Gruźlica u dziecka

Brak zdjęcia

7 maja 2013

Gruźlica jest chorobą wywoływaną przez bakterię Mycobacterium tuberculosis. Rozprzestrzenia się drogą kropelkową. Gruźlica mylnie bywa kojarzona wyłącznie z biedą i niedożywieniem. Zmiany wywołane chorobą są dostrzegalne zazwyczaj w płucach, jednak gruźlica często atakuje także układ nerwowy, stawy i układ moczowo-płciowy. Podstawą walki z gruźlicą pozostaje stosowanie szczepień ochronnych.

Kiedy rozwija się gruźlica?

Gruźlica jest wywoływana przez bakterię Mycobacterium tuberculosis (prątek gruźlicy). Atakuje ona głównie płuca, choć definiowana jest jako choroba wielonarządowa (może atakować układ nerwowy, naczynia krwionośne, układ moczowy, stawy). Choroba rozprzestrzenia się drogą kropelkową i jest potencjalnie śmiertelna. Osoba chora kaszląc i kichając wydycha drobinki zainfekowane bakterią. Jest to najczęstszy sposób zarażenia się gruźlicą przy zbyt małej odporności na tę chorobę.

Na początku minionego stulecia gruźlica była jedną z najgroźniejszych chorób, a także jedną z głównych przyczyn śmiertelności wśród dzieci. Przyczyną był nie tylko brak dostępnego skutecznego leczenia, ale także fatalne warunki sanitarne i niejednokrotnie bieda oraz złe odżywianie. Spadek zachorowalności na gruźlicę jest ściśle związany ze wzrostem standardu życia, a co najważniejsze opieki medycznej, w tym diagnostyki.

Gruźlica jest obecnie znów coraz częściej diagnozowana. Na chorobę tę nie zapadają wyłącznie osoby z nizin społecznych, jednak złe warunki życia i bieda zazwyczaj sprzyjają zachorowaniu. Gruźlica jest zakaźna i jeśli jej prątki znajdą się w powietrzu i zostaną zaaspirowame do dróg oddechowych przez inną osobę, może dojść do rozwoju choroby. W przypadku gruźlicy u dziecka, uznaje się, że dzieci nie zakażają i same ulegają infekcji od osób dorosłych.

Okres inkubacji (czas od zakażenia do wystąpienia objawów choroby) waha się od kilku tygodni do nawet wielu miesięcy czy lat, zależnie od cech osobniczych, a także od tego, czy jest to infekcja pierwotna, postępująca czy popierwotna.

Objawy gruźlicy u dziecka

Utajona gruźlica u dziecka starszego, jak i niemowlęcia (będąca skutkiem pierwszego zakażenia bakterią) zwykle przebiega bezobjawowo. Dodatkowo, prześwietlenie płuc nie wskazuje na obecność infekcji. W większości przypadków uzyskuje się wyłącznie dodatni wynik próby tuberkulinowej, wskazujący na obecność infekcji. Dzieci z dodatnim wynikiem próby tuberkulinowej, nawet jeśli nie wykazują oznak choroby, muszą być poddane leczeniu.

Pierwotna infekcja zwykle ustępuje samoistnie i odporność u dziecka pojawia się w okresie 6–10 tygodni, jednak w niektórych przypadkach choroba postępuje, obejmując płuca i inne narządy. Powoduje to pojawienie się takich objawów, jak:

  • gorączka,
  • spadek masy ciała,
  • zmęczenie,
  • spadek łaknienia,
  • kaszel.

Rodziców powinno szczególnie zaniepokoić nałożenie się wyżej wymienionych objawów z niedawnym kontaktem dziecka z innym, u którego stwierdzono gruźlicę. Niepokojącym objawem jest także długo utrzymująca się gorączka u dziecka.

Innym typem infekcji jest gruźlica popierwotna. W takim wypadku infekcja pierwotna ustąpiła, lecz bakterie pozostają w organizmie w stanie uśpienia. Przy sprzyjających dla nich okolicznościach (np. w warunkach obniżonej odporności) dochodzi do ponownego rozwoju objawów choroby. Gruźlica popierwotna jest stanem, który występuje w kilka miesięcy bądź lat po pierwszym zdiagnozowaniu choroby.

Gruźlica tego typu może występować u starszych dzieci i osób dorosłych. Najbardziej widocznym jej objawem jest stała gorączka z potami nocnymi. Towarzyszyć jej mogą zmęczenie i spadek masy ciała. Jeśli choroba będzie postępować, w płucach pojawią się zmiany, a chory zacznie kasłać, odkrztuszając śluz lub flegmę, która może zawierać krew.

