytuacji wyczerpania się rezerw trzustkowych. Wskazaniami do rozpoczęcia insulinoterapii jest nieskuteczność dotychczas stosowanych leków doustnych oraz uczulenia lub groźne działania niepożądane farmaceutyków doustnych.

Bezwzględnie trzeba podjąć insulinoterapię u dzieci z kwasicą ketonową lub ketozą, jeśli na danym etapie nie można jeszcze jednoznacznie stwierdzić typu cukrzycy oraz jeśli podczas przypadkowego pomiaru stężenie glukozy we krwi wyniesie 250 mg/dl i więcej lub jeśli odsetek HbA1C osiągnie powyżej 9%.

Zmiana nawyków żywieniowych oraz zwiększenie aktywności fizycznej mają podstawowe znaczenie w leczeniu cukrzycy typu 2 u dzieci i należy je zalecać wszystkim, bez wyjątku. Cukrzyca dziecka jest chorobą dotyczącą całej rodziny, stąd tak ważna jest edukacja wszystkich jej członków. Wybór odpowiedniego schematu leczenia za pomocą farmaceutyków należy do lekarza. Jest on podyktowany potrzebą znormalizowania poziomu glukozy we krwi, opanowania objawów choroby i zmniejszenia częstości występowania powikłań i chorób współistniejących, szczególnie nadciśnienia tętniczego, dyslipidemii, nefropatii i stłuszczenia wątroby.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Farmakologiczne leczenie cukrzycy

Najczęstsza postać cukrzycy to cukrzyca typu 2, leczona jest głównie za pomocą doustnych leków hipoglikemizujących. ...

Test obciążenia glukozą (OGTT) – doustny test – interpretacja wyniku, normy

Test obciążenia glukozą (badanie OGTT) służy do diagnozowania stanów predysponujących do rozwoju cukrzycy. Badanie glukozy ...

Cukrzyca typu 2

Cukrzyca typu 2 (łac. diabetes mellitus typi 2) inaczej zwana jest cukrzycą insulinoniezależną. Jest to ...

Leczenie cukrzycy u dziecka

W populacji dziecięcej dominuje cukrzyca typu 1. Niestety, w dobie epidemii nadwagi i otyłości dotykającej ...

Cukrzyca typu LADA – co to za typ, kto choruje, objawy, leczenie

Cukrzyca typu LADA to postać utajonej cukrzycy, czyli choroby metabolicznej cechującej się hiperglikemią (zwiększonym poziomem ...

Wrażliwość na insulinę

Wrażliwość na insulinę, tzw. insulinooporność jest jednym z podstawowych mechanizmów rozwoju cukrzycy. To stan, w ...

Insulina – co to jest?

Insulina jest hormonem produkowanym przez trzustkę każdego zdrowego człowieka. Zaburzenia jej ilości i funkcji stanowią ...

Cukrzyca MODY – przyczyny, diagnostyka, leczenie cukrzycy typu MODY

Cukrzyca typu MODY jest rzadko spotykanym rodzajem cukrzycy o podłożu genetycznym (cukrzyca monogenowa). Jej przebieg ...

Insulinooporność – co to jest, przyczyny, objawy, skutki, leczenie, dieta

Insulinooporność (IR) to stan, w którym komórki organizmu stają się mniej wrażliwe na insulinę. Przyczyną ...

Zespół stopy cukrzycowej

Zespół stopy cukrzycowej to jedno z powikłań długotrwałej lub źle leczonej cukrzycy. Nieleczony prowadzi do ...

Leki na cukrzycę a insulina

We leczeniu cukrzycy stosowane są dwie podstawowe metody leczenia: przy pomocy insuliny (podawanej we wstrzyknięciach) ...

Cukrzyca – przyczyny, objawy, badania, leczenie, powikłania

Cukrzyca (łac. diabetes mellitus) to dość powszechnie występująca grupa chorób metabolicznych. Cukrzyca charakteryzuje się podwyższonym ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon