Jelitówka u dzieci – jak leczyć grypę jelitową u dziecka?

Grypa jelitowa to potoczne określenie nieżytu żołądkowo-jelitowego. Przyczyną grypy jelitowej są wirusy, to one odpowiadają za rozwój dokuczliwych objawów nieżytu jelit jak wymioty, biegunka, gorączka i złe samopoczucie dziecka. Jelitówka u dziecka trwa kilka dni. Najczęstszą przyczyną zachorowań na infekcyjny nieżyt żołądkowo-jelitowy są rotawirusy. Objawami grypy żołądkowej są: biegunka, wymioty, bóle brzucha, gorączka.

Jelitówka u dzieci – przyczyny grypy jelitowej u dziecka

Nieżyt żołądkowo-jelitowy, powszechnie nazywany grypą jelitową lub jelitówką, to stosunkowo częste schorzenie u dzieci. Najczęściej przyczyną jelitówki u dzieci jest zakażenie wirusowe. Jelitówka jest stosunkowo częstą chorobą, zwłaszcza wśród dzieci uczęszczających do żłobków i przedszkoli. Leczenie nieżytu żołądkowo-jelitowego sprowadza się do nawadniania dziecka oraz odpowiedniego żywienia. Metodami na uniknięcie zakażenia są: higiena (mycie rąk), unikanie kontaktu z osobami chorymi oraz szczepienia przeciw rotawirusowom (należą one do szczepień zalecanych).

Ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy w warunkach polskich najczęściej wywoływany jest przez rotawirusy, zaś w krajach o wysokiej wyszczepialności na rotawirusy – przez norowirusy. Kolejnym z wirusów odpowiedzialnych za wywoływanie grypy żołądkowej u dzieci jest adenowirus. Zakażenia rotawirusowe (w przeciwieństwie do adenowirusowych) cechują się sezonowością – najwięcej zachorowań stwierdza się w sezonie jesienno-zimowym.

Szczyt zachorowań przypada na 6–24 miesiąc życia. Najbardziej narażone na zachorowanie są dzieci przebywające w dużych skupiskach ludności (np. w żłobkach, przedszkolach, ale też w trakcie pobytu w szpitalu). Choroba przenosi się przede wszystkim drogą fekalno-oralną, jednak istnieje też ryzyko zakażenia drogą kropelkową. Okres wylęgania jest krótki – objawy grypy jelitowej u dziecka pojawiają się 1–2 dni od kontaktu z osobą chorą.

Jelitówka u dziecka – objawy

Podstawowymi objawami grypy żołądkowo-jelitowej u dziecka są:

  • biegunka – wodnista, trwająca zwykle od 2 do 7 dni;
  • wymioty – często pojawiają się przed wystąpieniem biegunki, zwykle ustępują po 1–2 dniach;
  • wysoka gorączka lub stany podgorączkowe;
  • bóle brzucha;
  • obniżenie łaknienia.

Dodatkowo, u części chorych w przebiegu ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego mogą pojawić się objawy nieżytowe ze strony układu oddechowego (kaszel, katar) i/lub wysypka.

Czy grypa jelitowa u dzieci jest niebezpieczna?

Ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy może doprowadzić do odwodnienia u dziecka, dotyczy to zwłaszcza najmniejszych dzieci. Wszystko zależy od tego ile trwa grypa jelitowa u dziecka. Wyróżniamy trzy stopnie odwodnienia:

  • niewielki (z ubytkiem masy ciała do 5 proc.);
  • umiarkowany (ubytek 5–10 proc. masy ciała);
  • ciężki (ubytek > 10 proc. masy ciała).

Stopień odwodnienia można poznać także po objawach klinicznych. Dziecko nieodwodnione lub odwodnione w stopniu niewielkim jest przytomne, zachowuje się tak jak dotychczas, pragnienie jest prawidłowe, pacjent ma wilgotne śluzówki jamy ustnej, a fałd skóry rozprostowuje się szybko. W odwodnieniu umiarkowanym dziecko jest niespokojne, pobudzone, pije łapczywie, ma podkrążone oczy, podsychające śluzówki jamy ustnej, a fałd skórny rozprostowuje się powoli w wyniku obniżenia sprężystości skóry.

W odwodnieniu ciężkim pacjent jest podsypiający (w skrajnych przypadkach nieprzytomny), niechętnie pije lub jest niezdolny do samodzielnego picia, ma zapadnięte gałki ocznej i znacznie obniżoną sprężystość skóry. Czułymi parametrami pozwalającymi na rozpoznanie odwodnienia w stopniu umiarkowanym lub ciężkim są także: czas powrotu włośniczkowego (parametru oceniającego krążenie obwodowe; badanie polega na uciśnięciu przez 5 sekund płytki paznokciowej palca dłoni, a następnie zwolnieniu ucisku – ocenia się czas powrotu właściwego koloru skóry pod płytką – prawidłowy czas powrotu włośniczkowego wynosi < 2 s), wystąpienie zaburzeń oddychania oraz obniżone stężenie dwuwęglanów w surowicy.

Grypa jelitowa u dziecka – jakie badania wykonać?

W toku diagnostyki ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego u dziecka, zwykle wystarczające jest badanie podmiotowe i przedmiotowe. Istotne jest ustalenie objawów choroby i czasu ich trwania oraz wywiadu epidemiologicznego. Badanie przedmiotowe ma na celu m.in. ustalenie, czy dziecko jest odwodnione i w jakim stopniu. Decydując się na wykonanie badań laboratoryjnych, istotne jest sprawdzenie, czy w przebiegu biegunki nie doszło do odchyleń w stężeniach elektrolitów (przede wszystkim sodu i potasu) oraz w gazometrii. Diagnostyka mikrobiologiczna nie jest konieczna – wskazania do niej są ograniczone do:

  • biegunki krwistej;
  • biegunki o bardzo ciężkim przebiegu, z ciężkim odwodnieniem;
  • biegunki przewlekającej się powyżej 10–14 dni;
  • względów epidemiologicznych;
  • podstawą diagnostyki mikrobiologicznej jest wykonanie posiewu kału.

