Krzywica

Krzywica to choroba dzieci. Jej rozpoznanie przypada na okres między 3 miesiącem a 2 rokiem życia. Przyczynami krzywicy są niedobory witaminy D, której rola polega m.in. na regulacji gospodarką wapniowo-fosforanową całego organizmu. Przy właściwej opiece pediatrycznej krzywica występuje rzadko. Jej zapobieganiu pomaga zbilansowana dieta, odpowiednio długa ekspozycja na promienie słoneczne i suplementacja witaminy D3.

Jakie są przyczyny krzywicy?

Krzywica to typowa choroba wieku dziecięcego. W obecnych czasach, przy właściwej opiece pediatrycznej, problem krzywicy wśród dzieci jest coraz rzadszy. Niemniej jednak według danych Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie przewlekły niedobór wapnia u dzieci dotyczy ponad 50% dzieci, a niedobór witaminy D nawet ponad 90% dzieci (w zależności od grupy wiekowej).

Do zadań witaminy D3 należy ułatwianie wchłaniania wapnia i fosforu z układu pokarmowego. Tak więc witamina D3 ma wpływ na regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu. Pierwiastki takie jak wapń i fosfor są głównymi budulcami kości i zębów. Ponadto odgrywają znaczącą rolę w procesie skurczu mięśni oraz w przekazywaniu impulsów nerwowych. W śladowych stężeniach pierwiastki te występują także we krwi oraz pozostałych komórkach organizmu. Dlatego deficyt wapnia w tych komórkach spowoduje proces pobierania go z układu kostnego, prowadząc do szybkiego odwapnienia kości u dziecka. Szkielet w ten sposób staje się bardziej podatny na deformacje. Jest to stan zagrożenia krzywicą u dziecka. W przypadku niedoboru witaminy D3 u dziecka zmiany w metabolizmie obejmują ponadto zmniejszone wchłanianie fosforu z układu pokarmowego, ale także zwiększone jego wydalanie z moczem.

Witamina D3 jest pozyskiwana przez organizm dziecka z pożywienia, niemniej jednak organizm potrafi wytworzyć ją z obecnego w skórze prekursora, czyli witaminy D2, co następuje pod wpływem promieniowania słonecznego. Dlatego osoby żyjące na terenach bardziej nasłonecznionych są mniej narażone na rozwój krzywicy. Natomiast dzieci z regionów, w których dostęp promieni słonecznych jest utrudniony (np. z powodu zalegającego nad miastem smogu), mają ograniczoną możliwość syntezy tej witaminy we własnym zakresie. Ponadto dzieci urodzone przedwcześnie oraz dzieci pochodzące z ciąży bliźniaczych są bardziej narażone na krzywicę z powodu zbyt małych zapasów witaminy D3 z okresu płodowego. Dzieci urodzone z niską masą urodzeniową, które często w szybkim tempie wyrównują niedobory masy, wymagają także bacznej obserwacji. Wynika to z faktu, iż zbyt szybko rozwijający się kościec może nie mieć wystarczającej ilości witaminy D3 do pomocy w dystrybucji wapnia i fosforu do kości.

Objawy krzywicy

Objawem krzywicy wymagającym szczególnej uwagi jest potliwość główki dziecka, zwłaszcza podczas karmienia. Ponadto w początkowym stadium często dołącza się utrata łaknienia u dziecka, drażliwość, zaparcia, a także ogólna zmiana usposobienia, niepokój. Niezarastające ciemiączko, nieregularne oraz opóźnione wyrzynanie się zębów powinny zwrócić uwagę rodziców. Podobnie – ujawniające się z upływem czasu deformacje kości, m.in. zbyt mały obwód klatki piersiowej, spłaszczenie czaszki, zgrubienia fragmentów kości, ogniskowe rozmiękanie kości potylicy.

Gdy dziecko rośnie i uczy się siadać, pod wpływem obciążenia słabego kośćca może dojść do powstania tzw. garbu krzywiczego, czyli wygięcia kręgosłupa w odcinku lędźwiowym. Gdy dziecko rozpoczyna naukę chodzenia, zniekształcają się jego nóżki, ponieważ zbyt słabe kości nóg nie wytrzymują obciążenia. Kolana u dziecka mogą być nadmiernie rozstawione na zewnątrz w kształt litery "O" lub do wewnątrz tworząc "X". Ponadto w miarę rozpoczynającego się procesu chodzenia tworzy się płaskostopie. Jeżeli powyższe objawy nie wzbudzą zaniepokojenia opiekunów i zostaną zbagatelizowane, u dziecka dochodzi do wielu niekorzystnych zmian w budowie i funkcjonowaniu organizmu.

Oprócz trwałych wad kręgosłupa (pogłębienie kifozy odcinka piersiowego i lordozy odcinka lędźwiowego, skolioza, pogrubienie przynasad kości długich – bransolety krzywicze), w układzie kostnym występują takie zmiany, jak:

  • kwadratowa czaszka,
  • deformacje klatki piersiowej,
  • zniekształcenie kości miednicy,
  • nieprawidłowe wykształcenie koron zębów.

Dodatkowo w krzywicy występują:

  • osłabienie napięcia mięśni (tzw. żabi brzuch),
  • trudności w utrzymaniu głowy w pozycji pionowej,
  • opóźnienie wzrostu,
  • opóźnienie rozwoju psychomotorycznego,
  • upośledzenie odporności,
  • obniżenia poziomu wapnia (dziecko narażone jest na objawy tężyczki, czyli stanu objawiającego się nadmiernym skurczem mięśni),
  • możliwe sporadyczne napady drgawek związane z hipokalcemią, czyli niskim poziomem wapnia.

Objawy wskazujące na konieczność kontaktu z lekarzem

Objawami, które powinny zaniepokoić rodziców lub opiekunów małego dziecka i skłonić ich do niezwłocznego kontaktu z lekarzem są:

  • nadmierne pocenie się dziecka (zwłaszcza jego główki),
  • nieregularne i opóźniające się wyrzynanie zębów,
  • duże i niezarastające się ciemię,
  • ogólny niepokój,
  • nadmierna drażliwość dziecka,
  • opóźnienie procesu siadania, podnoszenia się i stania,
  • miękkość kości czaszki przy obmacywaniu,
  • zniekształcenie klatki piersiowej u dziecka, w tym uwypuklenie jej ku przodowi (tak zwana kurza klatka piersiowa) lub zapadnięcie się klatki do środka (tak zwana szewska klatka piersiowa),
  • wygięcie nóżek w kształt liter "O" lub "X".

Krzywica – jak zapobiegać?

W klimacie umiarkowanym, czyli panującym w Polsce, dawka profilaktyczna witaminy D3 dla dzieci urodzonych z prawidłową wagą (czyli tak zwanych noworodków donoszonych) wynosi 400 IU na dobę i powinna być wprowadzona od pierwszych dni życia dziecka. U noworodków urodzonych przedwcześnie należy również wprowadzić suplementację witaminą D w dawce 400–800 IU na dobę. Dzieci starsze, czyli niemowlęta, które są karmione piersią, wymagają suplementacji witaminą D w dawce 400 IU na dobę. Aby zapobiegać krzywicy u niemowląt karmionych mlekiem modyfikowanym, powinny one otrzymywać 400 IU na dobę z uwzględnieniem diety oraz preparatów farmaceutycznych.

Jeżeli dieta pokrywa dzienne zapotrzebowanie na witaminę D, dodatkowa suplementacja witaminą D nie jest wymagana. Przy karmieniu mieszanym (piersią i sztucznie) to lekarz ustala ewentualną dawkę witaminy D indywidualnie, obliczając zawartość witaminy D w podawanym mleku modyfikowanym. Witamina D z pokarmu kobiecego nie musi być brana pod uwagę w obliczeniach, gdyż jej stężenia ma bardzo niskie wartości.

U dzieci pomiędzy 1 a 18 rokiem życia podaż witaminy D z diety i/lub preparatów farmaceutycznych powinna wynosić 400 IU na dobę w okresie od października do marca. Podobnie postępuje się w miesiącach letnich, jeżeli synteza skórna witaminy D nie jest wystarczająca. Natomiast u dzieci z nadwagą/otyłością należy zastanowić się nad zwiększeniem dawki witaminy D do 800–1000 IU na dobę. W ciężkich niedoborach witaminy D zalecane są dawki od 1000 do 7000 IU na dobę, zależnie od wieku dziecka.

