Choroby tarczycy u dzieci

Choroby tarczycy są u dzieci diagnozowane znacznie rzadziej niż u dorosłych. Hormony tarczycy zajmują istotne miejsce w prawidłowym rozwoju dziecka. Tarczyca to gruczoł wydzielania wewnętrznego, produkujący hormony, które są bardzo ważne dla równowagi organizmu. Choroby dotykające tarczycę powodują jej nadczynność lub niedoczynność, doprowadzając do istotnych zaburzeń funkcjonowania wielu układów i narządów.

Hormony tarczycy a rozwój dziecka

Tarczyca produkuje trzy hormony: tyroksynę (T4), trójjodotyroninę (T3) i niezależną od jodu kalcytoninę. Kalcytonina odgrywa ważną rolę w gospodarce wapniowo-fosforanowej, powodując obniżenie stężenie wapnia i fosforu we krwi, zwiększone ich wydalanie z moczem; hamuje też działanie osteoklastów w kościach (czyli tzw. komórek kościogubnych). Komórki produkujące kalcytoninę są to kompletnie inne komórki niż te, które wydzielają pozostałe dwa hormony.

Tyroksyna i trójjodotyronina mają bardzo szeroki zakres działań w organizmie, wpływają na układ krążenia, układ oddechowy, nerwowy, pokarmowy czy dokrewny. Odpowiadają m.in. za:

  • prawidłową perystaltykę jelit,
  • prawidłowe ukrwienie i wchłanianie z jelit,
  • przyspieszenie częstości akcji serca,
  • stymulują produkcję hormonu wzrostu,
  • uwrażliwiają chrząstki wzrostowe na jego działanie,
  • wpływają na siłę mięśniową i działanie nerwów (np. poprzez wpływ na tworzenie osłonek mielinowych).

Wydzielanie hormonów tarczycy jest kontrolowane przez ośrodek nadrzędny, czyli przysadkę mózgową i podwzgórze. Podwzgórze wytwarza hormon tyreoliberynę (TRH), która stymuluje wydzielanie przez przysadkę hormonu tyreotropowego (TSH); reagują one na stężenie hormonów tarczycy we krwi. TSH bezpośrednio pobudza tarczycę do wytwarzania hormonów z gruczołu tarczowego (trójjodotyroniny – oznaczanej jako T3 oraz tyroksyny – oznaczanej jako T4), łącząc się ze swoim receptorem na jej powierzchni.

Wysokie stężenie hormonów tarczycy u dziecka hamuje wydzielanie TSH przez przysadkę. Wysoki poziom hormonów świadczy o tym, że pomoc TSH w ich wytwarzaniu jest zwyczajnie niepotrzebna. Niskie stężenie hormonów tarczycy działa odwrotnie – stymuluje wydzielanie TSH. Jest to tzw. sprzężenie zwrotne ujemne.

Choroby tarczycy u dziecka – nadczynność tarczycy

Do bardziej powszechnych chorób tarczycy u dzieci zalicza się nadczynność tarczycy, Jest to stan, kiedy tarczyca jest nadmiernie aktywna, wytwarzając zbyt duże ilości hormonów T3 i T4. Najczęściej za ten stan odpowiada choroba Gravesa-Basedowa (autoimmunologiczne zapalenie tarczycy spowodowane obecnością autoprzeciwciał, które łączą się z receptorem dla TSH w tarczycy, stymulując wytwarzanie przez nią hormonów).

Inne możliwe przyczyny nadczynności tarczycy u dziecka to:

  • podostre (wirusowe) zapalenie tarczycy,
  • bakteryjne zapalenie tarczycy,
  • choroba Hashimoto (przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy),
  • zespół McCune'a-Albrighta,
  • wole guzkowe nadczynne,
  • nadczynność jatrogenna (np. lecząc niedoczynność tarczycy za pomocą hormonów).

Nadczynność tarczycy u dziecka – objawy

Objawy nadczynności tarczycy u dziecka związane są z tym, że organizm zaczyna działać na "wyższych obrotach". Pojawia się wtedy:

  • przyspieszona akcja serca,
  • podwyższone ciśnienie tętnicze krwi,
  • wzmożona perystaltyka jelit (biegunki),
  • wzmożony metabolizm.

Dziecko, które choruje na nadczynność tarczycy chudnie, mimo że zjada tyle, co zawsze, a nawet więcej; skóra pacjenta jest wilgotna i ciepła. Przyspieszony może zostać wzrost dziecka, kościec zaczyna dojrzewać szybciej. Chory jest pobudzony, nerwowy, ma problemy z koncentracją, ze spaniem, zachowuje się inaczej niż zwykle, często pojawiają się problemy w szkole.

W badaniu może być wyczuwalne lub widoczne wole, czyli powiększona tarczyca. W przypadku choroby Gravesa-Basedowa obserwuje się ponadto wytrzeszcz oraz zmiany skórne (tzw. obrzęk śluzowaty w okolicy piszczeli). Leczenie tej choroby tarczycy u dzieci polega na stosowaniu leków tzw. tyreostatyków, stosowane jest także leczenie radiojodem i (w ostateczności) leczenie chirurgiczne.

Choroby tarczycy u dziecka – niedoczynność tarczycy

Do częstszych chorób tarczycy u dzieci należy także niedoczynność tarczycy. Jest to stan, w których dochodzi do spowolnienia metabolizmu. Organizm "zwalania obroty", ma miejsce niedobór hormonów tarczycy. Niedoczynność tarczycy u dziecka można podzielić na pierwotną i wtórną, wrodzoną i nabytą, a zależnie od stopnia niedoboru hormonów – na subkliniczną, umiarkowaną i ciężką.

Wrodzona niedoczynność tarczycy u dziecka najczęściej spowodowana jest zaburzeniami w rozwoju prawidłowego gruczołu tarczowego – możliwy jest jego zupełny brak (agenezja) lub hipoplazja (słabsze wykształcenie narządu niż w prawidłowych warunkach). Możliwe są także genetycznie uwarunkowane zaburzenia na poziomie syntezy hormonów. Przejściowa niedoczynność tarczycy u noworodków może być skutkiem wcześniactwa, stosowanych leków czy obecności przeciwciał przeciwtarczycowych u matki.

U starszych dzieci czy dorosłych niedoczynność tarczycy najczęściej jest wynikiem choroby Hashimoto (przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy, które może przebiegać także z okresami nadczynności tarczycy – dlatego znalazło się w poprzednim punkcie).

Wtórna niedoczynność tarczycy u dziecka może wynikać z chorób przysadki czy podwzgórza, może być efektem ich zniszczenia, np. w trakcie radioterapii czy zabiegu neurochirurgicznego.

W Polsce wśród noworodków prowadzone są badania przesiewowe w kierunku niedoczynności tarczycy. Opóźnienie rozpoznania mogłoby mieć daleko idące skutki rzutujące na dalszy, prawidłowy rozwój dziecka.

Niedoczynność tarczycy u dziecka – objawy

Objawy niedoczynności tarczycy wśród najmłodszych to:

  • przedłużająca się żółtaczka,
  • duży język,
  • problemy z karmieniem,
  • nieprzybieranie na masie,
  • zaparcia,
  • opóźnione oddanie smółki po urodzeniu,
  • hipotermia,
  • obniżona aktywność ruchowa,
  • zachrypnięty płacz,
  • obrzęki,
  • opóźnienie rozwoju psychoruchowego.

Objawy niedoczynności tarczycy u starszych dzieci to:

  • senność,
  • uczucie zimna,
  • sucha i chłodna skóra,
  • zaparcia,
  • łamliwość włosów i paznokci,
  • wolniejsza akcja serca,
  • niskie ciśnienie tętnicze,
  • spowolniony proces wzrastania.

Leczenie niedoczynności tarczycy u dzieci w przypadku niedoczynności tarczycy polega na uzupełnianiu hormonów tarczycy w postaci syntetycznej.

Zapalenia tarczycy u dziecka

Ostre zapalenie tarczycy o etiologii bakteryjnej charakteryzuje się jej powiększeniem, bolesnością, ogólnymi cechami zakażenia. Jako że jest to proces bakteryjny, wymaga leczenia antybiotykiem.

Podostre zapalenie tarczycy rzadko występuje w populacji dziecięcej, prawdopodobnie ma etiologię wirusową. W jego przebiegu może pojawić się powiększona i bolesna tarczyca. Charakterystyczne dla tego zapalenia są dwie fazy. W pierwszej obserwuje się niewielką nadczynność tarczycy, w drugiej – w fazie zdrowienia – może pojawić się łagodna niedoczynność wymagająca przejściowo leczenia tyroksyną.

Przewlekłe zapalenie tarczycy u dziecka to wspomniana już wcześniej choroba Hashimoto. Jest to choroba autoimmunologiczna przebiegająca w pierwszym okresie z nadczynnością tarczycy, która później przechodzi w niedoczynność. Za proces chorobowy odpowiadają autoprzeciwciała. Najczęściej są one skierowane przeciwko tyreoglobulinie (anty-TG) bądź tyreoperoksydazie (anty-TPO), bardzo ważnym związkom w procesie syntezy hormonów tarczycy. Leczenie tej choroby tarczycy u dziecka polega na podawaniu syntetycznej tyroksyny.

Torbiele, gruczolaki i rak tarczycy

Do chorób tarczycy u dzieci zalicza się także torbiele czy gruczolaki, które mają charakter zmian łagodnych. Leczone są farmakologicznie lub, w razie konieczności, chirurgicznie.

Nowotwory złośliwe tarczycy to:

  • rak brodawkowaty,
  • rak pęcherzykowy,
  • rak anaplastyczny (niezróżnicowany),
  • rak rdzeniasty (z komórek wytwarzających kalcytoninę).

W diagnostyce zmian łagodnych i złośliwych wykorzystuje się badania obrazowe, jak USG tarczycy z biopsją aspiracyjną cienkoigłową (BAC), scyntygrafię tarczycy, ponadto badania laboratoryjne: badanie stężenia hormonów tarczycy i TSH, badanie obecności przeciwciał. Leczenie zależy od charakteru zmiany, rozległości i stopnia zaawansowania.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Co to jest eutyreoza? Jakie choroby tarczycy przebiegają z eutyreozą?

Eutyreoza to stan, który oznacza prawidłową czynność gruczołu tarczowego w zakresie wydzielania hormonów. Do chorób ...

Selen – właściwości, nadmiar i niedobór – w czym jest selen?

Selen, choć ludzki organizm potrzebuje go w śladowych ilościach, jest niezbędny do prawidłowej pracy organizmu. ...

Poporodowe zapalenie tarczycy

Okres ciąży i porodu wiąże się z licznymi zmianami w organizmie kobiety, między innymi o ...

Badanie hormonów tarczycy – poziom hormonów i normy

Badania hormonów tarczycy to podstawowy element diagnozowania chorób gruczołu tarczowego. Dla lekarzy ważne jest określenie ...

Ostre zapalenie tarczycy

Ostre zapalenia tarczycy to grupa chorób, których wspólną cechą jest nagłe wystąpienie nacieku zapalnego w ...

Tyroksyna – norma i wyniki – co oznacza nadmiar i niedobór?

Badanie tyroksyny (tetrajodotyroniny), jednego z najważniejszych hormonów tarczycy, służy do monitorowania schorzeń – nadczynności (nadmiar ...

Hipertyreoza – co to jest, jakie są przyczyny, objawy i leczenie?

Hipertyreoza to stan, kiedy mamy do czynienia z niedoborem tyroksyny (T4) oraz niedostatecznym działaniem trijodotyroniny ...

Zapalenie tarczycy

Zapalenia tarczycy to zespół schorzeń o różnej etiologii i różnym stopniu nasilenia objawów. Wśród przyczyn ...

Niedoczynność tarczycy – przyczyny, objawy, badania, leczenie niedoczynności gruczołu tarczowego

Przyczyną niedoczynności tarczycy jest niedobór tyroksyny. Niskie TSH zaburza prawidłowe wydzielanie hormonów tarczycy – tyroksyny ...

Nadczynność a niedoczynność tarczycy

Potocznie nadczynność i niedoczynność tarczycy traktuje się jako jednostki chorobowe gruczołu tarczowego, podczas gdy tak ...

Zioła na tarczycę – czy są skuteczne i leczą?

Obecnie choroby tarczycy stanowią bardzo istotny problem. Na niedoczynność i nadczynność choruje coraz więcej młodszych ...

Choroba de Quervaina

Zapalenia tarczycy dzieli się na przewlekłe, ostre oraz podostre. Wśród tych ostatnich najczęściej spotykane jest ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon