Kaszel u niemowlaka – przyczyny, objawy, leczenie

Kaszel u niemowlaka to jeden z najczęstszych objawów chorobowych i jedna z najczęstszych przyczyn wizyt u pediatry. Najczęściej  świadczy o przeziębieniu u dziecka oraz ostrych infekcjach dróg oddechowych – zarówno górnych, jak i dolnych. Czasem pojawiają się objawy towarzyszące, jak stan podgorączkowy czy podrażnienie gardła. Jakie są sposoby i jak wygląda leczenie suchego i mokrego kaszlu u niemowląt? 

Kaszel u niemowlaka – suchy i mokry

Kaszel u niemowląt jest objawem częstym i zazwyczaj świadczy o infekcjach dróg oddechowych u dziecka. Często są to infekcje łagodne, samoograniczające się. W tym przypadku niemowlę wymaga wyłącznie obserwacji oraz dokładnej toalety nosa. W przypadku przeziębienia u niemowlaka wspomagająco można stosować inhalacje z soli fizjologicznej. Przewlekły, uporczywy czy rzeżący kaszel u dziecka wymaga diagnostyki specjalistycznej i ustalenia przyczyny objawu.

Niekiedy mamy do czynienia z kaszlem u niemowlaka bez gorączki, jeśli jednak pojawi się wysoka temperatura i/lub duszność, wskazana jest pilna konsultacja lekarskia i, czasem, hospitalizacja.

Mokry kaszel u niemowlaka

Kaszel to fizjologiczny odruch podczas przeziębienia u noworodka, niemowlaka czy starszego dziecka będący odpowiedzią na drażnienie błon śluzowych, służący oczyszczeniu dróg oddechowych. Kaszlowi może towarzyszyć odkrztuszanie wydzieliny (mówimy wówczas o kaszlu mokrym, produktywnym, wykrztuśnym, który zwykle świadczy o infekcji dolnych dróg oddechowych).

Suchy kaszel u niemowlaka

Drugi rodzaj kaszlu to kaszel suchy, nieproduktywny – występuje zwykle w infekcjach górnych dróg oddechowych bądź też w chorobach przewlekłych z innych układów niż oddechowy, np. w refluksie żołądkowo-przełykowym czy chorobach układu krążenia). Ze względu na czas występowania objawu, kaszel możemy podzielić na: ostry (utrzymujący się do 3 tygodni), podostry (od 3 do 8 tygodni) i przewlekły (powyżej 8 tygodni).

Jakie są przyczyny kaszlu u niemowląt?

Zdecydowanie najczęstszą grupą przyczyn kaszlu u niemowląt są infekcje dróg oddechowych, zwłaszcza ostre infekcje nosa i gardła nazywane powszechnie przeziębieniami u dzieci. Pojawia się katar i kaszel u niemowlaka, stan podgorączkowy lub niewysoka gorączka. Objawy utrzymują się ok. 7 dni.

Często kaszel u niemowlaka nasila się po dłuższym przebywaniu w pozycji leżącej – jest wówczas efektem spływania wydzieliny z nosa. Ponadto może świadczyć o zapaleniu gardła (kaszel suchy), zapaleniu krtani (szczekający kaszel u niemowlaka, suchy, duszący, z towarzyszącym stridorem, czyli świstem wdechowym, dusznością wdechową, chrypką) oraz zapaleniach dolnych dróg oddechowych (zapalenie oskrzeli, zapalenie oskrzelików, zapalenie płuc – kaszel jest wówczas produktywny, słychać odrywającą się wydzielinę w drogach oddechowych, jednak niemowlę często nie jest w stanie samodzielnie jej odkrztusić).

Kaszel u niemowlaka, który pojawia się przejściowo i szybko znika, może wynikać także z drażnienia dróg oddechowych przez takie czynniki jak pyły i dymy, w tym dym papierosowy. Zaniepokoić rodzica powinien nagle pojawiający się napad kaszlu, zwłaszcza jeśli towarzyszą mu zaburzenia oddychania i zaczerwienienie twarzy – może on świadczyć o aspiracji ciała obcego (np. małej zabawki lub jej fragmentu) do dróg oddechowych.

Kaszel u niemowlaka – kiedy do lekarza?

Niepokojącym zjawiskiem wymagającym poszerzenia diagnostyki jest kaszel u niemowlaka utrzymujący się przewlekle. Wcześniej należy ustalić, czy faktycznie jest to kaszel przewlekły, tzn. przez min. 8 tygodni bez okresów przerwy – rodzice często bowiem biorą za kaszel przewlekły powtarzający się kaszel przy nawracających infekcjach dróg oddechowych, które są częste zwłaszcza u niemowląt żłobkowych.

Chorobami objawiającymi się przewlekłym kaszel mogą być m.in.:

Kaszel u małego dziecka może być również objawem niewydolności serca. Częstym błędem popełnianym przez rodziców jest podawanie małemu pacjentowi leków na kaszel u niemowlaka bez konsultacji z lekarzem – zdecydowana większość leków nie ma rejestracji dla dzieci w tej grupie wiekowej, a ryzyko wystąpienia skutków ubocznych (np. reakcji uczuleniowej) przewyższa korzyści z leczenia.

Co na kaszel u niemowlaka – co podać?

Rodzicom należy zalecić obserwację dziecka, toaletę nosa niemowlęcia (np. za pomocą soli fizjologicznej lub wody morskiej), ewentualnie inhalacje z soli fizjologicznej nawilżające drogi oddechowe, to jedne z popularnych sposobów na kaszel u niemowlaka.

Kaszel u niemowlęcia zwykle budzi u rodzica niepokój, zwłaszcza jeśli rodzic jest niedoświadczony i jest to jego pierwsze dziecko. Należy zaznaczyć, że postępowanie nie powinno być ukierunkowane na zwalczanie kaszlu – kaszel u niemowlaka jest jedynie objawem choroby, którą trzeba zdiagnozować i odpowiednio leczyć, bądź też obserwować jej rozwój (znaczna część infekcji ma bowiem samoograniczający się charakter).

W sytuacji, gdy kaszlowi nie towarzyszy gorączka (bądź też gorączka jest niewysoka), duszność ani inne niepokojące objawy, a w badaniu przedmiotowym, poza wydzieliną w jamach nosa i przekrwionym gardłem nie ma odchyleń, rolą lekarza jest uspokojenie rodziców i poinformowanie ich o tym, że kaszel wynikający z łagodnych infekcji dróg oddechowych minie samoistnie (należy uprzedzić rodzica, że sporadyczne pokasływanie może utrzymywać się nawet do kilku tygodni). Jeśli mamy do czynienia z objawami przeziębienia i kaszlem u niemowlaka w nocy, do piżamki dziecka można przykleić plastry nasączone olejkami eterycznymi, co nawilży drogi oddechowe

Po konsultacji z lekarzem można podać dziecku syrop na kaszel dla niemowlaka o działaniu rozrzedzającym zalegającą wydzielinę. Jeśli kaszel jest suchy, sprawdzi się zawiesina o działaniu łagodzącym, np. z wyciągiem z tymianku. Warto pamiętać, żeby nie podawać nawet syropów na kaszel dla niemowląt bez recepty, zanim nie skonsultujemy się z pediatrą.

Leki na kaszel dla niemowlaka

W przypadku stwierdzenia infekcji na tle bakteryjnym (zwykle przebiegającej z wysoką gorączką), zapalenia płuc najistotniejsze jest leczenie przyczynowe za pomocą antybiotyku. Wspomagające znaczenie ma toaleta nosa, oklepywanie dziecka, nawilżanie powietrza, inhalacje na kaszel z soli fizjologicznej.

Zapalenie oskrzeli u niemowlaka z dusznością (tzw. obturacyjne zapalenie oskrzeli) wymaga leczenia rozkurczającego oskrzela – zwykle za pomocą steroidów (podawanych wziewnie, dożylnie lub domięśniowo), B2-mimetyków lub parasympatykolityków. W nasilonej duszności dziecko może wymagać tlenoterapii.

Podobnie jak w obturacyjnym zapaleniu oskrzeli, istotą leczenia zapalenia krtani jest zwalczenie duszności. W tym celu stosuje się steroidy lub adrenalinę, a także tlen. Zapalenie oskrzelików, choroba przebiegająca z dusznością i licznymi zmianami osłuchowymi, zwykle wymaga leczenia szpitalnego, a najważniejszym działaniem jest tlenoterapia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 26.06.2018

Oceń:
4.8


Może cię

Kaszel i katar u dziecka

Kaszel i katar to najbardziej powszechne objawy infekcji układu oddechowego, chociaż nie zawsze muszą się ...

Przeziębienie u dziecka – jak leczyć?

Przeziębienie występuje u dzieci często, a przyczynami infekcji dróg oddechowych są wirusy. Objawy przeziębienia u ...

Kaszel u dziecka

Kaszel u dziecka jest bardzo powszechnym objawem, z którym rodzice zgłaszają się do lekarza pediatry. ...

Przeziębienie u dziecka i przeziębienie u niemowlaka – jak leczyć je domowymi sposobami?

Przeziębienie u niemowlaka jest o wiele bardziej problematyczne niż u osoby dorosłej. Nieprzyjemne objawy, takie ...

Kaszel w nocy u dziecka – jakie są przyczyny i jak leczyć?

Kaszel w nocy u dziecka najczęściej jest objawem infekcji wirusowej (suchy kaszel), czyli przeziębiania lub ...

Wideo – Leczenie kaszlu u dziecka – kaszel suchy i kaszel mokry

Leczenie kaszlu zależy od jego rodzaju. Jeśli dziecko ma kaszel mokry sprawdzi się oklepywanie pleców, ...

Wideo – Kaszel u dziecka

Kaszel u dziecka to bardzo częsty objaw przeziębienia. Wyróżnia się m.in. kaszel suchy i mokry ...

Jak leczyć kaszel u dziecka?

Kaszel u dziecka to jedna z najczęstszych przyczyn pojawiania się rodziców ze swoimi pociechami w ...

Sposoby na kaszel u dziecka – jak leczyć suchy i mokry kaszel u dziecka?

Kaszel u dziecka ma wiele możliwych przyczyn. Początkowo duszący suchy kaszel, który z upływem czasu ...

Wideo – Kaszel krtaniowy u dziecka

Kaszel krtaniowy u dziecka, określany również jako "szczekający", to dość groźny objaw, który może prowadzić ...

Domowe sposoby na przeziębienie u dziecka

Przeziębienie to infekcja górnych dróg oddechowych, której przyczyną są wirusy. Choroba przeziębieniowa łatwo rozprzestrzenia się ...

Syrop na kaszel dla dzieci – jak wybrać dobry syrop na kaszel suchy i mokry dla dziecka?

Kaszel o jedna z najczęstszych przyczyn wizyt małych pacjentów w gabinetach pediatrycznych. W znacznym odsetku ...

Komentarze (0)