W trakcie leczenia konieczne jest monitorowanie poziomów witaminy D w surowicy oraz fosfatazy alkalicznej, wapnia i fosforu. Należy sprawdzać poziom wydalania wapnia z moczem co 1–3 miesiące. Bardzo ważne w profilaktyce krzywicy jest zapewnienie prawidłowych zasobów witaminy D przed planowaną ciążą. Suplementację w dawce 800–1000 IU na dobę należy wprowadzić od drugiego trymestru ciąży, o ile nie jest zapewniona właściwa podaż witaminy D w diecie i/lub w syntezie skórnej.

Pamiętajmy również, że w przypadku niewłaściwej suplementacji witaminy D można ją przedawkować, co może skutkować:

  • utratą apetytu,
  • zaparciami,
  • nudnościami,
  • wymiotami,
  • nadmiernym pragnieniem
  • zaburzeniami pracy nerek.

Dlatego w razie jakichkolwiek wątpliwości powinno się zasięgnąć opinii pediatry. Samodzielna modyfikacja dawek nie jest zalecana. Warto wspomnieć, że nie ma podstaw do zmiany sposobu dawkowania witaminy D3 w przypadku stwierdzenia izolowanych objawów krzywicy, takich jak nieprawidłowa wielkość ciemienia, opóźnione ząbkowanie lub nadmierne pocenie się główki dziecka.

Najskuteczniejszym sposobem w zapobieganiu występowania krzywicy u dzieci są:

  • zbilansowana dieta,
  • odpowiednio długa ekspozycja na promienie słoneczne (z zachowaniem zasad bezpieczeństwa przy przebywaniu na słońcu),
  • odpowiednia suplementacja witaminy D3 (zawsze zgodnie z zaleceniem specjalisty).

Kluczowym okresem jest czas pomiędzy 3 a 24 miesiącem życia malucha. Wszystkie przyszłe mamy powinny pamiętać o tym, by w razie konieczności rozpocząć przyjmowanie preparatów zawierających witaminę D3 już w drugim trymestrze ciąży. Zapewnienie dziecku odpowiednich stężeń witaminy D3, wapnia i fosforu ogranicza możliwość wystąpienia krzywicy.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Grypa u dziecka – przyczyny, objawy, powikłania i leczenie

Grypa u dzieci i dorosłych to jedna z najbardziej rozpowszechnionych chorób wirusowych układu oddechowego. Przyczyną ...

Dziecko nie chce przyjmować leków

Zdarza się, że w czasie choroby dziecko nie chce przyjmować leków. Ich stosowanie ma kluczowe ...

Salmonella u dzieci

Zakażenie bakterią Salmonella u dzieci wiąże się z ryzykiem wystąpienia dokuczliwych objawów żołądkowo-jelitowych. Salmonella u ...

Wideo – Jak pomóc dziecku, które się moczy?

Jak pomóc dziecku, które się moczy? W godzinach wieczornych ograniczamy podawanie płynów, w tym napojów ...

Kurza klatka piersiowa – przyczyny, objawy, leczenie

Klatka piersiowa kurza polega na uwypukleniu mostka i przylegających do niego części żeber do przodu. ...

Atrofia mięśniowa – SMA u dziecka

Rdzeniowy zanik mięśni to choroba genetyczna, która prowadzi do osłabienia i atrofii (zaniku) mięśni u ...

Katar u niemowlaka

Katar u dorosłej osoby jest objawem normalnym i nie stanowi zwykle większego problemu. Jeśli jednak ...

Osteomalacja – przyczyny, objawy, badania, leczenie

Osteomalacja (krzywica u dorosłych lub rozmiękanie kości) to metaboliczna choroba przebiegająca z upośledzoną mineralizacją substancji ...

Klatka piersiowa lejkowata (szewska) – rozpoznanie, objawy, leczenie

Klatka piersiowa lejkowata jest jedną z najczęstszych wrodzonych deformacji klatki piersiowej, która polega na zapadnięciu ...

Alergia a przeziębienie u dziecka

Objawy alergii i zwykłego przeziębienia są niejednokrotnie mylone przez rodziców. Symptomy obu dolegliwości różnią się ...

Chrapanie u dziecka

Chrapanie to wydawanie charakterystycznych dźwięków wskutek wibracji podniebienia miękkiego i języczka w czasie wdechu, zwykle ...

Jaskra u dziecka

Pierwotna jaskra wrodzona występuje z częstością 1 na około 10 000 urodzeń. Może mieć ona ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon