Kaszel u dziecka

Kaszel u dziecka jest bardzo powszechnym objawem, z którym rodzice zgłaszają się do lekarza pediatry. Kaszel u malucha może występować wraz z innymi objawami, takimi jak katar, gorączka, bóle mięśniowo-stawowe. Zważywszy na charakter, wyróżnia się suchy kaszel i mokry kaszel. Ze względu na częstotliwość występowania można wyróżniać także uporczywy kaszel. Kaszel może mieć związek z wieloma innymi chorobami.

Rodzaje kaszlu

Kaszel u dzieci jest przede wszystkim odruchem obronnym organizmu, mającym na celu usunięcie z dróg oddechowych ciał obcych, usunięcie nadmiaru wydzieliny czy szkodliwych mikroorganizmów. Najczęściej towarzyszy infekcjom wirusowym układu oddechowego. Kaszel bywa też jedynym objawem występującym u dziecka i wtedy może wiązać się z wieloma różnymi jednostkami chorobowymi.

Kaszel możemy podzielić ze względu na czas jego trwania na:

  • kaszel ostry – trwający krócej niż trzy tygodnie,
  • kaszel przewlekły – trwający dłużej niż osiem tygodni,
  • ostry przedłużający się/podostry – jego czas trwania mieści się pomiędzy kaszlem ostrym i przewlekłym.

Kaszel u dzieci ze względu na jego charakter możemy podzielić na:

  • suchy – któremu nie towarzyszy eliminacja wydzieliny z dróg oddechowych,
  • mokry/produktywny – towarzyszy mu odkrztuszanie nadmiaru wydzieliny z dróg oddechowych.

Przyczyny kaszlu u dziecka

Kaszel u dzieci najczęściej towarzyszy wirusowej infekcji układu oddechowego i wtedy współwystępuje z innymi objawami, takimi jak katar (niekiedy mamy do czynienia z ciągłym katarem u dziecka), gorączka, uczucie ogólnego rozbicia. Ten kaszel najczęściej ustępuje w ciągu 1–2 tygodni, a jego nasilenie z biegiem czasu jest coraz mniejsze.

U niektórych dzieci obserwuje się tzw. kaszel poinfekcyjny, który jest powodem niepokoju u rodziców, gdyż przedłuża się do kilku tygodni, nawet do miesiąca (ma on również tendencję do ustępowania, w ciągu tych tygodni staje się coraz łagodniejszy, nie towarzyszą mu inne niepokojące objawy, jak gorączka czy przyspieszony oddech).

Kaszel w przebiegu różnych chorób

Kaszel u dzieci pojawia się także w przebiegu poważniejszych niż zwykłe przeziębienie infekcji, takich jak:

Obserwujemy wtedy u dziecka przyspieszony oddech, duszność, wysoką gorączkę. Przy podgłośniowym zapaleniu krtani charakterystyczny jest kaszel szczekający, a także słyszalny przy wdechu świst (powietrze wydaje taki dźwięk przedostając się przez zwężone drogi oddechowe (w tym przypadku krtań). Sytuacja taka wymaga pilnego kontaktu z lekarzem.

Uporczywe napady kaszlu u dzieci są charakterystyczne dla krztuśca. Typowe w tym przypadku są bardzo silne napady duszącego, uporczywego kaszlu, częściej w nocy. Napadom tym towarzyszy zaczerwienienie twarzy, wysuwanie języka, dziecko po napadzie jest wyczerpane, na twarzy mogą pojawić się wybroczyny oraz wylewy do spojówek.

Jeżeli kaszel u dzieci pojawia się w określonych porach roku lub w wyniku kontaktu z określonym alergenem, wtedy możemy przypuszczać że jest on objawem alergii. Towarzyszyć mu wtedy może alergiczny nieżyt nosa (nos swędzi, pojawia się wodnista wydzielina, kichanie) oraz ewentualnie alergiczny nieżyt spojówek (swędzenie i łzawienie oczu).

W tej sytuacji kaszel wraz ze współistniejącymi objawami wymaga diagnostyki alergologicznej. Kaszel może być pierwszym, a także jedynym objawem astmy (tzw. wariantu kaszlowego astmy). Jeżeli kaszel pojawia się u dziecka nagle, np. w trakcie zabawy dziecko zaczyna się krztusić, możemy podejrzewać aspirację ciała obcego. Jest to sytuacja wymagająca pilnej interwencji lekarskiej.

Kaszel u dzieci może być objawem chorób przewlekłych jak mukowiscydoza, niedobory odporności, dyskineza rzęsek (nieprawidłowa budowa nabłonka dróg oddechowych, gdzie niemożliwy jest prawidłowy ruch rzęsek, w związku z tym gromadzi się tam nadmiar wydzieliny, co predysponuje do rozwoju bakterii). Towarzyszą mu wtedy objawy sugerujące proces przewlekający się, który np. upośledza prawidłowy wzrost i rozwój dziecka.

Kaszel stanowi też jeden z objawów refluksu żołądkowo-przełykowego. Cofający się w tym schorzeniu kwas solny podrażnia receptory kaszlowe, szczególnie w pozycji leżącej, stąd kaszel ten pojawia się głównie w nocy.

Kaszel może mieć charakter psychogenny. Zanim postawi się jednak takie rozpoznanie, należy wykluczyć możliwe przyczyny somatyczne.

W większości przypadków kaszel u dzieci stanowi niegroźne zjawisko, jest jednak kilka sytuacji, w których rodzice i pediatrzy powinni być szczególnie czujni. Są to:

  • kaszel, który pojawia się u noworodka,
  • kaszel towarzyszący spożywaniu pokarmu,
  • kaszel przewlekły o tendencji nasilającej się,
  • towarzysząca kaszlowi utrata masy ciała i pocenie się w nocy.

Jak leczyć kaszel u dziecka?

Na rynku dostępnych jest bardzo wiele leków, które obiecują poradzić sobie z każdym rodzajem kaszlu u dzieci. Mamy do wyboru leki przeciwkaszlowe – w syropie i w tabletkach (niezalecane u dzieci poniżej 12 roku życia), mogą być one stosowane jedynie przy suchym kaszlu, optymalnie tylko na noc, tak aby dziecko było w stanie wyspać się i prawidłowo odpocząć. Druga grupa leków to leki wykrztuśne (mukolityczne), rozrzedzające wydzielinę w drogach oddechowych, pomagające ją odkrztusić (stąd po ich zażyciu kaszel może wydawać się chwilowo mocniejszy, w związku z powyższym nie można stosować ich wieczorem, ponieważ grozi to nieprzespaną nocą).

Ostatnio niezwykle popularną metodą stosowaną w infekcjach dróg oddechowych stały się inhalacje (nebulizacje) przy pomocy specjalnych inhalatorów (nebulizatorów). Rodzice mogą na własną rękę stosować inhalacje z soli fizjologicznej, tak aby nawilżyć i pomóc oczyścić drogi oddechowe. O stosowaniu leków na receptę w inhalacji decyduje lekarz.

Powyżej opisano postępowanie z objawem jakim jest kaszel u dzieci. Są jednak sytuacje, kiedy kaszel wymaga postępowania przyczynowego, jak np. w astmie, zapaleniu płuc, krztuścu, refluksie żołądkowo-przełykowym. Odpowiednie leczenie zaleca lekarz po dokładnym zbadaniu dziecka i zebraniu wywiadu.

Opublikowano: ; aktualizacja: 17.10.2017

Oceń:
4.8


Może cię

Sposoby na kaszel u dziecka – jak leczyć suchy i mokry kaszel u dziecka?

Kaszel u dziecka ma wiele możliwych przyczyn. Początkowo duszący suchy kaszel, który z upływem czasu ...

Przewlekły kaszel – co to znaczy długotrwały i ciągły kaszel?

Długotrwały, przewlekły kaszel nie powinien być lekceważony. Jego przyczyną są najczęściej choroby układu oddechowego (gruźlica, ...

Zapalenie tchawicy – przyczyny, objawy, badania, leczenie

Zapalenie tchawicy towarzyszy najczęściej zapaleniu krtani i oskrzeli. Przyczyną zapalenia tchawicy są wirusy, rzadziej bakterie. ...

Kaszel suchy i mokry – jakie są przyczyny i sposoby leczenia kaszlu mokrego i suchego?

Kaszel suchy i mokry jest nieodłącznym elementem przeziębienia. W ostrych infekcjach zwykle pojawia się nagle, ...

Co na suchy kaszel – jak wybrać leki na kaszel suchy?

Kaszel suchy jest bardzo uciążliwy – może być duszący, męczący,m występować w postaci napadu, często ...

Kaszel u dziecka – suchy czy mokry – jak rozpoznać i leczyć?

Kaszel u dziecka może suchy lub mokry. Kaszel wilgotny, produktywny, to taki, który umożliwia efektywnie ...

Rodzaje kaszlu

Kaszel jest to odruchowe, gwałtowne wypchnięcie dużej ilości powietrza z dróg oddechowych, powodujące usunięcie powstałej ...

Inhalacje na kaszel – domowy sposób na męczący i duszący kaszel

Kaszel (suchy i mokry) to reakcja obronna organizmu umożliwiająca usunięcie nadmiaru wydzieliny zapalnej. Co na ...

Uporczywy kaszel – jakie są przyczyny i jak leczyć uporczywy kaszel?

Uporczywy kaszel może świadczyć o poważnych chorobach układu oddechowego, jednak najczęściej jego przyczyną jest infekcja ...

Wideo – Leczenie kaszlu u dziecka – kaszel suchy i kaszel mokry

Leczenie kaszlu zależy od jego rodzaju. Jeśli dziecko ma kaszel mokry sprawdzi się oklepywanie pleców, ...

Sposoby na kaszel

W miesiącach jesienno-zimowych kaszel to jeden z najczęstszych objawów, z którymi pacjenci zgłaszają się do ...

Kaszel

Kaszel jest objawem chorobowym, nie chorobą samą w sobie. Jego przyczyny mogą być różne i ...

Komentarze (0)