Jak leczyć jelitówkę u dzieci?

Istotą leczenia grypy jelitowej u dziecka jest jego nawadnianie. Jeżeli jest to możliwe, powinno się nawadniać dziecko drogą doustną. Istotne jest, aby uzupełnić straty zarówno wody, jak i elektrolitów, dlatego podstawą nawadniania powinny być tzw. doustne płyny nawadniające. Płyny powinny być podawane małymi łykami, najlepiej w postaci schłodzonej. Nie zaleca się jest stosowanania do nawodnienia dziecka napojów słodkich (np. soków) – zawarte w nich cukry ściągają wodę do jelit, nasilając biegunkę. Obok pojenia, istotne jest także żywienie dziecka. Zaleca się, aby po intensywnej, trwającej ok. 4 godzin fazie intensywnego nawadniania doustnego, powrócić do diety sprzed wystąpienia objawów. W wybranych przypadkach, gdy po produktach mlecznych obserwuje się znaczące nasilenie biegunki, zaleca się dietę bezmleczną do czasu ustąpienia objawów.

Wspomagająco w leczeniu ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego można stosować probiotyki i smektyny. Nie zaleca się stosowania leków hamujących biegunkę, np. loperamidu, preparatów absorbujących toksyny (takich jak węgiel aktywowany) ani leków przeciwwymiotnych, np. chlopromazyny.

Zdarza się, że ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy musi być leczony w warunkach szpitalnych. Wskazaniami do hospitalizacji i nawadniania dożylnego są:

  • ciężkie odwodnienie z utratą masy ciała > 10 proc.;
  • zaburzenia świadomości w wyniku nadmiernej utraty płynów;
  • wstrząs w wyniku nadmiernej utraty płynów;
  • uporczywe wymioty;
  • niedrożność przewodu pokarmowego;
  • niepowodzenie nawadniania doustnego, niechęć do nawadniania doustnego.

Obserwowane i leczone w szpitalu powinny być także dzieci, które ze względów społecznych nie mają zapewnionej dostatecznej opieki w domu lub miejscu przebywania (np. w domu dziecka).

Ponadto, obserwacji szpitalnej (np. przez kilka godzin w ramach Szpitalnego Oddziału Ratunkowego) wymagają:

  • niemowlęta < 6 miesiąca życia z objawami nieżytu żołądkowo-jelitowego;
  • dzieci oddające > 8 stolców na dobę lub wymiotujące > 4 x w ciągu doby;
  • dzieci z odwodnieniem umiarkowanym.
Opublikowano: ; aktualizacja: 05.04.2016

Oceń:
4.2


Może cię

Rotawirusy u dzieci – objawy i leczenie grypy żołądkowej

Rotawirusy to drobnoustroje odpowiedzialne za grypę żołądkową (tak zwaną jelitówkę) u dzieci oraz dorosłych. Jej ...

Ciało obce w uchu u dziecka

Dzieci mają tendencję do wkładania różnych małych przedmiotów w naturalne otwory ciała: nos i uszy. ...

Wirusowe zapalenie żołądka i jelit

Infekcje żołądkowo-jelitowe, w tym wirusowe zapalenie żołądka i jelit (które zwyczajowo nazywane są grypą żołądkową ...

Zapalenie gardła u dzieci

Do objawów zapalenia gardła u dzieci należą zaczerwieniona błona śluzowa oraz ból gardła, który nasila ...

Jak uniknąć grypy żołądkowej? Co na jelitówkę?

Grypa żołądkowa, określana także jako grypa jelitowa czy jelitówka, to choroba typowa dla wakacyjnych wyjazdów, ...

Grypa jelitowa

Grypa jelitowa i grypa żołądkowa to określenia stosowane przez pacjentów, opisujące wirusowe zakażenie układu pokarmowego. ...

Astma oskrzelowa u dzieci

Astma oskrzelowa (os greckiego słowa ásthma, oznaczającego "zadyszka") jest przewlekłą chorobą płuc utrudniającą oddychanie. Choroba ...

Rotawirus u dorosłych – jak leczyć zakażenie?

Rotawirusy wywołują biegunkę u dzieci, jak i u dorosłych. Do zakażenia może dojść drogą pokarmową ...

Zatwardzenie u dziecka – co robić i jak leczyć zaparcia domowymi sposobami?

Zatwardzenie małych dzieci, zwłaszcza u niemowlaka przysparza rodzicom wielu problemów. Uporczywe zaparcia mogą być przyczyną ...

Salmonella u dzieci

Zakażenie bakterią Salmonella u dzieci wiąże się z ryzykiem wystąpienia dokuczliwych objawów żołądkowo-jelitowych. Salmonella u ...

Bakteryjne i wirusowe zapalenie jelit u dzieci

Stany zapalne jelit mogą być wywołane przez bakterie i wirusy. Wśród bakteryjnych zapaleń, najczęstszą przyczyna ...

Apteczka na wakacjach – jakie leki zabrać ze sobą na wakacje?

Apteczka na wyjazd to nieodłączny składnik bagażu. Jakie leki zabrać na wakacje? To zależy od ...

Komentarze (0)