Zapobieganie gruźlicy u dzieci

Zapobieganie gruźlicy u dziecka, ale także w każdym innym wieku obejmuje:

  • stosowanie szczepień ochronnych,
  • unikanie kontaktu z osobami chorymi,
  • stosowanie leków zapobiegawczych w przypadkach wysokiego ryzyka,
  • utrzymywanie dobrego standardu życia i higieny,
  • dbanie o odpowiednio zrównoważoną, wartościową dietę.

Osoby, które mogą być potencjalnie źródłem zakażenia, identyfikuje się dzięki odpowiedniemu stosowaniu i interpretacji próby tuberkulinowej.

Do dnia dzisiejszego stosuje się opracowaną we Francji na początku lat 20. XX w. szczepionkę przeciw gruźlicy BCG (Bacille Calmette-Guérin). Szczepionka BCG jest „żywą” szczepionką bakteryjną przygotowaną z atenuowanego mutanta prątka gruźlicy typu bydlęcego. Prątek ten zachowuje szczątkową zjadliwość i jest niechorobotwórczy dla człowieka. Szczepienie na gruźlicę u dziecka jest wykonywane w pierwszych dniach po urodzeniu dziecka, jednak nie później niż przed ukończeniem przez nie pierwszego roku życia.

Leczenie gruźlicy

Większość przypadków gruźlicy u dziecka może być leczona w warunkach ambulatoryjnych i pozostawać w domu. Stosuje się zwykle leki podawane doustnie. Choć leczenie trwa kilka miesięcy, niezmiernie ważne jest, aby doprowadzić je do końca, co zapewnia pełne wyleczenie. Gruźlica jest chorobą przewlekłą, nieleczona może trwać latami.

Lekarz może skierować dziecko do szpitala na badania i w celu leczenia gruźlicy, szczególnie jeśli dziecko jest we wczesnym okresie niemowlęcym i występują inne choroby towarzyszące.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.01.2016

Oceń:
4.2


Może cię

Wideo – Ból ucha u dziecka – jakie mogą być przyczyny?

Starsze dziecko powie, że boli je ucho. Ból bywa bardzo silny. Dziecko płacze, pokazuje bolące ...

Próba tuberkulinowa

Próba tuberkulinowa (najczęściej wykonywana próba Mantoux) to badanie, które pozwala określić na ile silna jest ...

Wysokie i podwyższone ciśnienie u dziecka

Nadciśnienie tętnicze u maluchów diagnozowane jest znacznie rzadziej niż u osób dorosłych. Wysokie ciśnienie występuje ...

Gruźlica

W Polsce zachorowalność na gruźlicę (łac. tuberculosis) jest obecnie na niskim poziomie, a farmaceuci odkrywają ...

Ząbkowanie

Czas i kolejność wyrzynania się zębów, mimo ustalonych norm, bywają u dzieci różne. Jedne błyszczą ...

Szczepienia przeciwko gruźlicy

Gruźlica jest jedną z najczęściej występujących chorób zakaźnych na świecie. Około 1/3 całej populacji jest ...

Gruźlica skóry – przyczyny, rodzaje, objawy i leczenie

Gruźlica skóry jest rzadkim schorzeniem, które jest następstwem zakażenia skóry przez prątek gruźlicy. Do zakażenia ...

Gruźlica kości – przyczyny, objawy, badania, leczenie, szczepienie

Gruźlica to choroba zakaźna, zwykle zajmująca płuca. W przypadku rozsiewu prątków drogą krwionośną może dojść ...

Problemy ze snem u dzieci

Sen jest bardzo istotną częścią życia człowieka, szczególnie ważny jest dla najmłodszych dzieci. Jest niezbędny ...

Badanie plwociny

Badanie plwociny jest jednym z badań w diagnostyce chorób układu pokarmowego. Jest to proste badanie, ...

Choroby płuc

Choroby płuc rozwijają się w wyniku różnych czynników. Mogą być wynikiem stanów zapalnych, czynników środowiskowych ...

Mykobakterioza – przyczyny, objawy i leczenie mikobakteriozy

Mykobakterioza (mikobakterioza) jest chorobą, która przebiegiem i objawami przypominać może gruźlicę. Przyczyną schorzenia są bakterie ...

Komentarze (0)