Dysplazja stawu biodrowego u dzieci

Brak zdjęcia

19 czerwca 2013

Dysplazja stawu biodrowego jest deformacją stawu biodrowego, do której może dojść przed, podczas lub w okresie kilku tygodni po porodzie. Dysplazja stawu biodrowego u dzieci jest wadą wrodzoną. Największe znaczenie ma wczesne zdiagnozowanie dysplazji, dzięki czemu możliwe będzie wdrożenie odpowiedniego leczenia i uniknięcie problemów natury ortopedycznej w dalszych latach życia dziecka.

Czym jest dysplazja stawu biodrowego?

Dysplazja stawu biodrowego (inna nazwa – rozwojowa dysplazja stawu biodrowego) to stan charakteryzujący się deformacją stawu biodrowego. Do deformacji dojść może jeszcze przed porodem, w jego trakcie, a także parę tygodni po porodzie. Podczas okresowych kontroli lekarz bada stawy biodrowe dziecka, aby wykluczyć dysplazję, która mogłaby doprowadzić do zwichnięcia, a także do powstania u dziecka nieprawidłowego chodu.

Staw biodrowy jest stawem kulistym. W poprawnie funkcjonującym stawie biodrowym zaokrąglona głowa kości udowej spoczywa w panewce kości biodrowej. W łagodnych postaciach dysplazji głowa kości udowej porusza się delikatnie w panewce do przodu i do tyłu, powodując, że staw jest niestabilny. W bardziej poważnych przypadkach głowa kości udowej może znaleźć się całkowicie poza panewką, lecz czasami można ją tam wprowadzić ponownie. W przypadkach najpoważniejszych głowa kości udowej nie sięga nawet do panewki kości biodrowej, w której powinna być stabilnie osadzona. Istotnym jest, aby dysplazję stawów biodrowych u dzieci rozpoznać wcześnie, dzięki czemu możliwe będzie wdrożenie odpowiedniego leczenia i uniknięcie problemów ortopedycznych w późniejszym życiu.

Zwichnięcia stawu biodrowego u dziecka są względnie rzadkie, jednak niestabilność stawu biodrowego obserwuje się aż u 1 na 3 noworodki. Zwichnięcia występują częściej u dziewczynek niż u chłopców.

Dysplazja stawu biodrowego u dzieci – przyczyny

Jako potencjalną przyczynę dysplazji stawu biodrowego u dzieci wskazuje się zaburzenia w życiu płodowym. Powstanie anomalii jest bardziej prawdopodobne w okresie pierwszej ciąży, gdy mięśnie macicy u niektórych kobiet nie są wystarczająco rozwinięte. Inna przyczyna to niewielka ilość wód płodowych – może to zwiększać ryzyko dysplazji stawu biodrowego u dzieci.

Innym czynnikiem może być nieprawidłowe ułożenie płodu w łonie matki, np. ułożenie pośladkowe, szczególnie jeśli kolana dziecka są wyprostowane i nogi ułożone tak, że stopy znajdują się w pobliżu głowy. Inne zjawiska towarzyszące nieprawidłowemu ułożeniu, np. stopa przywiedziona, mogą podwyższać ryzyko rozwoju dysplazji stawu biodrowego.

Dysplazja stawu biodrowego u dziecka może być także powodowana odpowiedzią noworodka na hormony matki rozluźniające więzadła w czasie porodu. Staw biodrowy dziecka także ulega poluzowaniu i rozciągnięciu podczas porodu. U dzieci urodzonych w rodzinach, w których występowała dysplazja, należy przeprowadzić ultrasonograficzne badanie kontrolne stawów biodrowych w pierwszych tygodniach życia.

Dysplazja stawu biodrowego u dzieci – objawy

Dysplazji stawu biodrowego u dzieci nie można zapobiegać, lecz jej wczesne wykrycie i odpowiednie leczenie zapewnia większości dzieci normalny rozwój i brak problemów ze stawami biodrowymi w przyszłości.

Początkowo dysplazja stawu biodrowego nie powoduje bólu, lecz nieleczona może prowadzić do znaczącego upośledzenia funkcji stawów. Dzieci z nieleczoną dysplazją stawu biodrowego mają nierównej długości nogi, co może prowadzić do wytworzenia nieprawidłowego chodu, bólu w biodrze i ogólnego zmniejszenia zdolności ruchowych.

Dysplazja stawu biodrowego u dzieci zwykle dotyczy jednej strony ciała, częściej lewej. Niemowlęta zwykle nie wykazują oczywistych oznak obecności dysplazji stawu biodrowego. W badaniu stwierdza się:

  • po porodzie – niemożność poruszenia udem na zewnątrz tak samo daleko, jak udem przeciwnym; słyszalny dźwięk lub wyczuwalne zgrubienie w czasie rutynowych badań kontrolnych; nierówną długość nóżek; asymetryczne fałdy skóry na udach w sąsiedztwie pachwiny i pośladków;
  • po 3 miesiącach – asymetrię ruchu w biodrze i wyraźne skrócenie nogi po stronie dysplazji;
  • u starszych dzieci – pogłębioną krzywiznę kręgosłupa kompensującą nieprawidłowe ukształtowanie stawu biodrowego.

Dysplazja stawu biodrowego u dzieci – diagnoza

Lekarz w czasie badania określi, czy staw biodrowy jest zwichnięty lub ma tendencję do zwichnięcia, delikatnie popychając i pociągając uda dziecka i sprawdzając, czy w panewkach jest luz. Powszechnie stosowanym testem jest położenie dziecka na płaskiej powierzchni i odwiedzenie ud w celu określenia, czy zakres ruchu po obu stronach jest jednakowy.

W innym teście łączy się kolana dziecka i popycha głowy kości udowych ku tyłowi. Jeśli w wyniku tego ruchu słyszalne będzie kliknięcie, może ono oznaczać zwichnięcie. Manewry te wykonuje się podczas rutynowych badań do chwili, kiedy dziecko zacznie normalnie chodzić.

Lekarz może zlecić wykonanie prześwietlenia lub badania ultrasonograficznego, aby lepiej przyjrzeć się zwichniętemu stawowi biodrowemu. Prześwietlenie wykonuje się u starszych dzieci, podczas gdy u niemowląt poniżej 3 miesiąca życia zaleca się badanie ultrasonograficzne, ponieważ tkanki okolicy biodra u dzieci w tym wieku nie uległy jeszcze stwardnieniu i chrząstka nie została jeszcze zamieniona w kość widoczną w prześwietleniu.

Dysplazja stawu biodrowego u dzieci – leczenie

Leczenie dysplazji stawu biodrowego u dzieci zależy od wieku pacjentów i nasilenia choroby. Przypadki łagodne mogą ulec samoistnej korekcji w pierwszych tygodniach życia.

W przypadku stwierdzenia niestabilności stawu biodrowego u noworodka, staw może zostać ustawiony w odpowiedniej pozycji dzięki zastosowaniu uprzęży (szelek) Pavlika. Urządzenie to przytrzymuje głowy kości udowych w panewkach biodrowych, ustawiając zgięte nogi dziecka z kolanami skierowanymi ku głowie. Uprząż sięga od barków do stóp umieszczonych w strzemionach i przytrzymujących nogi w pozycji uniesionej. Celem jest utrzymanie głowy kości udowej w panewce i stymulacja normalnej budowy stawu. Leczenie z zastosowaniem uprzęży Pavlika trwa przez 6 do 12 tygodni, aż do chwili, kiedy staw biodrowy wróci do normy, co potwierdza się badaniem ultrasonograficznym.

Uprząż Pavlika nie jest skuteczna u dzieci, które ukończyły 6 miesiąc życia. Starsze dzieci wymagają:

  • złożenia zamkniętego – kość jest manualnie wprowadzana do panewki u dziecka znieczulonego; ten zabieg preferowany jest u dzieci w wieku poniżej 18 miesięcy;
  • złożenia otwartego – zabieg chirurgiczny, w którym staw biodrowy jest ustawiany w pozycji fizjologicznej. Podczas zabiegu mocne mięśnie i tkanki ściśle otaczające staw biodrowy są poluźniane, a następnie z powrotem napinane po ustawieniu stawu biodrowego. Jest to procedura z wyboru w przypadku dzieci w wieku powyżej 18 miesięcy.

Po osiągnięciu 2 lub 3 lat dziecko może wymagać wykonania zabiegu chirurgicznego pogłębienia panewki stawu biodrowego lub skrócenia i poprawnego ustawienia kości udowej. Po zabiegu dziecko umieszczane jest w opatrunku unieruchamiającym. Około 1 na 20 dzieci z dysplazją stawu biodrowego wymaga wykonania procedur korekcyjnych wykraczających poza zastosowanie uprzęży Pavlika.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Ból w stawie biodrowym

Ból w stawie biodrowym to częsta dolegliwość z jaka pacjenci zgłaszają się do ortopedy. Bóle ...

Jak leczyć katar u dzieci i niemowląt?

Kiedy dziecko ma katar, trzeba pamiętać o regularnym oczyszczaniu jego nosa. W przypadku niemowlęcia można ...

Nosidełko dla niemowląt

Nosidełka zakładane na plecy rodzica są w sprzedaży na polskim rynku już od lat. Jest ...

Szmery w sercu u dziecka – czy są objawem wady serca u dzieci?

W czasie badania osłuchowego, lekarze najczęściej diagnozują tak zwany niewinny szmer serca. Objaw ten nie ...

Wrodzona dysplazja stawu biodrowego

Wrodzona dysplazja stawu biodrowego jest to wada wrodzona, która dotyczy budowy stawu biodrowego oraz wszystkich ...

Stres u dzieci

Dzieciństwo to nie tylko czas beztroski i szczęścia. Dzieci przeżywają wiele stresujących dla nich sytuacji, ...

Co robić, gdy dziecko boli głowa?

Zanim wdrożone zostanie leczenie bólu głowy u dziecka, należy poznać jego przyczynę. Najczęściej stosuje się ...

Ból ucha u dziecka – jakie mogą być przyczyny?

Starsze dziecko powie, że boli je ucho. Ból bywa bardzo silny. Dziecko płacze, pokazuje bolące ...

Jak leczyć pokrzywkę u dziecka?

Jak wygląda leczenie pokrzywki u dziecka? W pierwszej kolejności ustalić trzeba czynnik ją wyzwalający i, ...

USG stawów biodrowych – kiedy wykonuje się badanie? Jak wygląda USG bioder?

USG stawów biodrowych jest badaniem szybkim i nieinwazyjnym. Badanie bioder najczęściej wykonuje się u nowonarodzonych ...

Zwyrodnienie stawów – przyczyny, objawy, leczenie, operacja

Choroba zwyrodnieniowa stawów (artroza) należy do najczęściej spotykanych i najbardziej uciążliwych problemów medycznych wieku średniego ...

Anemia u dzieci

Anemia to jedno z najczęściej występujących zaburzeń krwi. Anemię, która dotyczy także dzieci, diagnozuje się, ...

Komentarze (0)